Praga-Południe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Praga Południe)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Warszawy. Zobacz też: inne znaczenia słowa Praga.
Herb Warszawy Praga-Południe
Dzielnica Warszawy
Ilustracja
Panorama Pragi-Południe nocą
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Zarządzający Tomasz Kucharski
Powierzchnia 22,38 (1.01.2016)[1] km²
Populacja 
• liczba ludności

178 267 (31.12.2015)[1]
• gęstość 7965[1] os./km²
Tablice rejestracyjne WF
Plan Pragi-Południe
Plan Pragi-Południe
Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Urząd Dzielnicy Praga-Południe przy ul. Grochowskiej 274

Praga-Południedzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta.

Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[2].

Praga-Południe ma powierzchnię 22,38 km², a liczba mieszkańców (stan na 31 grudnia 2015) wynosiła 178 267[1].

Nazwa[edytuj]

Nazwa Praga pochodzi od członu, który występuje także w wyrazie prażyć. Nazwa odnosiła się pierwotnie do miejsca wypalonego, wyprażonego[3]. Oznaczała osadę założoną na wypalonym (wyprażonym) lesie[4].

Po raz pierwszy formalnie nazwę Praga-Południe, użyto jako nazwy okręgu[potrzebny przypis] starostwa grodzkiego Warszawa Praga powstałego 5 lipca 1928[5]. Większość obecnej Pragi-Południe nosiła wtedy nazwę Grochów.

Nazwa dzielnicy jest pisana z dywizem (łącznikiem)[6][7].

Kontrowersje[edytuj]

Część mieszkańców, w tym niektórzy varsavianiści, uważają, że należałoby zmienić nazwę dzielnicy na Grochów, ponieważ[8]:

  • nadana w okresie PRL nazwa dzielnicy Praga-Południe (a także nazwa okręgu starostwa Warszawa Praga z 1928) jest sztuczna;
  • historia Pragi-Południe jest w zasadzie historią Grochowa, przyłączonego do Warszawy w 1916, a Praga-Północ to historyczna Praga, której prawa miejskie nadał Władysław IV Waza;
  • choć początki osady Praga są prawdopodobnie wcześniejsze od Grochowa (sięgają XI wieku), to Grochów (wtedy Grochowo) otrzymał prawa miejskie (prawo chełmińskie) wcześniej od Pragi, bo w 1422[9];
  • historyczną granicę między Pragą a Grochowem wyznaczają Rogatki Grochowskie (nazwane tak od Grochowa).

Opis[edytuj]

Dzielnica obejmuje tereny przyłączone do Warszawy w XVIII, XIX i XX w. Nieistniejące dziś miasteczko Skaryszew włączono do Warszawy w latach 1791–1793, Kamionek w 1889, natomiast Grochów, Saską Kępę, Gocław i Gocławek w 1916. Nosiła charakter podmiejski, przemysłowy, w niektórych częściach rolniczy.

W latach 20. i 30. XX w. nastąpił szybki rozwój budownictwa, dający się prześledzić w architekturze dzielnicy, w której dominuje modernizm (względnie funkcjonalizm); wtedy też znikają powoli relikty dawnego, drewnianego budownictwa. Interesująca częścią dzielnicy jest Saska Kępa z charakterystyczną dla lat 20. i 30. zabudową willową. Zabudowa mieszkalna Pragi nie uległa większym zniszczeniom podczas II wojny światowej.

Praga-Południe jest z dużą ilością zieleni. Park Skaryszewski z Jeziorkiem Kamionkowskim, bywa nazywany, dzięki swoim wybitnym walorom kompozycyjnym, najpiękniejszym parkiem w Polsce. Terenem sobotnio-niedzielnych spacerów stać się też może leżący na obrzeżu dzielnicy rezerwat krajobrazowo-historyczny Olszynka Grochowska, na obrzeżu którego znajduje się pomnik bitwy pod Olszynką Grochowską. Liczne są tam ogródki działkowe.

Dzielnica Praga-Południe nie posiada własnego herbu. W działaniach promocyjnych wykorzystuje herb m.st. Warszawy lub logo Zakochaj się w Warszawie na Pradze-Południe.

Historia[edytuj]

Pierwsze osady i wsie na terenie obecnej Pragi-Południe zaczęły powstawać w XI-XIV w. Były to m.in. Kamion (obecny Kamionek), Grochów, Gocław, Kawęczyn. W 1656 miała tam miejsce walki ze Szwedami, a później elekcje królów polskich na polach Kamionu i Grochowa. 25 lutego 1831 na terenie dzielnicy miała miejsce Bitwa o Olszynkę Grochowską o zasadniczym znaczeniu dla powstania listopadowego w czasie której gen. lek. Karol Kaczkowski ustanowił po raz pierwszy zorganizowaną służbę sanitarną.

Na prawym brzegu od przyłączenia Pragi do Warszawy do 1908 istniał jeden cyrkuł VII – praski, podzielony w 1908 na dwa – XIV – Nowa Praga i XV – Stara Praga. Cyrkuł XV obejmował teren Starej Pragi – od ul. Ząbkowskiej po przejazd kolejowy oraz Kamionek do ul. Podskarbińskiej, Wilczą Wyspę i dawny Skaryszew (park Skaryszewski i stadion) aż po ul. Grenadierów, z granicą na al. Waszyngtona.

8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające do Warszawy (od 1 kwietnia 1916) m.in. Grochów I i Grochów II oraz Kępę Gocławską, znajdujące się w tamtym czasie w gminie Wawer[10]

Wraz z włączeniem dawnych przedmieść, w 1916 powstały na prawym brzegu Wisły nowe, już nie cyrkuły (w międzyczasie nastąpiła zmiana znaczenia słowa policja ograniczając się do spraw bezpieczeństwa i porządku), a okręgi (nastąpiło rozdzielenie funkcji administracyjnych od policyjnych). Z terenu obecnej Pragi-Południe był to okręg obsługiwany przez komisariat XVII policji – Grochów obejmujący swym zasięgiem: Grochów, Saską Kępę, Gocław, Kępę Gocławską i Witolin.

W 1928 przemianowano okręg obsługiwany przez komisariat policji XV – Stara Praga na Praga-Południe. Podział taki przetrwał II wojnę światową. Po wojnie istniał jeszcze podział na obwody MO, które przyjęły numery po policji (XVII). Okręgi zostały dzielnicami. Numery komisariatów policji eksponowano na tabliczkach z numerami domów, zwanych stąd policyjnymi. Zespoły okręgów stanowiły starostwa, przy czym prawobrzeżna część Warszawy stanowiła Starostwo Praskie.

Od początku lat 60. XX w. utrwalił się obecny podział na dzielnicę Praga-Południe i Praga-Północ. Podzielono wtedy teren dawnego XV okręgu Praga-Południe. Jego praską część – od ul. Ząbkowskiej po przejazd kolejowy przyłączono do Pragi-Północ. Natomiast Kamionek i skrawek Skaryszew oraz część Saskiej Kępy, na której powstał Park Skaryszewski (od pastwiska miejskiego Skaryszewskiego) do Pragi-Południe. Przyłączono więc kamionkowsko-skaryszewską połowę komisariatu XV Praga-Południe (dawnego Stara Praga) do większego komisariatu XVII Grochów obejmującego Saską Kępę i Gocław nadając jej jednak nazwę związaną z terenem, który przypadł Pradze-Północ.

Do 1994 obszar Pragi-Południe obejmował również tereny dzisiejszych dzielnic Rembertów i Wawer. W wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Warszawy ówczesna gmina Warszawa Praga-Południe została podzielona na trzy osobne gminy, które w 2002 zostały przekształcone w dzisiejsze dzielnice. Obecna Praga-Południe jest czwartym znaczeniem tej nazwy.

Podział Pragi-Południe[edytuj]

Podział na osiedla[edytuj]

Rada dzielnicy dokonała podziału na 8 osiedli, będących jednostkami pomocniczymi niższego rzędu[11]:

  • Gocław
  • Grochów-Centrum
  • Grochów-Kinowa
  • Grochów-Południowy
  • Grochów-Północny
  • Kamionek
  • Przyczółek Grochowski
  • Saska Kępa

Podział w MSI[edytuj]

Podział Pragi-Południe według MSI

Według Miejskiego Systemu Informacji Praga-Południe dzieli się na obszary[12]:

Podział ten wprowadzono Uchwałą Nr 389/XXXVI/96 Rady Gminy-Warszawa Centrum z dnia 19 września 1996 r.[12]

Podział według TERYT[edytuj]

Zgodnie z Krajowym Rejestrem Urzędowym Podziału Terytorialnego Kraju (TERYT) Praga-Południe dzieli się na 8 części:

Wieżowiec Blue Point przy al. Stanów Zjednoczonych
Plac Przymierza
Rondo Waszyngtona
Gocław wiosną
Skrzyżowanie ulic Targowej, Zamoyskiego i alei Zielenieckiej
Ulica Ostrobramska
Popiersie Ignacego Paderewskiego przed wejściem do Parku Skaryszewskiego
Zakłady RADWAR

Pierwsze wzmianki dotyczące terenów dzisiejszego Gocławia jako wsi datuje się na 1155, kiedy to stanowiły one własność biskupa płockiego. W późniejszym okresie weszły w skład dóbr Kamion. W 1580 powierzchnia rolna Gocławia wynosiła ok. 115 ha. W lipcu 1655 na tych terenach odbyła się trzydniowa bitwa ze Szwedami. Gocław w wyniku walk został zniszczony. Dopiero w 1755 Gocław i Kępa Gocławska liczyły 17 domów. W 1780 król Stanisław August Poniatowski nabył teren Gocławia i odstąpił swemu bratankowi Stanisławowi Poniatowskiemu. W 1795, po utracie niepodległości przez Polskę, dobra te przeszły na własność skarbu państwa. W 1827 Gocław liczył 22 domy i 168 mieszkańców, a w 1912 – 497 mieszkańców.

Gocław przyłączono do Warszawy w kwietniu 1916 (wraz z Grochowem, Saską Kępą i Gocławkiem) tworząc Komisariat (Okręg) Grochowski (nr XVII). W jego obrębie zamieszkiwało wówczas ok. 5500 mieszkańców w przeważnie parterowych i drewnianych budynkach pozbawionych większości urządzeń komunalnych.

Po II wojnie światowej, w 1946, na terenach Gocławia zamiast planowanego przed wojną cywilnego portu lotniczego powstało lotnisko sportowe Aeroklubu Warszawskiego, które istniało do II połowy lat 70. Wtedy też Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle Młodych” zbudowała na jego miejscu największy na Pradze-Południe zespół mieszkaniowy Gocław-Lotnisko, którego osiedla noszą nazwy typów samolotów (Orlik, Wilga, Iskra, Jantar). Hangary dawnego lotniska nadal istnieją od strony Wału Miedzeszyńskiego (obecnie zaadoptowane na magazyny i biura). Na terenie Gocławia znajdują się m.in. C.H. Promenada, kościół św. Ojca Pio, kościół św. apostołów Jana i Pawła oraz kościół św. Patryka.

Gocławek jest najdalej położoną na wschód częścią dzielnicy. Jego zabudowa jest typowa dla przedmieścia wielkiego miasta, najstarsze budynki pamiętają okres powstania listopadowego, dominuje zabudowa wielorodzinna i wysokoblokowa. Na terenie tej właśnie części położony jest Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” oraz Osiedle Ostrobramska.

25 lutego 1831, pod ówczesną wsią miała miejsce największa podczas powstania listopadowego bitwa o Olszynkę Grochowską, w której uczestniczyły wojska polskie dowodzone przez Józefa Chłopickiego oraz wojska rosyjskie pod dowództwem Iwana Dybicza. Toczyły się tam ciężkie walki na przedpolach Warszawy o opanowanie traktu brzeskiego.

Grochów to osiedle o charakterze mieszkaniowo-przemysłowym, którego szybki rozwój datuje się na lata 20. i 30. XX w. Dalsza rozbudowa nastąpiła po 1945, kiedy zaczął się rozwijać przemysł. Najważniejsze znajdujące się tam przedsiębiorstwa to „Radwar”, „Mera-Pnefal”, „Polskie Zakłady Optyczne”, „Bumar Żołnierz” i „PZL-Warszawa II”. Na Grochowie znajduje się (siedziba telewizji Polsat). W ostatnich latach powstało tam kilka biurowców.

Wieś Kamion (Kamień) istniała najprawdopodobniej już w XI na prawym brzegu Wisły, przy przeprawie z Solca. Najważniejsze wydarzenie historyczne dotyczące tego miejsca to pierwsza wolna elekcja, która odbyła się pod Kamionem na przełomie kwietnia i maja 1573. Jej wynikiem był wybór na króla Polski Henryka III Walezego.

Miejscowość przyłączono do Warszawy w 1889. Obecnie Kamionek to część Pragi-Południe położona nad malowniczym jeziorem Kamionkowskim – starorzeczem Wisły. Za centrum tej części dzielnicy przyjmuje się konkatedralny kościół Matki Bożej Zwycięskiej z przylegającym do niego dziś już nieczynnym cmentarzem-mauzoleum bohaterów powstania listopadowego i rzezi Pragi. Nieopodal kościoła wznoszą się zakłady E. Wedel oraz zakłady produkcyjne Polskich Zakładów Optycznych. Na Kamionku znajdują się największe zielone obszary Pragi-Południe – park Skaryszewski i Kamionkowskie Błonia Elekcyjne, które razem z jeziorkiem Kamionkowskim zajmują prawie 80 ha. Największą inwestycją zrealizowaną w ostatnich latach na terenie Kamionka jest ukończony w 2012 Stadion Narodowy.

Kępa Gocławska to nazwa obszaru dzielnicy położona między ulicami Saską a Afrykańską. Na jej terenie znajduje się Osiedle im. Mikołaja Kopernika oraz ogrody działkowe.

Kozia Górka jest położona na zachód od Rezerwatu Przyrody Olszynka Grochowska. Większość terenów Koziej Górki zajmuje stacja kolejowo-postojowa stanowiąca centrum sieci kolejowej PKP, osiedle domów komunalnych Dudziarka oraz liczne mokradła i oczka wodne (tzw. Bałki).

Ta część dzielnicy jest zamieszkiwana przez niewiele osób i najczęściej identyfikowana wyłącznie z Rezerwatem Przyrody Olszynka Grochowska. Powierzchnia rezerwatu wynosi 56,35 km². Ochroną objęto prawie całe uroczysko leśne, wyłączając jedynie tereny zdewastowane, poprzecinane torami kolejowymi, liniami elektrycznymi, rurociągami. Teren rezerwatu jest własnością komunalną miasta stołecznego Warszawy i administrowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Ogrodniczych – Obwód Leśny „Las Sobieskiego”.

W znacznej części obszaru zabudowa jest willowa z zachowaną architekturą międzywojenną, szczególnie na północnym zachodzie. Dalej kilka osiedli mieszkaniowych z lat 60. Także kilka pojedynczych apartamentowców. Wiele zabytków modernizmu, liczne ambasady (Algieria, Argentyna, Azerbejdżan, Brazylia, Egipt, Indonezja, Irak, Iran, Jemen, Kolumbia, Libia, Łotwa, Malezja, Niemcy, Nowa Zelandia, Portugalia, oraz rezydencje ambasadorów z Turcji i Australii), szpital dziecięcy, stacja krwiodawstwa, Wodociąg Praski. Saska Kępa liczy ok. 40 000 mieszkańców. Doczekała się dwóch monografii naukowych. Wśród mieszkańców było wiele znanych postaci, szczególnie w kilku dekadach powojennych, m.in. Agnieszka Osiecka, która poświęciła jej kilka piosenek. Wymieniona jest także w znanej piosence Maryli Rodowicz Małgośka.

Podział tradycyjny[edytuj]

zwyczajowo wyróżnia się również:

Park o powierzchni 55,5 ha, założony na terenach Skaryszewa (wydzielonego w XVI w. z Kamionka) w latach 1906-1922 przez Franciszka Szaniora. Aż do wybuchu II wojny światowej nosił imię Ignacego Jana Paderewskiego. Po wojnie został przemianowany na Park Skaryszewski, a w 1980 przywrócono mu imię przedwojennego patrona. Park zaprojektowano jako wielkomiejski ośrodek parkowy dla rekreacji i wypoczynku, z rozwiniętą siecią komunikacyjną, przystosowaną do ówczesnego ruchu pojazdów konnych. Zaprojektowane przez Szaniora sztuczne jeziorka w sposób niezwykły współgrają z bogatą szatą roślinną, którą wysadził rozległy park. Całość tego urokliwego miejsca dopełniają nasypane wzgórza, sztuczny wodospad. W 2009 Park Skaryszewski zdobył tytuł Najpiękniejszego Parku w Polsce i zajął trzecie miejsce wśród parków Europy.

Robotnicze osiedle wysokoblokowe położone pomiędzy ulicą Witolińską a Trasą Łazienkowską, wybudowane w latach 70. XX w.

Osiedle Młodych jest małym wysoko i średnio blokowym osiedlem położonym w okolicach ul. Garwolińskiej w samym sercu Grochowa. Nazwa osiedla wzięła się z przyznawanych mieszkań osiedla nowożeńcom i młodym małżeństwom.

Niewielka część składowa dzielnicy położona w jej wschodniej części. Leży pomiędzy Gocławkiem, Grochowem, Gocławiem, a granic dzielnicy Wawer. Zabudowę Witolina stanowi głównie Osiedle Ostrobramska.

Władze dzielnicy[edytuj]

  • Zarząd Dzielnicy Praga-Południe[13]:
    • burmistrz dzielnicy: Tomasz Kucharski
    • zastępca burmistrza: Adam Cieciura
    • zastępca burmistrza: Jarosław Karcz
    • zastępca burmistrza: Michał Wieremiejczyk
    • zastępca burmistrza: Piotr Żbikowski
  • Prezydium Rady Dzielnicy[14]:
    • przewodniczący Rady Dzielnicy: Marcin Kluś (Klub Radnych PO)
    • wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy: Bogdan Jeziorski (Klub Radnych PO)
    • wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy: Karol Kowalczyk (Klub Radnych PO)
    • wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy: Katarzyna Olszewska (Klub Radnych SLD)

Rada Dzielnicy[edytuj]

Ugrupowanie Kadencja 2002-2006[23] Kadencja 2006-2010[24] Kadencja 2010-2014[25] Kadencja 2014-2018[26]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 7 (SLD-UP) 4 (LiD) 3 1
Platforma Obywatelska 4 12 15 13
Liga Polskich Rodzin 2 - - -
Prawo i Sprawiedliwość 12 9 7 11

Komunikacja[edytuj]

  • Ulice i mosty

Za główną ulice dzielnicy uznaje się ulice Grochowską, wśród najważniejszych ciągów komunikacyjnych wyróżnia się jeszcze ulice: Ostrobramską, al. Waszyngtona, al. Zieleniecka, al. Stanów Zjednoczonych, ul. gen. A.E. Fieldorfa „Nila” i Wał Miedzeszyński. Z Pragi-Południe do Centrum można dostać się mostami: Siekierkowskim, Łazienkowskim i Poniatowskiego.

  • Koleje

Na terenie dzielnicy znajdują się dwa przystanki kolejowe (PKP Warszawa Stadion i PKP Warszawa Olszynka Grochowska) oraz Dworzec Warszawa Wschodnia. Trasy kolejowe wiodą głównie do centrum miasta i w kierunku wschodnim (Otwock, Pilawa).

  • Komunikacja miejska

Dziś komunikacja miejska Pragi-Południe to głównie tramwaje i autobusy, ale niegdyś kursowała tu jeszcze kolejka. 4 stycznia 1901 wzdłuż całej długości ulicy Grochowskiej uruchomiono Jabłonowską parową kolej wąskotorową o rozstawie torów 800 mm, łączącą Jabłonnę z Wawrem, wtedy to otwarto dwie stacje przy Grochowskiej: Rogatki Moskiewskie i Grochów. Jej warsztaty były w dzisiejszym miejscu pętli autobusowej przy rondzie Wiatraczna. W lipcu 1915 wojska rosyjskie, wysadziły w powietrze stacje Rogatki Moskiewskie, od 1916 działała ona w Rogatce Grochowskiej, pod nazwą Kamionek. W 1925 po uruchomieniu wzdłuż ulicy linii tramwajowej, zaczęto podejmować kroki ku likwidacji kolejki. 7 września 1939 linię kolejki z powodu działań wojennych zawieszono, a następnie reaktywowano miesiąc później. W 1942 otrzymała ona nową nazwę: Warschauer Eisenbahnen Ost. Powstanie warszawskie ponownie uniemożliwiło kursowanie linii. Kolej Jabłonowska jako przedsiębiorstwo państwowe odrodziła się w 1945. Ostatni raz Kolej Jabłonowska wyjechała na tory przy Grochowskiej: 31 stycznia 1956. Dziś już prawie nikt o kolejce nie pamięta. Przez dzielnicę biegną linie tramwajowe: 3, 7, 8, 9, 22, 24, 25, 26 i 46 w kierunku Śródmieścia, Żerania, Woli i Bielan. Przez Pragę-Południe przebiegają również trasy wielu linii autobusowych: 22 dziennych zwykłych, 2 dziennych okresowych, 3 dziennych okresowych przyspieszonych, 10 dziennych przyspieszonych, 5 nocnych, 4 dziennych podmiejskich i jednej ekspresowej. Do komunikacji miejskiej zalicza się również Szybka Kolej Miejska stosująca taryfę ZTM, obsługująca linie: S1 (Otwock-Pruszków) i S2 (Sulejówek-Warszawa Zachodnia).

  • Komunikacja lotnicza

Przy ulicy Ostrobramskiej znajdują się dwa prywatne lądowiska śmigłowcowe: Warszawa-Ostrobramska 1 oraz Warszawa-Ostrobramska 2.

Zabytki, pomniki i parki Pragi-Południe[edytuj]

Urzędy użyteczności publicznej[edytuj]

Jednostki organizacyjne: Policji, Straży Miejskiej i Straży Pożarnej[edytuj]

Ośrodki zdrowia[edytuj]

  • Przychodnia Rejonowa, ul. Paca 40
  • Przychodnia Rejonowa, ul. Ateńska 4
  • Przychodnia Rejonowo-Specjalistyczna, ul. Abrahama 16
  • Szpital Grochowski im. dr Rafała Masztaka, ul. Grenadierów 51/59
  • Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Obrony Narodowej – Wojskowy Instytut Medyczny wraz z lądowiskiem, ul. Szaserów 128
  • Szpital Dziecięcy im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza, ul. Niekłańska 2/4
  • Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, ul.Saska 63/75
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 1, ul. Saska 61
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 2, ul. Grochowska 339
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 4, ul. Zamieniecka 73
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 5, ul. Ostrołęcka 4
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 8, ul. Sygietyńskiego 3
  • Zakład Lecznictwa Otwartego nr 17, ul. Kickiego 24

Kościoły i parafie Pragi-Południe[edytuj]

Kościoły rzymskokatolickie[edytuj]

Kościoły innych wyznań[edytuj]

Szkoły średnie i wyższe Pragi-Południe[edytuj]

  • IV Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, ul. Saska 59
  • XIX Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Warszawy, ul. Zbaraska 1
  • XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Naddnieprzańska 2/4
  • XXXI Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Żółkiewskiego, ul. Mińska 1/5
  • XXXV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa, ul. Zwycięzców 7/9
  • XLVII Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego, ul. Międzyborska 64/70
  • LXXII Liceum Ogólnokształcące im. Jakuba Jasińskiego, ul. Grochowska 346/348
  • LXXXVII Liceum Ogólnokształcące im. Leopolda Okulickiego, ul. Saska 78
  • XCVI Liceum Ogólnokształcące im. Agnieszki Osieckiej, al. Stanów Zjednoczonych 24
  • XCVII Liceum Ogólnokształcące im. Olimpijczyków Polskich, ul. Siennicka 15
  • XCIX Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Zbigniewa Herberta, ul. Umińskiego 12
  • CXI Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Kisielewskiego, ul. Szczawnicka 1
  • Liceum Ogólnokształcące nr 70, ul. Chodakowska 50
  • XII Liceum Profilowane, al. Stanów Zjednoczonych 24
  • XII Liceum Profilowane, ul.Grochowska 346/348
  • XXVII Liceum Profilowane, ul. Szczawnicka 1
  • XXX Liceum Profilowane, ul. Siennicka 15
  • XXXVI Liceum Profilowane, ul. Mińska 1/5)
  • XXXVII Liceum Profilowane, ul. Komorska 17/23
  • XLII Liceum Profilowane, ul. Kordeckiego 54
  • Technikum Gastronomiczno-Hotelarskie nr 2, ul. Majdańska 30/36
  • Technikum Ekonomiczne nr 2, ul. Szczawnicka 1
  • Technikum Chemiczne nr 3 im. prof. Józefa Zawadzkiego, ul. Saska 78
  • Technikum nr 12, ul. Siennicka 15
  • Technikum Łączności im. prof. dr. Janusza Groszkowskiego, al. Stanów Zjednoczonych 24
  • Technikum Spożywczo-Gastronomiczne, ul. Komorska 17/23
  • Technikum Fryzjerskie, ul. Saska 78
  • Prywatne Technikum Hotelarsko-Gastronomiczne, ul. Chodakowska 50
  • Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, ul. Chodakowska 19/31
  • Wyższa Szkoła Hotelarstwa, Gastronomii i Turystyki, ul. Chodakowska 50
  • Wyższa Szkoła Nauk Społecznych im. ks. J. Majki, ul. Skaryszewska 12
  • Wyższa Szkoła Informatyki, Zarządzania i Administracji w Warszawie, ul. Meksykańska 6
  • Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie, ul. Paryska 27

Obiekty sportowe[edytuj]

Zegar odmierzający czas do EURO 2012 ustawiony przed siedzibą dzielnicy Praga-Południe. Wszystkie mecze były rozgrywane na znajdującym się na terenie dzielnicy Stadionie Narodowym
  • Stadion Robotniczego Klubu Sportowego „Orzeł”, ul. Podskarbińska 14
  • Boisko Robotniczego Klubu Sportowego „Drukarz”, ul. Międzynarodowa 2
  • Korty Tenisowe TKKF „Olszynka Grochowska”, ul. Osowska 15
  • Basen „Wodnik”, ul. Bora-Komorowskiego 44
  • Hala sportowa „Saska", ul. Angorska 2
  • Basen WOW „Wisła”, ul. Wał Miedzeszyński 401
  • Przystań Yacht Club Polski, ul. Wał Miedzeszyński 375
  • Tor Kolarski, ul. Podskarbińska 11 – (nieczynny)
  • Stadion Narodowy (dawniej w tym miejscu Stadion Dziesięciolecia)

Ośrodki kultury i sztuki[edytuj]

  • Biblioteka Publiczna Dzielnicy Praga-Południe, ul. Meissnera 5
  • Centralna Biblioteka Wojskowa, ul. Ostrobramska 109
  • Doświadczalna Pracownia Litografii im. Pabla Picassa, filia Centrum Promocji Kultury, ul. Obrońców 28/30
  • Centrum Promocji Kultury, ul. Podskarbińska 2
  • Klub Kultury Gocław, filia Centrum Promocji Kultury, ul. Abrahama 10
  • Klub Kultury Seniora, filia Centrum Promocji Kultury, ul. Pawlikowskiego 2
  • Punkt Informacji Kulturalnej "Akwarium", Pl. Szembeka 1A, lokal U2
  • Muszla Koncertowa w Parku Skaryszewskim im. I. J. Paderewskiego, al. Zieleniecka 2
  • Klub Kultury Saska Kępa, ul. Brukselska 23
  • Klub Osiedlowy „Relax”, ul. Tarnowiecka 13
  • Kino Cinema City, ul. Ostrobramska 75a
  • Neon Muzeum, ul. Mińska 25
  • Muzeum Czar PRL, ul. Grochowska 316/320
  • Osiedlowy Dom Kultury „Kamionek”, ul. Kinowa 19
  • Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka – filia, ul. Gocławska 4
  • Studio Teatralne KOŁO, ul. Mińska 25
  • Studium Teatralne, ul. Lubelska 30/32
  • Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie, ul. Zamoyskiego 20
  • Towarzystwo Śpiewacze na Saskiej Kępie, ul. Nobla 16

Ważne zakłady[edytuj]

Bazary i centra handlowe[edytuj]

  • Centrum Handlowe Gocław, ul. gen. A.E. Fieldorfa „Nila” 41
  • Centrum Handlowe King Cross, ul. Jubilerska 1/3
  • Centrum Handlowe Promenada, ul. Ostrobramska 75c
  • Galeria Saska Kępa, pl. Przymierza)
  • Dom Handlowy WSS Społem „Universam”, ul. Grochowska 207
  • Dom Handlowy „Kamionek”, ul. Kinowa 19
  • Bazar na Szembeka, ul. Zamieniecka 90
  • Bazar „Pod Universamem”, ul. Męcińska
  • Bazar „Pętla”, ul. Umińskiego
  • Bazar „Rogatka”, ul. Grochowska
  • Bazar „Afrykańska”, ul. Afrykańska

Zobacz też[edytuj]

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2016 r.. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. 2015. [dostęp 2015-08-23]. s. 111.
  2. Artykuły 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361)
  3. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 191. ISBN 83-04-02436-5.
  4. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 275. ISBN 978-83-62189-08-3.
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1928 r. o organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej na obszarze miasta stołecznego Warszawy. 1928-07-28. [dostęp 2010-01-17].
  6. Edward Polański (red.): Wielki Słownik Ortograficzny PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 727. ISBN 978-83-01-16405-8.
  7. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200) s. 1757
  8. Jarosław Osowski. Grochowem o ścianę. „Gazeta Wyborcza”, 2010-01-16. 
  9. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: PWN, 1994. ISBN 83-01-08836-2.
  10. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 43, s. 1973.
  11. Uchwała Nr 328/LI/2010 Rady Dzielnicy Praga Południe m. st. Warszawy z dnia 19 kwietnia 2010 r. w sprawie nadania statutów oraz ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów do organów jednostek pomocniczych niższego rzędu istniejących na terenie Dzielnicy Praga-Południe m. st. Warszawy
  12. a b Praga-Południe. Zarząd Dróg Miejskich, 2007. [dostęp 2012-02-14].
  13. Skład Zarządu Dzielnicy. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  14. Radni Dzielnicy. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  15. Gocław. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  16. Grochów Centrum. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  17. Grochów Kinowa. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  18. Grochów Południowy. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  19. Grochów Północny. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  20. Kamionek. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  21. Przyczółek Grochowski. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  22. Saska Kępa. pragapld.waw.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  23. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-18].
  24. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-18].
  25. Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo mazowieckie - miasto st. Warszawa - dz. Praga-Południe. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-18].
  26. Wyborcza.pl. warszawa.wyborcza.pl. [dostęp 2015-10-18].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]