Poznańska Brygada Obrony Narodowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Poznańska Brygada Obrony Narodowej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Poznańska
Dowódcy
Pierwszy ppłk Kazimierz Sokołowski
Ostatni płk Stanisław Siuda
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja garnizon Poznań (OK VII)
Rodzaj sił zbrojnych Wojsko
Rodzaj wojsk Obrona Narodowa
Podległość DOK VII
Armii „Poznań”

Poznańska Brygada Obrony Narodowejbrygada Obrony Narodowej Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

Historia brygady[edytuj | edytuj kod]

Poznańska Brygada Obrony Narodowej została sformowana na podstawie rozkazu L.dz. 1601/Tjn.ON.I Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 2 maja 1939 roku na terenie Okręgu Korpusu Nr VII, w terminie do 31 maja 1939 roku[1][2][3].

Dowództwo brygady zostało lokowane w garnizonie Poznań. Pod względem mobilizacji materiałowej było przydzielone do 58 Pułku Piechoty. Organizatorem i pierwszym dowódcą brygady został kierownik Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego OK Nr VII, podpułkownik Kazimierz Sokołowski. Pod koniec lipca 1939 roku na stanowisko dowódcy brygady został wyznaczony pułkownik Stanisław Siuda.

W skład brygady weszło osiem batalionów ON typu IV:

W lipcu 1939 roku dowódca Armii „Poznań”, generał dywizji Tadeusz Kutrzeba podporządkował, pod względem taktycznym, dowódcom wielkich jednostek piechoty i kawalerii wszystkie brygady i bataliony ON znajdujące się w pasie działania armii, a mianowicie:

6 września wieczorem Brygada zaczęła odwrót znad Jeziora Powidzkiego na linię Gopło - Skulsk - Ślesin. Nad Kanał Morzysławski skierowano Zgrupowanie ON "Rudzica" ppłka Junkera, a na przedmoście Koło - Zgrupowanie ON "Koło" ppłk. Sabatowskiego. Nakazane rejony osiągnięto w większości dzień później (z wyjątkiem jednego batalionu Zgrupowania "Rudzica" oraz 2 batalionów maszerujących z Konina na Koło). 8 września Brygada weszła w skład Armii "Pomorze" gen. Bortnowskiego[6].

10 września dowódcy Brygady zostały podporządkowane bataliony ON: Kcyński, Wągrowiecki i Żniński oraz 6 batalion strzelców, 67 dywizjon artylerii lekkiej (bez 3 baterii) i oddział Straży Granicznej podpułkownika Tadeusza Świderskiego[7]. Oddziały te stały się odwodem Brygady, który ulokowano w rejonie Kłodawy. Pozostałe oddziały Brygady stanęły natomiast następująco: pułki ppłk Junkera (2 Pułk ON) i ppłk Śliwińskiego (1 Pułk ON) cofnęły się na linię od Izbicy po Konstantynów (nad Wartą), czterobatalionowy pułk (3 Pułk ON ) ppłka Sabatowskiego z rejonu Koła na wschodni brzeg Warty, a batalion Straży Granicznej przesłonił linię Neru w rejonie Dąbia. 11 IX wypad ppłk. Sabatowskiego zniszczył w Turku kolumnę zaopatrzeniową Niemców, ściągając część zdobyczy do Koła. 12 IX Brygada nie miała styczności z wrogiem, a o zmierzchu wyruszyła na nową linię osłony Chodecz - Przedecz - Kłodawa - Dąbie, skierowując Batalion ON „Oborniki” do odwodu GO gen. Tokarzewskiego[6].

Organizacja i obsada personalna dowództwa brygady[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 1073.
  2. Pindel 1979 ↓, s. 53 wg autora rozkaz L.dz. 1601/Tjn.ON.I został wydany 2 kwietnia 1939 roku.
  3. Kozłowski 1964 ↓, s. 103 autor w przypisie 77 wyjaśnił, że „jakkolwiek rozkaz nosi datę 2 IV 1939, ukazał się on dopiero ok. 30 IV 1939 r.”.
  4. Jurga 1975 ↓, s. 300-301 i 304-305, autor do składu Poznańskiej Brygady ON zaliczył tylko bataliony, które zostały podporządkowane pod względem taktycznym dowódcy 14 DP, a mianowicie: Obornicki, Opalenicki, I Poznański, II Poznański i Szamotulski. Natomiast bataliony ON: Kościański, Leszczyński i Rawicki umieścił w strukturze Kaliskiej Brygady ON. Podobnie postąpił Tadeusz Böhma umieszczając w składzie Poznańskiej Brygady ON bataliony ON: Koźmiński, Krotoszyński i Ostrowski.
  5. Pozostałe dwa bataliony wchodzące w skład Kaliskiej Brygady ON: Kępiński i Ostrzeszowski znalazły się w pasie działania Armii "Łódź" i zostały podporządkowane, pod względem taktycznym, dowódcy 10 Dywizji Piechoty.
  6. a b Marian Porwit: Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku. Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 1983.
  7. Ciechanowski 1983 ↓, s. 296.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Bauer, Bogusław Polak: Armia „Poznań” w wojnie obronnej 1939. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1983. ISBN 83-210-0385-0.
  • Tadeusz Böhm: Bataliony Obrony Narodowej w Wielkopolsce w latach 1936-1939 i ich rola w Kampanii Wrześniowej. Poznań: Sorus, 1996. ISBN 83-87133-01-9.
  • Konrad Ciechanowski: Armia „Pomorze” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1983. ISBN 83-11-06793-7.
  • Tadeusz Jurga: Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 r. Organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. T. 7. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975, seria: Wojsko Polskie. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej.
  • Eugeniusz Kozłowski: Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1964.
  • Kazimierz Pindel: Obrona Narodowa 1937-1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979. ISBN 83-11-06301-X.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.