Prezidentas Smetona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prezidentas Smetona
Ilustracja
„Prezidentas Smetona” w 1935 r.
Klasa trałowiec
Typ Minensuchenboot 1916
Historia
Stocznia Seebeckwerft, Bremerhaven
Początek budowy 1914
Wodowanie 31 października 1917
 Kaiserliche Marine
Nazwa SMS M 59
Wejście do służby 30 listopada 1917
 Litwa
Nazwa „Prezidentas Smetona”
Wejście do służby zakupiony w 1927
Wycofanie ze służby przejęty przez Związek Radziecki w czerwcu 1940
 MW ZSRR
Nazwa „Пирмӯнас” → „Корал”
Wejście do służby 15 czerwca 1940
Zatopiony styczeń 1945
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 525-586 ton
Długość 59,3 m
Zanurzenie 2,2-2,3 m
Prędkość 16 węzłów (30 km\h)
Załoga 48

Prezidentas Smetona – okręt wojenny marynarki litewskiej w okresie pierwszej Republiki Litewskiej w latach 1918–1940. Został nazwany na cześć pierwszego prezydenta Litwy, Antanasa Smetony.

Okręt został zbudowany przez stocznię Schichau Seebeckwerft w Bremerhaven dla Kaiserliche Marine. Zwodowany został 31 października 1917 roku i otrzymał nazwę M 59.

2 sierpnia 1927 roku okręt został sprzedany Litwie za sumę 289 000 litów. Po podniesieniu bandery otrzymał imię „Prezidentas Smetona”. Jednocześnie stał się okrętem flagowym Litewskiej Marynarki Wojennej z portem macierzystym w Kłajpedzie. Jednostka pełniła liczne zadania: służyła do patrolowania litewskich wód terytorialnych, jako okręt szkolny oraz jacht prezydencki[1].

Litewska Marynarka Wojenna planowała zakup kolejnych okrętów, ale w związku z utratą Okręgu Kłajpeda w 1939 roku na skutek niemieckiego ultimatum wobec Litwy plan zarzucono[2]. Okręt „Prezydent Smetona” przeniesiono do portu w Lipawie, następnie zaś do portu w Świętej[3].

Po zajęciu Litwy przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich okręt został wcielony do Floty Bałtyckiej pod nazwą „Пирмӯнас” (lit. „Pirmūnas”), a następnie przemianowany na „Корал” (lit. „Koral”). Okręt zatonął 11 stycznia 1945 roku po wejściu na minę[4] lub w wyniku ataku torpedowego U-745[5].

Litewska bandera zdjęta przed przekazaniem okrętu Związkowi Radzieckiemu znalazła się w rękach ostatniego kapitana okrętu Povilasa Juliusa Labanauskasa, który następnie przewiózł ją do Stanów Zjednoczonych. W 2018 roku z okazji 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Litwę bandera została na rok zdeponowana w Litewskim Muzeum Morza w Kłajpedzie[4].

W 2007 roku wrak okrętu został zlokalizowany w Zatoce Fińskiej – 35 km (19 Mm) od Tallinna na głębokości 80 metrów[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Minensuchboot 1916 Ships, www.german-navy.de [dostęp 2019-07-16].
  2. Suomijos įlankos dugne aptiktas „Prezidentas Smetona“, tv3.lt [dostęp 2019-07-16].
  3. Karo laivo „Prezidentas Smetona“ vėliavą bus galima apžiūrėti Jūrų muziejuje, lrt.lt, 13 lutego 2018 [dostęp 2019-07-26] (lit.).
  4. a b Karo laivas "Prezidentas Smetona", Uostas.info - Klaipėdos uosto ir miesto informacinis portalas [dostęp 2019-07-16] (lit.).
  5. T-76 Korall (Soviet Fleet minesweeper) - Ships hit by German U-boats during WWII - uboat.net, www.uboat.net [dostęp 2019-07-16].
  6. Suomijos įlankos dugne aptiktas „Prezidentas Smetona“, tv3.lt [dostęp 2019-07-16].