Proszówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Proszówki
Herb
Herb Proszówek
Basen i lodowisko
Basen i lodowisko
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat bocheński
Gmina Bochnia
Liczba ludności (2011) 1865[1]
Strefa numeracyjna 14
Tablice rejestracyjne KBC, KBA[2]
SIMC 0812821
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bochnia
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Bochnia
Proszówki
Proszówki
Położenie na mapie powiatu bocheńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bocheńskiego
Proszówki
Proszówki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Proszówki
Proszówki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Proszówki
Proszówki
Ziemia49°59′59″N 20°25′42″E/49,999722 20,428333
Budynek NFZ

Proszówkiwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Bochnia[3]. Pod względem geograficznym znajdują się na Podgórzu Bocheńskim[4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Integralne części miejscowości: Błonie, Dwór, Kolonia, Nowe Osiedle, Pod Lasem, Rajszula, Rżyska, Stara Wieś[5].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość o powierzchni 5,3 km² granicząca od zachodu z Damienicami i Puszczą Niepołomicką, od północy z Baczkowem, a od południa z miastem Bochnią. Przez wieś przebiegają: droga powiatowa (nr 4301) z Bochni do Niepołomic oraz droga wojewódzka (nr 965) z Bochni do Zielonej. Gęstość zaludnienia Proszówek wynosi 352 osób/km².

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Proszówek pochodzi najprawdopodobniej od imienia Prosz, które używane było w średniowiecznej Polsce. Pierwsza wiadomość źródłowa pochodzi z 1388, kiedy część wsi należała do rodu Strzemieńczyków. W 1411 wieś posiadała prawo niemieckie. W XV i XVI w. miejscowość znajdowała się w rękach takich rodów szlacheckich, jak: Boszowscy, Otłuczoniowie, Kuroszowie, Zborowscy i Sudowie. W XVI w. Proszówki należały już do parafii Krzyżanowice. Spośród kolejnych właścicieli Proszówek wymienić należy Wojciecha Paszyca, towarzysza husarskiego i starostę horodeckiego (1736). Niektórzy z mieszkańców wsi brali udział w insurekcji kościuszkowskiej, a także zaciągali się do Legionów Polskich Jana Henryka Dąbrowskiego. Na przełomie XVIII i XIX w. wieś należała do Józefa Wielogłowskiego, a po jego śmierci do żony, Józefy z Badenich. Wychowywała ona w Proszówkach swojego wnuka, Walerego Wielogłowskiego, późniejszego pisarza, uczestnika powstania listopadowego i działacza społecznego. Opis dworu i wsi znaleźć można w jego opowieści pt. „Dom mojej babki”. W 1885 Proszówki wraz z miejscowym dworem zakupił Antoni Reubenbauer. Na początku XX w. wybudował nowy, murowany dwór, który przetrwał do dnia dzisiejszego. W 1900 założono pierwszą Szkołę Ludową, początkowo mieszczącą się w prywatnym mieszkaniu, ale od 1906 przeniesiono ją do nowego budynku o dwóch salach lekcyjnych. Pamiątką po rodzie Reubenbauerów jest ufundowana przez nich kapliczka stojąca na cmentarzu w Krzyżanowicach. W czasie II wojny światowej we dworze stacjonowali Niemcy. 25 sierpnia 1942 rozstrzelali około 500 Żydów z getta bocheńskiego. Zwłoki pogrzebano w pięciu zbiorowych mogiłach, które po wojnie uporządkowano i podpisano w językach polskim i hebrajskim. Podczas okupacji wielu mieszkańców wsi należało do oddziałów partyzanckich, działających na terenie Puszczy Niepołomickiej. 20 stycznia 1945 Proszówki zostały wyzwolone spod okupacji niemieckiej przez wkraczającą na tereny Bocheńszczyzny Armię Czerwoną.

Proszówki obecnie[edytuj | edytuj kod]

W Proszówkach mieści się budynek Szkoły Podstawowej im. ks. Józefa Skwiruta, która sąsiaduje z krytą pływalnią. Od 2009 przy basenie działa także lodowisko. Miejscowość jest bazą wypadową do pieszych i rowerowych wycieczek po Puszczy Niepołomickiej. Od 2005 do 2012 r. odbywał się tu Festiwal Zespołów Rockowych („rock’Autostrada”), na którym oprócz młodych zespołów z całej Polski, występowały także takie formacje jak TSA, Lombard, Budka Suflera czy Oddział Zamknięty.

W 2012 roku rozpoczęto budowę kościoła (nieopodal szkoły w przysiółku „Rajszula”), gdzie niegdyś mieściło się kółko rolnicze. Zadanie budowy kościoła powierzono księdzu Stanisławowi Kani, który od 1 września 2018 r. został mianowany proboszczem nowo utworzonej parafii pw. Matki Bożej Pięknej Miłości w Proszówkach.

We wsi działa, również Klub Sportowy „Błyskawica Proszówki”, który został założony w 1953 roku i początkowo nosił nazwę „Proszowianka”. W 1963 nazwa została zmieniona na „Błyskawica”. Boisko znajduje się w pobliżu Puszczy Niepołomickiej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalna strona Gminy Bochnia [1].
  2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2015 r. poz. 669)
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  5. GUS. Rejestr TERYT