Propofol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Propofol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C12H18O
Masa molowa 178,27 g/mol
Wygląd bezbarwna klarowna ciecz
Identyfikacja
Numer CAS 2078-54-8
PubChem 4943[1]
DrugBank APRD01201[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N01AX10
Stosowanie w ciąży kategoria B, C

Propofolorganiczny związek chemiczny z grupy fenoli. Stosowany jako lek usypiający, działający szybko i stosunkowo krótkotrwale. Podawany jest w formie białej emulsji wodnej zawierającej olej sojowy i oczyszczone fosfolipidy z jaja kurzego.

Właściwości[edytuj]

Lek po dożylnym wstrzyknięciu szybko przemieszcza się do tkanek i jest metabolizowany w ponad 90% w wątrobie. Zależnie od dawki i szybkości podawania powoduje szybką sedację lub głęboką anestezję z możliwością szybkiego wybudzenia pacjenta. Utrata przytomności występuje po 30-50 sek. od wstrzyknięcia, a przebudzenie po pojedynczej dawce po ok. 4-6 min.

Wskazania[edytuj]

Lek używany jest m.in. do indukcji znieczulenia. Może być stosowany w praktyce ambulatoryjnej. Jest zalecany do sedacji chorych podczas bolesnych i nieprzyjemnych zabiegów diagnostycznych, często w połączeniu z opioidami i benzodiazepinami oraz podczas zabiegów wykonywanych w znieczuleniu przewodowym. Należy pamiętać, że podczas sedacji może dojść do bezdechu lub niedrożności dróg oddechowych. Może być stosowany do sedacji chorych na oddziale intensywnej terapii nie dłużej jednak niż przez 24 godziny. Uważany jest za najkorzystniejszy składnik znieczulenia całkowicie dożylnego (TIVA).

Dawkowanie[edytuj]

Do indukcji znieczulenia ogólnego u osób dorosłych zalecane są dawki 1,5-2,5 mg/kg masy ciała. U ludzi starszych dawkowanie powinno być mniejsze około 1,25 mg/kg masy ciała. Anestezje podtrzymuje się wstrzyknięciami po 5 do 20 mg lub wlewem 4–12 mg/kg masy ciała na godzinę. Na oddziale intensywnej terapii sedację uzyskuje się wlewem dożylnym propofolu 0,3–4 mg/kg masy ciała na godzinę. Możliwe jest łączenie z innymi lekami sedującymi lub analgetykami. Np. propofol 50 μg/kg masy ciała na godzinę w połączeniu z wlewem dożylnym morfiny 2 mg/h.

Działania niepożądane[edytuj]

W czasie wstrzyknięcia często występuje ból. Po podaniu może wystąpić krótkotrwały bezdech przechodzący w hiperwentylację, mogą wystąpić ruchy mimowolne oraz skurcze i przemijające drżenia mięśni. Obserwuje się spadek ciśnienia krwi w związku ze zmniejszeniem oporu naczyń obwodowych. W okresie budzenia mogą wystąpić zaburzenia widzenia i halucynacje. Opisywano wystąpienie zespołu popropofolowego tzw. PRIS - Propofol Infusion Syndrome - obarczonego dużą śmiertelnością powikłania po długotrwałej sedacji.

Przeciwwskazania[edytuj]

Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 3. roku życia. Należy go ostrożnie stosować u chorych z padaczką i u chorych z chorobą niedokrwienną serca. Nie zaleca się go dla chorych obarczonych dużym ryzykiem anestezjologicznym.

Przypisy

  1. Propofol (CID: 4943) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Propofol (APRD01201) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. a b c d U.S. National Library of Medicine: Propofol [USAN:INN:BAN] (ang.). [dostęp 9 września 2009].
  4. The Merck Index. An Encyclopaedia of Chemicals, Drugs and Biologicals. 14. Auflage, 2006, ​ISBN 978-0-911910-00-1​.
  5. a b c d e f Sigma-Aldrich Co.: 2,6-Diisopropylphenol (ang.). [dostęp 9 września 2009].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.