Premier-liha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Premier-liha
Прем’єр-ліга
Sports current event.svg 2018/2019
Państwo  Ukraina
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Ukraińska Piłkarska Premier-liha
Data założenia 1992
Założyciel Ukraiński Związek Piłki Nożnej
Poprzednia nazwa Wyszcza Liha (1992–2008)
Rozgrywki
Liczba drużyn 12
Zwycięzca Dynamo Kijów
Niższy poziom ligowy Persza liha
Puchary: Puchar Ukrainy,
Superpuchar Ukrainy
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Tawrija Symferopol
Obecny zwycięzca Szachtar Donieck (2017/2018)
Najwięcej zwycięstw Dynamo Kijów (15)
Strona internetowa

Ukraińska Premier-liha (ukr. Прем'єр-ліга) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich na Ukrainie, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1992 roku i zarządzana przez Ukraińską Piłkarską Premier-lihę (UFPL), a wcześniej Ukraiński Związek Piłki Nożnej (FFU). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 12 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Ukrainy, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Perszej lihi (II ligi ukraińskiej).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po uzyskaniu niepodległości w 1991 roku Ukraina zaczęła organizować własne rozgrywki piłkarskie (wcześniej zespoły ukraińskie występowały w mistrzostwach ZSRR). Pierwszy niepełny sezon ukraińskiej ekstraklasy rozegrano wiosną 1992 roku, kiedy to 20 zespołów podzielono na dwie grupy, w których walczono systemem dwurundowym. Zwycięzcy obydwu grup spotkali się w meczu finałowym o pierwsze, po odzyskaniu niepodległości, mistrzostwo Ukrainy. Dość niespodziewanie wygrał zwycięzca grupy A Tawrija Symferopol, która pokonała utytułowane Dynamo Kijów 1:0. W meczu o 3. miejsce Dnipro Dniepropetrowsk wygrał z Szachtarem Donieck 3:2. Od sezonu 1992/93 liga gra systemem jesień – wiosna, od sezonu 1996/97 w lidze dominują dwa zespoły Dynamo Kijów i Szachtar Donieck, które na przemian zdobywają mistrzostwo i wicemistrzostwo kraju. Do 2008 roku liga nazywała się Wyższa Liga (ukr. Вища ліга). W 2009 została założona Ukraińska Premier-liha. 6 lipca 2009 roku Premier-liha została zlikwidowana. Zdecydował o tym sąd administracyjny w Kijowie. Powodem była niezgodność organizacyjno-prawna rozgrywek z ukraińskim prawem[1]. Rozwiązaniem problemu było „przerejestrowanie” rozgrywek już według norm ukraińskiego prawa.

Od sezonu 2014/2015 liga liczyła 14 zespołów. Od sezonu 2016/17 liczy 12 zespołów.

System rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1992/93.

Rozgrywki składają się z 22 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Po dwóch rundach rozgrywek zespoły z miejsc 1-8 przystąpiły do walki w trzeciej rundzie o mistrzostwo i europejskie puchary. Zespoły z miejsc 9-16 walczyły w trzeciej rudzie o utrzymanie. Pierwsza szóstka rozgrywa ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Dolna szóstka również rozgrywa ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Od sezonu 2016/2017 w lidze występuje 12 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 14 do 20. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Ukrainy w piłce nożnej. Mistrz Ukrainy zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Druga drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w eliminacjach do Ligi Mistrzów. Trzecia oraz czwarta drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. W przypadku, w którym zdobywca Pucharu Ukrainy zajmie miejsce w pierwszej dwójce – możliwość gry w Lidze Europy otrzymuje również piąta drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Pierwszej ligi.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Skład ligi w sezonie 2018/19[edytuj | edytuj kod]

Uczestnicy poprzedniej edycji
SZA Szachtar Donieck Simple gold crown.svg Simple gold cup.svg Donieck 1
DYN Dynamo Kijów Kijów 2
WOR Worskła Połtawa Połtawa 3
ZOR Zoria Ługańsk Łuhańsk 4
MAR FK Mariupol Mariupol 6
OLE PFK Oleksandria Oleksandria 7
KAR Karpaty Lwów Lwów 8
OLD Olimpik Donieck Donieck 9
CZO Czornomoreć Odessa Odessa 11
Aiga uparrow inv.svg Awans z Perszej lihi 2017/18
ARS Arsenał Kijów Kijów 1
DES Desna Czernihów Czernihów 2
Aiga uparrow inv.svg Awans z Druhiej lihi gr.A 2017/18
LWÓ FK Lwów Lwów 5 (rotacja z Weresem)

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonów[edytuj | edytuj kod]

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Tabela medalowa[edytuj | edytuj kod]

Mistrzostwo Ukrainy zostało do tej pory zdobyte przez 3 różne drużyny. Stan na 31 maja 2018.

Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony
Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1. Dynamo Kijów 15 10 1 1992/93, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2006/07, 2008/09, 2014/15, 2015/16
2. Szachtar Donieck 11 12 0 2001/02, 2004/05, 2005/06, 2007/08, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2016/17, 2017/18
3. Tawrija Symferopol 1 0 0 1992
4. Dnipro Dniepropetrowsk 0 2 7
5. Czornomoreć Odessa 0 2 3
6. Metalist Charków 0 1 6
7. Metałurh Donieck 0 0 3
8. Krywbas Krzywy Róg 0 0 2
Worskła Połtawa 0 0 2
10. Karpaty Lwów 0 0 1
Zoria Ługańsk 0 0 1

Piłkarze z największą liczbą zdobytych goli w Premier lidze[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Klub Serhija Rebrowa.

Stan na 27 listopada 2016[2]

Poz. Imię i nazwisko piłkarza Liczba goli Liczba gier Bramkostrzelność
1 Ukraina/Uzbekistan Maksim Shatskix 124 341 0,38
2 Ukraina Serhij Rebrow 123 261 0,47
3 Ukraina Jewhen Sełezniow 111 230 0,48
4 Ukraina Andrij Worobiej 105 315 0,33
5 Ukraina Ołeksandr Hajdasz 95 258 0,37
6 Ukraina/Serbia Marko Dević 90 219 0,41
7 Ukraina Serhij Mizin 90 342 0,26
8 Ukraina Tymerłan Husejnow 85 215 0,39
9 Ukraina Andrij Jarmołenko 84 207 0,41
10 Ukraina Ołeksandr Kosyrin 84 240 0,35

Dla piłkarzy, którzy strzelili w lidze ponad 100 bramek został założony Klub 100 (Klub Serhija Rebrowa). Liczbę ponad 100 jako pierwszy przekroczył Serhij Rebrow. Oprócz Klubu Serhija Rebrowa istnieje również Klub Tymerłana Husejnowa[3] – dla piłkarzy, którzy strzelili minimum 100 goli w rozgrywkach Mistrzostw i Pucharu Ukrainy, europejskich Pucharów oraz oficjalnych i towarzyskich meczach narodowej reprezentacji[4].

Piłkarze z największą liczbą występów w Premier lidze[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Klub 300 (Ukraina).

Stan na 27 listopada 2016[2]

Poz. Imię i nazwisko piłkarza Liczba gier Pozycja
1 Ukraina Ołeksandr Szowkowski 426 bramkarz
2 Ukraina Ołeh Szełajew 412 pomocnik
3 Ukraina Ołeksandr Czyżewski 401 obrońca
4 Ukraina Ołeksandr Horiainow 391 bramkarz
5 Ukraina Wiaczesław Czeczer 378 obrońca
6 Ukraina Serhij Nazarenko 373 pomocnik
7 Ukraina Serhij Szyszczenko 363 napastnik/pomocnik
8 Ukraina Rusłan Kostyszyn 359 napastnik/pomocnik
9 Ukraina Rusłan Rotań 357 pomocnik
10 Ukraina Serhij Zakarluka 356 pomocnik

Dla piłkarzy, którzy rozegrali w lidze ponad 300 gier został założony Klub 300 (Klub Ołeksandra Czyżewskiego). Liczbę ponad 300 jako pierwszy przekroczył Ołeksandr Czyżewski.

Trenerzy z największą liczbą tytułów w Premier lidze[edytuj | edytuj kod]

Stan na 16 maja 2016

Poz. Imię i nazwisko trenera Klub(y) Gold medal icon.svg Silver medal icon.svg Bronze medal icon.svg
1 Rumunia Mircea Lucescu Szachtar 8 4
2 Ukraina Walery Łobanowski Dynamo 5 1
3 Ukraina Jożef Sabo Dynamo 2 1
4 Ukraina Ołeksij Mychajłyczenko Dynamo 2
Ukraina Serhij Rebrow Dynamo 2
6 Rosja Jurij Siomin Dynamo 1 3
7 Ukraina Mykoła Pawłow Dynamo(1)
Dnipro
1 1 1
8 Ukraina Anatolij Demjanenko Dynamo 1 1
9 Ukraina Anatolij Zajajew Tawrija 1
Ukraina Mychajło Fomenko Dynamo 1
Włochy Nevio Scala Szachtar 1

Trenerzy z największą liczbą meczów w Premier lidze[edytuj | edytuj kod]

Stan na 16 maja 2016[5]

Poz. Imię i nazwisko trenera Liczba gier
1 Ukraina Myron Markewicz 620
2 Ukraina Mykoła Pawłow 546
3 Rumunia Mircea Lucescu 355
4 Ukraina Witalij Kwarciany 308
5 Ukraina Wałerij Jaremczenko 297
6 Ukraina Mychajło Fomenko 294
7 Ukraina Ołeh Taran 273
8 Ukraina Semen Altman 249
9 Ukraina Wjaczesław Hrozny 214
10 Ukraina Ołeksandr Iszczenko 204

Arbitrzy z największą liczbą sędziowanych meczów w Premier lidze[edytuj | edytuj kod]

Stan na 29 listopada 2016[6]

Poz. Imię i nazwisko arbitra Miasto Liczba gier
1 Serhij Szebek Kijów 226
2 Witalij Hodulan Odessa 202
3 Wasyl Melnyczuk Symferopol 190
4 Ihor Iszczenko Chmielnicki / Kijów 187
5 Ihor Jarmenczuk Kijów 176
6 Andrij Szandor Lwów 150
7 Wałerij Onufer Użhorod 141
8 Serhij Tatulan Kijów 137
9 Serhij Dziuba Kijów 136
10 Anatolij Żosan Chersoń 134
Ihor Chiblin Chmielnicki

Plebiscyt Premier-lihi[edytuj | edytuj kod]

Plebiscyt Premier-lihi – coroczny plebiscyt organizowany od 2009 przez Ukraińską Piłkarską Premier-lihę oraz witrynę UA-Football. Początkowo plebiscyt przeprowadzano w pięciu kategoriach: Najlepszy Piłkarz, Najlepszy Strzelec, Najlepszy Trener, Najlepszy Arbiter i Drużyna Fair Play[7], w 2010 pojawiła się kategoria Najlepszy Bramkarz[8], w 2011 Najlepszy Młody Piłkarz[9].

Najlepszy Piłkarz[edytuj | edytuj kod]

Najlepszy Strzelec[edytuj | edytuj kod]

Najlepszy Trener[edytuj | edytuj kod]

  • 2005/06: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2007/08: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2008/09: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2009/10: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2010/11: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2011/12: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2012/13: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2013/14: Rumunia Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)

Najlepszy Arbiter[edytuj | edytuj kod]

Drużyna Fair Play[edytuj | edytuj kod]

Najlepszy Bramkarz[edytuj | edytuj kod]

Najlepszy Młody Piłkarz[edytuj | edytuj kod]

Jubileuszowe bramki[edytuj | edytuj kod]

Frekwencja na stadionach[edytuj | edytuj kod]

Początkowo nie była zbyt wysoka. W latach 1992-1998 wynosiła 5500-6000 widzów na mecz. Spowodowane to było przede wszystkim opustoszeniem trybun Dynama Kijów, na które w latach 80. chodziło przeciętnie 50-60 tys. widzów, a po 1992 r. ok. 4000-5000. Od 1998 r. liczba widzów powoli rośnie i od 7500 w sezonie 1998/1999 skoczyła do 9700 w sezonie 2002/2003. Obecnie średnia widzów w lidze ukraińskiej waha się pomiędzy 7500 a 9500 na mecz. Najwięcej fanów ogląda Szachtara Donieck – ok. 20 tys. i Karpaty Lwów. Dużo widzów odwiedza też stadiony Metalista Charków i Zorii Ługańsk. Mecze Dynama Kijów nadal ogląda mało, jak na tak wielki klub, widzów (ok. 7000-10 000), czego głównym powodem była do 2007 r. bardzo liczna obecność pododdziałów ukraińskiego MSW, które infiltrowało kibiców i często ich atakowało.

Polacy w najwyższej lidze ukraińskiej[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko piłkarza Lata gry w Premier Lidze Kluby, w których grał Uwagi
Mariusz Lewandowski 2001–2013 Szachtar Donieck, PFK Sewastopol (reprezentant Polski)
Maciej Nalepa 2001–2009 Karpaty Lwów, FK Charków sezony 2003/04 i 2004/05 w 2 lidze
Maciej Kowalczyk 2002–2006 Arsenał Kijów
Wojciech Kowalewski 2002–2003 Szachtar Donieck (reprezentant Polski)
Radosław Cierzniak 2002 (jesień) Wołyń Łuck, Karpaty Lwów w żadnym meczu nie wychodził na boisko
Seweryn Gancarczyk 2003–2009 Arsenał Kijów, Wołyń Łuck, Metalist Charków (reprezentant Polski)
Piotr Cetnarowicz 2003 (jesień) Krywbas Krzywy Róg
Marcin Nowak 2004–2005 Wołyń Łuck
Paweł Hajduczek 2008-2011 Tawrija Symferopol, Metałurh Zaporoże
Marcin Burkhardt 2009–2010 Metalist Charków (reprezentant Polski)
Piotr Klepczarek 2011 Tawrija Symferopol
Marcin Kowalczyk 2011–... Metałurh Donieck (reprezentant Polski)

Inne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]