Pro-choice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Protest przeciwko zaostrzeniu ustawy antyaborcyjnej w Krakowie

Pro-choice (ang. „za wyborem, na rzecz wyboru”) – ogół ruchów społecznych i organizacji opowiadających się za legalizacją aborcji[1].

Terminologia[edytuj | edytuj kod]

Symbol ruchu pro-choice

Podobnie jak wiele innych terminów używanych przez uczestników debaty aborcyjnej, także rozróżnienie na ruchy pro-choice i pro-life bywa uznawane za nacechowane emocjonalnie: pierwsza nazwa odwołuje się do prawa do wolności, druga do prawa do życia. Mogą być jednak odbierane także jako sugestia, że druga strona sporu jest danym wartościom przeciwna („anti-choice”, „anti-life”)[2].

Rozróżnienia na ruchy pro-life i pro-choice wśród obywateli państw, gdzie toczy się debata publiczna na tematy związane z aborcją rzadko kiedy są jasne: przykładowo w sondażu dla amerykańskiego Public Religion Research Institute 70 proc. obywateli USA określiło siebie jako „pro-choice”, a jednocześnie niemal dwie trzecie jako „pro-life”[3]. Jednocześnie respondenci zauważyli, że sam fakt opowiedzenia się po którejś ze stron sporu może być społecznie stygmatyzujący[3].

Z powodu problemów terminologicznych wiele redakcji i agencji prasowych sugeruje używanie neutralnych bądź opisowych terminów na określenie stron sporu o prawo do aborcji. Przykładowo Associated Press sugeruje w swoim podręczniku stylu użycie terminów ruch bądź działacz „na rzecz prawa do aborcji” i „przeciwko aborcji” (ang. abortion rights i anti-abortion)[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Początek zorganizowanych ruchów pro-choice sięga lat 60. XX wieku, kiedy w krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej zaczęły powstawać organizacje stawiające sobie za cel depenalizację przerywania ciąży[5][6].

Argumenty[edytuj | edytuj kod]

Współczesne ruchy i organizacje pro-choice odwołują się do różnorodnych argumentów.

Główny argument stwierdza, iż płód lub embrion nie jest osobą, i z tego względu nie posiada takich praw jak osoby[7]. Do osiągnięcia pewnego etapu w rozwoju embrion/płód nie posiada mózgu rozwiniętego do tego stopnia, by mogła się wytworzyć świadomość, z tego względu nie należy, zdaniem tej argumentacji, traktować płodu lub embrionu tak, jak traktowane są osoby[8]. Inny argument zwraca uwagę na fakt, że cechą osoby jest tożsamość, tymczasem zarodek do 15 dnia ciąży może ulec podziałowi, co skutkuje powstaniem ciąży bliźniaczej[9]. Z tego względu trudno wyciągać wniosek, że w przypadku bliźniąt zarodek przed podziałem jest tą samą osobą, co po podziale[9].

Argument głoszący, że płód nie jest osobą potwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydając wyrok w sprawie „Vo przeciwko Francji”. Sąd uznał w niej, że sześciomiesięczny płód nie jest osobą i nie należy traktować aborcji jako zabójstwa[10].

Inne formy argumentacji przywołują fundamentalne praw człowieka (m.in. decydowania o swoim życiu osobistym[11], prywatności[12]).

Ważnym argumentem jest argument z dobra rodziny jako całości (przeważającego – zdaniem części kręgów pro-choice – nad dobrem płodu)[13].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Zdaniem części środowisk pro-life, organizacje pro-choice zawyżają statystyki bezprawnych przerwań ciąży, a także liczbę kobiet umierających w wyniku nielegalnej aborcji[14], chcąc w ten sposób przekonać do swoich racji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uniwersytet Warszawski, Pro-choice, nowewyrazy.uw.edu.pl [dostęp 2020-02-19].
  2. James A. Holstein, Jaber F. Gubrium, Handbook of Constructionist Research, Guilford Press, 2008, s. 479, ISBN 978-1-59385-305-1 (ang.).
  3. a b Daniel Cox, Robert P. Jones, Committed to Availability, Conflicted about Morality, [w:] PRRI [online], 6 września 2011 [dostęp 2016-10-03] (ang.).
  4. Goldstein, Norm, ed. The Associated Press Stylebook. Philadelphia: Basic Books, 2007.
  5. Kelly Gordon, The changing voice of the anti-abortion movement : the rise of "pro-woman" rhetoric in Canada and the United States, Toronto, ISBN 978-1-4426-6875-1, OCLC 944187352 [dostęp 2020-03-06].
  6. Roderick Sluiter, Ariana Need, A review of abortion laws in Western-European countries. A cross-national comparison of legal developments between 1960 and 2010, „Health Policy”, 118 (1), 2014, DOI10.1016/j.healthpol.2014.06.008, ISSN 1872-6054, PMID25059743 [dostęp 2020-03-06].
  7. Stephen Napier: Introduction: What Are Persons? What Is Valuable?. W: Stephen Napier (red.): Persons, moral worth, and embryos : a critical analysis of pro-choice arguments. Dordrecht: 2013. ISBN 978-94-007-3659-7.
  8. Napier 2013 ↓, s. 3.
  9. a b Napier 2013 ↓, s. 8.
  10. Daniel Lubowiecki. Ochrona płodu w systemie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego”. Rok XV, nr 1, s. 83, 2016. 
  11. Can you explain what pro-choice means and pro-life means?, www.plannedparenthood.org [dostęp 2020-03-06] (ang.).
  12. Tom Head, A Look at What Pro-Life and Pro-Choice Supporters Believe, ThoughtCo, 16 listopada 2019 [dostęp 2020-03-06] (ang.).
  13. M. Kozakiewicz, O miłości prawie wszystko, Warszawa 1962, s. 66–67.
  14. Organizacje pro-choice w Polsce podają, że na świecie co 7 minut umiera kobieta w wyniku nielegalnej aborcji https://web.archive.org/web/20100128060003/http://sameosobie.free.ngo.pl/news.php.