Poziomica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy przyrządu pomiarowego. Zobacz też: poziomica (warstwica).
Metalowa poziomica murarska z dwiema libellami
Poziomica laserowa

Poziomica, poziomnica[1][2][3][4], utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą, regionalnie – waserwaga – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości płaszczyzn (np. podłóg) lub pionowości (np. ścian) w budownictwie.

Dokładność poziomicy zależy w pierwszej kolejności od przewagi libelli a następnie od jakości jej osadzenia, jakości wykonania samej poziomicy i użytego materiału oraz jej długości.

Nazwa poziomica jest także stosowana do przyrządów laserowych realizujących tę samą funkcję, tyle że przy pomocy widzialnej wiązki światła laserowego. W przypadku umieszczenia poziomicy laserowej na statywie zaciera się różnica pomiędzy tym instrumentem a niwelatorem laserowym pod względem funkcji ale nie dokładności pomiaru.

Schemat poziomicy wężowej

Odmienną budowę ma poziomica wężowa (pot. szlauchwaga/szlaufwaga (z niem. Schlauchwaage)). Składa się ona z dwóch pionowych rurek szklanych, bądź z tworzywa sztucznego, z podziałką, połączonych giętkim przewodem. Ten typ poziomicy był dawniej stosowany powszechnie w budownictwie[2]. Poziomica ta jest nadal stosowana, gdyż doskonale nadaje się do wypoziomowania oddalonych od siebie dwóch punktów.

Ze względu na konstrukcję i zastosowanie wyróżnia się główne typy poziomic libelowych:

  • murarskie (popularne, podłużne, drewniane lub aluminiowe,)
  • ramowe (kwadratowe, metalowe) służące do ustawiania poziomu maszyn – obrabiarek.

Regionalną nazwą, występującą na Śląsku i na Kaszubach jest waserwoga[5] i rzadziej w Wielkopolsce waserwoga lub waserwaga, od niem. słowa Wasserwaage oznaczającego poziomicę. Natomiast poziomica wężowa w tychże rejonach nazywana jest szlauchwoga bądź szlauchwaga, od niem. słowa Schlauchwaage[6]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło poziomica w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Elżbieta Sobol, Mały Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN 1995, ISBN 83-01-11737-0
  2. 2,0 2,1 Nowa Encyklopedia Powszechna – tom 5.. Warszawa: PWN, 1996, s. 295. ISBN 83-01-11969-3.
  3. Rada Języka Polskiego: Tylko poziomica. [dostęp 13 czerwca 2010].
  4. Zygmunt Saloni: Poziomnica?. „Język Polski” (LXXXII), z. 4, s. 273-276,, 2002.
  5. Bożena Cząstka-Szymon, Jerzy Ludwig, Helena Synowiec: Mały słownik gwary Górnego Śląska - część=1. Wyd. 2. Katowice: Leksykon, 2000. ISBN 83-913777-0-9.
  6. http://de.wikipedia.org/wiki/Schlauchwaage