Langur szary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Presbytis hosei)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Langur szary
Presbytis hosei[1]
Thomas, 1889
Presbytis hosei ssp. canicrus
Presbytis hosei ssp. canicrus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Nadrodzina koczkodanowce
Rodzina koczkodanowate
Podrodzina gerezy
Rodzaj langur
Gatunek langur szary
Synonimy
  • Semnopithecus hosei Thomas, 1889
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Langur szary[3] (Presbytis hosei) – endemiczny gatunek roślinożernego, nadrzewnego ssaka naczelnego z rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae), występujący w Azji[4].

Langury szare występują w indonezyjskim regionie Kalimantan w północno-wschodniej indonezyjskiej części Borneo, koło Darussalam w Brunei, oraz w rejonie Sarawak i Sabah (Malezja). Południowy zasięg występowania langura szarego nie jest jasno oznaczony. Populacje podgatunków sukcesywnie się zmniejszają. Główną przyczyną tej tendencji są polowania. Na przestrzeni 30 lat liczebność gatunku spadła o 30–50%[2]. Langur kalimantański (P. h. canicrus) był od 2004 roku uznawany za wymarły, ale w 2012 roku „American Journal of Primatology” poinformował o odkryciu żyjących przedstawicieli P. h.canicrus na terenie rezerwatu Wehea w indonezyjskim Kalimantan[5][6][7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisany naukowo przez O. Thomasa w 1889 roku pod nazwą Semnopithecus hosei[8]. Jako miejsce typowe autor wskazał Niah w stanie Sarawak w Malezji[8].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

W obrębie Presbytis hosei wyodrębniono cztery podgatunki[4][3]:

  • P. hosei canicruslangur kalimantański (status IUCN: EN)[9]
  • P. hosei everettilangur brunejski (status IUCN: VU)[10]
  • P. hosei hoseilangur szary (status IUCN: DD)[11]
  • P. hosei sabanalangur siwoczuby (status IUCN: EN)[12]

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Langur szary zamieszkuje zróżnicowane tereny – zarówno niziny na poziomie morza, jak i lasy deszczowe na wysokości 1000 m n.p.m. (Mount Kinabalu). Zoolodzy odnotowali nawet sporadyczne występowanie gatunku na terenach położonych na poziomie ponad 1600 m n.p.m. Presbytis hosei chętnie odwiedzają plantacje i mimo, że są zaliczane do foliofagów to nie gardzą owocami i nasionami. Wyjadają także jaja i pisklęta z napotkanych gniazd[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Presbytis hosei, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Nijman, V., Meijaard, E. & Hon, J. 2008. Presbytis hosei. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-11]
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 50. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Presbytis hosei. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2012-01-12]
  5. Krzysztof Kowalski. Naczelne trzymają się mocno. „Rzeczpospolita”, 2012-01-20 . 
  6. Rare Miller's Grizzled Langur Rediscovered in Borneo (ang.). sciencedaily.com, 2012-01-23. [dostęp 2012-01-23].
  7. Stanislav Lhota, Brent Loken, Stephanie Spehar, Eric Fell i inni. [ajp Discovery of Miller's Grizzled Langur (Presbytis hosei canicrus) in Wehea Forest confirms the continued existence and extends known geographical range of an endangered primate]. „American Journal of Primatology”, 2012. International Primatological Society. DOI: 10.1002/ajp.21983. ISSN 0164-0291 (ang.). 
  8. a b O. Thomas. Description of a new Bornean Monkey belonging to the Genus Semnopithems. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1889, s. 159, 1889 (ang.). 
  9. Nijman, V., Meijaard, E. & Hon, J. 2008. Presbytis hosei ssp. canicrus. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-11]
  10. Nijman, V., Meijaard, E. & Hon, J. 2008. Presbytis hosei ssp. everetti. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-11]
  11. Nijman, V., Meijaard, E. & Hon, J. 2008. Presbytis hosei ssp. hosei. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-11]
  12. Nijman, V., Meijaard, E. & Hon, J. 2008. Presbytis hosei ssp. sabana. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-10-11]