Properzia de’ Rossi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Properzia de’ Rossi
Ilustracja
Portret Properzii de’ Rossi (1586)
Data urodzenia ok. 1490
Data śmierci 1530
Dziedzina sztuki rzeźba,

Properzia de’ Rossi (ur. ok. 1490, zm. 1530) – włoska rzeźbiarka doby renesansu.

Życie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie pochodziła z Bolonii. Będąc kobietą renesansu uczyła się malarstwa, muzyki, tańca, poezji i literatury klasycznej oraz rysunku pod okiem Marcantonio Raimondi. Swoją ekspresję wyrażała w rzeźbie: początkowo rzeźbiąc małe, misternie wykończone dzieła sztuki na przeciętych pestkach brzoskwini, moreli i wiśni. Tematem tych prac były sceny religijne m.in. scena Ukrzyżowania na pestce brzoskwini, obecnie w zbiorach muzealnych w Pesaro. Od 1520 roku zajmowała się głównie rzeźbą; z tego roku pochodzi informacja o jej udziale w konkursie na dekoracje ołtarza głównego w sanktuarium Madonny del Baracco w Bolonii[1].

Józef i żona Potifara płaskorzeźba z ok. 1520

W wieku ok. 30 lat, de' Rossi zaczęła tworzyć rzeźby w większej skali. Rozgłos przyniosło jej wykonanie dla hrabiego Aleksandra z Peppolich w białym marmurze popiersia jego ojca Gwidona[a] oraz wygranie w 1520 roku konkursu na projekt rzeźb na zachodniej fasadzie San Petronio w Bolonii. Projekt zakładał wykonanie trzech Sybilli, dwóch aniołów i płaskorzeźbę przedstawiającą Józefa i żonę Potifara[2][b].

Kunszt wykonania płaskorzeźby przysporzył jej rozgłos. Properzia ukazała scenę, gdzie zakochana w Józefie żona marszałka faraona z rozpaczy próbuję zatrzymać ukochanego odrzucającego jej zaloty. Łapie za szatę mężczyzny, a ta zostaje w jej rękach. Giorgio Vasari wspomina w swojej monografii, iż motywem do stworzenia tego dzieła była nieszczęśliwa miłość Properzi do Antoniego Galeazzo Malvasia. Oboje mieli być oskarżeni o naruszenie cudzej posesji (ogrodu), a kochanek miał bronić jej dobrego imienia. Nieznany jest wyrok, jednakże w 1524 Malvasia zerwał znajomość z Properzią[3].

Pomimo osiągnięcia sukcesu Properzia zrezygnowała z wykonania dalszych prac w świątyni. Za sprawą nieprzychylnemu jej malarza Amico Aspertiniego otrzymała bardzo niską zapłatę za swoją pracę[3].

W późniejszym okresie wykonała kilka prac rytowniczych na miedzi. Zmarła w wieku około 40 lat, w biedzie.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Popiersie znajduje się w kościele Św. Petroniusza w Bolonii
  2. Płaskorzeźba znajduje się obecnie w Museo de San Petronio w Bolonii

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]