Pranobeks inozyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pranobeks inozyny
Struktura chemiczna składników pranobeksu inozyny, od góry: inozyna, kwas 4-acetamidobenzoesowy i 1-dimetyloamino-2-propanol
Struktura chemiczna składników pranobeksu inozyny, od góry: inozyna, kwas 4-acetamidobenzoesowy i 1-dimetyloamino-2-propanol
Identyfikacja
Numer CAS 36703-88-5
PubChem 37510
Klasyfikacja medyczna
ATC J05AX05

Pranobeks inozyny (Isoprinosine, Inosiplex)[1] – mieszanina inozyny z kwasem 4-acetamidobenzoesowym i 1-dimetyloamino-2-propanolem (w stosunku molowym 1:3)[2] stosowana jako lek przeciwwirusowy i immunostymulujący w zakażeniach wirusem opryszczki zwykłej (HSV), innych infekcjach wirusowych, a także w niektórych chorobach wynikających z autoagresji.

Działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące zostało potwierdzone w badaniach in vitro na komórkach ludzkich, in vivo w badaniach na zwierzętach i w ograniczonym stopniu w badaniach przedklinicznych na ludziach[3][4]. Ustalono, że jest to substancja bezpieczna, jednak wymaga szerszych badań[3][4][5][6] i nie została zalecana przez organizacje medyczne do leczenia chorób wirusowych[7]. Nie dowiedziono jej efektywności w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych związanych z przeziębieniem i grypą[8], przy czym odradza się stosowanie jej w tym celu u dzieci, zwłaszcza poniżej 1 roku życia[9].

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Pranobeks inozyny wpływa m.in. na proces translacji i w ten sposób hamuje syntezę wirusowego mRNA. Ponadto stymuluje wydzielanie niektórych cytokin, przez co działa na limfocyty T oraz makrofagi, powoduje też zwiększenie produkcji niektórych przeciwciał. W ten sposób moduluje działanie układu odpornościowego[2].

W badaniach na myszach stwierdzono także działanie typu antydepresyjnego[10].

Wskazania do stosowania leku[edytuj | edytuj kod]

Pranobeks inozyny stosowany jest:

Ponadto lek ten próbowano wykorzystywać na etapie badań w terapii innych schorzeń:

  • opisywane są próby stosowania pranobeksu inozyny w leczeniu łysienia plackowatego[15]
  • we wcześniejszych doniesieniach opisywano także opóźnianie przez pranobeks inozyny u zakażonych HIV rozwoju AIDS i przeciwdziałanie rozwojowi u tych pacjentów zapalenia płuc powodowanego przez Pneumocystis jiroveci[16]; inne badania nie potwierdzały aktywności leku wobec HIV[17]

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Pranobeks inozyny przeciwwskazany jest u chorych z nadwrażliwością na ten lek. Należy stosować go ostrożnie w przypadku niewydolności nerek, dny moczanowej, hiperurykemii i kamicy układu moczowego.

Stosowanie leku w ciąży i w okresie laktacji[edytuj | edytuj kod]

Leku nie należy stosować w czasie ciąży i karmienia piersią.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Leki immunosupresyjne mogą osłabiać działanie pranobeksu inozyny.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Lek bardzo często powoduje wzrost stężenia kwasu moczowego, jednak po odstawieniu leku stężenie to zwykle wraca do normy. Przy wielomiesięcznym stosowaniu pacjenci często doświadczają szeregu efektów niepożądanych: bóle nadbrzusza, głowy i stawów, świąd, wysypka, nudności, wymioty, zmęczenie, złe samopoczucie i zawroty głowy. W organizmie dochodzi przy tym do zwiększenia aktywności aminotransferaz i fosfatazy alkalicznej oraz następuje zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi[2].

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

W Polsce dostępny jest w formie syropu lub tabletek pod nazwami Eloprine, Groprinosin, Isoprinosine, Neosine, Neotac i Pranosin[2][18].

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Lek podaje się doustnie. Dawkę oraz częstotliwość podawania leku ustala lekarz. Dla osób dorosłych standardowa dawka wynosi 50 mg/kg masy ciała na dobę, zwykle 1 g 3–4 razy na dobę (co 6 godzin). Lek podaje się również przez 1–2 dni po ustąpieniu objawów choroby.

Wycofanie reklamy w 2016[edytuj | edytuj kod]

3 marca 2016 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny nakazał zaprzestania emisji reklamy telewizyjnej syropu dla dzieci Neosine. Zdaniem GIF reklama wprowadzała odbiorców w błąd, przekazując nieprawdziwe informacje dotyczące bezpodstawnie szerokich wskazań do stosowania leku jako „zapobiegającego grypie”[19][20].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W. Schmutzler, B. Neukirch, R. Ziesche, Study of the antiallergic component of inosine pranobex (Inosiplex, Isoprinosine), „International Archives of Allergy and Applied Immunology”, 88 (1-2), 1989, s. 244–246, DOI10.1159/000234798, PMID2468618.
  2. a b c d Inozyny pranobeks (inosine pranobex), [w:] Medycyna praktyczna dla pacjentów [online], bazalekow.mp.pl [dostęp 2019-06-15].
  3. a b György Haskó, Michail V. Sitkovsky, Csaba Szabó, Immunomodulatory and neuroprotective effects of inosine, „Trends in Pharmacological Sciences”, 25 (3), 2004, s. 152–157, DOI10.1016/j.tips.2004.01.006, PMID15019271.
  4. a b Mihaela Petrova i inni, Isoprinosine affects serum cytokine levels in healthy adults, „Journal of Interferon & Cytokine Research: The Official Journal of the International Society for Interferon and Cytokine Research”, 30 (4), 2010, s. 223–228, DOI10.1089/jir.2009.0057, PMID20038210.
  5. A. Marton i inni, Anti-inflammatory effects of inosine in human monocytes, neutrophils and epithelial cells in vitro, „International Journal of Molecular Medicine”, 8 (6), 2001, s. 617–621, DOI10.3892/ijmm.8.6.617, PMID11712075.
  6. Anna Majewska, Witold Lasek, Grażyna Młynarczyk, Pranobeks inozyny - działanie cytotoksyczne oraz wpływ na replikację ludzkich wirusów paragrypy (HPIV-2, HPIV-4), enterowirusów (CA16, EV71) i adenowirusów (HAdV-2, HAdV-5) w badaniu in vitro, „Med. Dośw. Mikrobiol.”, 67, 2015, s. 107–113 [dostęp 2020-01-12].
  7. Ernest Kuchar, Jaka jest skuteczność stosowania pranobeksu inozyny w chorobach wirusowych?, www.mp.pl, 17 września 2018 [dostęp 2020-01-12].
  8. Konrad Tuszyński, Czy izoprynozyna (Neosine, Groprinosin) jest skutecznym lekiem na grypę i przeziębienie, Opieka Farmaceutyczna w Praktyce, 25 maja 2019 [dostęp 2019-06-18].
  9. Wojciech Feleszko, Jakie jest bezpieczeństwo i skuteczność inozyny pranobeks w leczeniu infekcyjnych zapaleń górnych dróg oddechowych oraz w zwiększaniu odporności? Czy inozynę można podawać dzieciom <1. roku życia?, Medycyna Praktyczna dla lekarzy, 1 stycznia 2014 [dostęp 2020-01-12].
  10. Junko Muto i inni, Oral administration of inosine produces antidepressant-like effects in mice, „Scientific Reports”, 4, 2014, art. nr 4199, DOI10.1038/srep04199, ISSN 2045-2322, PMID24569499, PMCIDPMC3935199 [dostęp 2018-11-30].
  11. G.R. Kinghorn i inni, Acyclovir vs isoprinosine (immunovir) for suppression of recurrent genital herpes simplex infection, „Genitourinary Medicine”, 68 (5), 1992, s. 312–316, PMID1385295, PMCIDPMC1195986.
  12. A.J. Wagstaff, D. Faulds, K.L. Goa, Aciclovir. A reappraisal of its antiviral activity, pharmacokinetic properties and therapeutic efficacy, „Drugs”, 47 (1), 1994, s. 153–205, DOI10.2165/00003495-199447010-00009, PMID7510619.
  13. Generoso G. Gascon, Randomized Treatment Study of Inosiplex Versus Combined Inosiplex and Intraventricular Interferon-α in Subacute Sclerosing Panencephalitis (SSPE): International Multicenter Study, „Journal of Child Neurology”, 18 (12), 2003, s. 819–827, DOI10.1177/088307380301801201, PMID14736075.
  14. Erdal Eroglu i inni, Long-term follow-up of patients with adult-onset subacute sclerosing panencephalitis, „Journal of the Neurological Sciences”, 275 (1-2), 2008, s. 113–116, DOI10.1016/j.jns.2008.07.033, PMID18783800.
  15. Sofia Georgala i inni, Inosiplex for treatment of alopecia areata: a randomized placebo-controlled study, „Acta Dermato-Venereologica”, 86 (5), 2006, s. 422–424, DOI10.2340/00015555-0138, PMID16955187.
  16. J.A. Kovacs i inni, Inhibition of Pneumocystis carinii dihydropteroate synthetase by para-acetamidobenzoic acid: possible mechanism of action of isoprinosine in human immunodeficiency virus infection, „Antimicrobial Agents and Chemotherapy”, 37 (6), 1993, s. 1227–1231, DOI10.1128/AAC.37.6.1227, PMID7687120, PMCIDPMC187944.
  17. L.L. Teglbjaerg i inni, Effect of isoprinosine on HIV antigenaemia, „AIDS”, 6 (2), 1992, s. 199–201, DOI10.1097/00002030-199202000-00010, PMID1373064.
  18. Preparaty zawierające: inozyna pranobeks (inosine pranobex), [w:] Medycyna praktyczna dla lekarzy [online], bazalekow.mp.pl [dostęp 2019-06-15].
  19. Syrop dla dzieci Neosine. GIF nakazał zaprzestania reklamy, TVN24 BiS, 7 marca 2016 [dostęp 2019-06-19].
  20. Główny Inspektor Farmaceutyczny, Decyzja GIF-P-R-450/47-9/JD/15, 3 marca 2016.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. Wydanie specjalne. Warszawa: Medical Tribune Polska, 2009, s. 411. ISBN 978-83-60135-54-9.
  • „Pharmindex® Kompendium Leków 2009”, s. 487. Warszawa: CMP Medica Poland Sp. z o.o. ISSN 1426-4269. 
  • Indeks leków Medycyny Praktycznej 2005. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-006-X.

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.