Próba obrączkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Próba obrączkowa - chemiczna reakcja charakterystyczna umożliwiająca wykrycie azotynów i azotanów. Próba polega na redukcji jonów NO2/NO3 do tlenku azotu(II) za pomocą zakwaszonego roztworu siarczanu żelaza(II) i obserwacji powstawania kompleksowego jonu nitrozylowego [Fe(NO)]2+ o intensywnym brązowym zabarwieniu. Dzięki specyficznej technice wykonania próby (wprowadzenie roztworów do probówki bez ich zmieszania), zabarwienie ma kształt obrączki na granicy roztworów.

Przeprowadzenie próby[edytuj | edytuj kod]

Azotyny[edytuj | edytuj kod]

Nasycony roztwór siarczanu żelaza(II) zakwasza się rozcieńczonym kwasem siarkowym. Następnie na ten roztwór ostrożnie nawarstwia się badany roztwór. Powstająca natychmiast brunatna obrączka świadczy o obecności jonów NO2:

NO2 + 2 H+ + Fe2+ → NO + H2O + Fe3+
NO + Fe2+ → [Fe(NO)]2+

Azotany[edytuj | edytuj kod]

Dla uzyskania pozytywnego wyniku dla azotanów konieczne są drastyczniejsze warunki prowadzenia reakcji. W badanym roztworze rozpuszcza się dużą ilość siarczanu żelaza(II), a następnie ostrożnie podwarstwia, to znaczy wprowadza na dno stężony kwas siarkowy, nie dopuszczając do zmieszania roztworów. Dodatni wynik próby, czyli brunatna obrączka świadczy o obecności jonów NO3:

NO3 + 4 H+ + 3 Fe2+ → NO + 2 H2O + 3 Fe3+
NO + Fe2+ → [Fe(NO)]2+

Reakcja ta jest silnie egzoenergetyczna i naczynie reakcyjne może rozgrzać się do wysokiej temperatury.

W celu wykrycia azotanów w obecności azotynów, jony NO2 należy wstępnie usunąć przez podgrzanie badanego roztworu z chlorkiem amonu:

NO2 + NH4+ → N2↑ + 2 H2O