Proton K

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Proton-K)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Proton K
Rodzina rakiet nośnych Proton
Ilustracja
Start rakiety Proton K z modułem DOS-8
Producent Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Rosja Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa
Data pierwszego startu 10 marca 1967
Data ostatniego startu 30 marca 2012
Statystyki
Wszystkie starty 311
Udane starty 285 (92%)
Nieudane starty 26
Siła ciągu przy starcie 10 470 kN
Wymiary
Długość 50 m
Średnica 7,4 m
Masa całkowita 669 085 kg
Stopnie rakiety
Stopień 1. 8K82K-1
Stopień 2. 8K82K-2
Stopień 3. 8K82K-3

Proton K (ros. Протон-К) – radziecko-rosyjska rakieta nośna, wywodząca się z radzieckiej rakiety UR-500 Proton. Była budowana przez Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa. Wykorzystywana w latach 1967–2012[1].

Opis rakiety[edytuj]

Proton K, w przeciwieństwie do bazowej rakiety Proton, był rakietą trójstopniową. Pierwszy człon wykorzystywał zestaw 6 silników RD-253, których projektantem był Walentin Głuszko. Zestaw ten zapewniał siłę ciągu 10 470 kN. Drugi stopień wykorzystywał 4 silniki RD-0210 (2399 kN), zaś trzeci stopień miał jeden silnik RD-0212 oraz 4 silniczki sterowe (613,8 kN). Podobnie do innych rakiet UR, Proton K całkowicie wykorzystywał paliwo hipergolowe – mieszaninę UDMH i tetratlenku diazotu.

Bazowa trójstopniowa konfiguracja Protona K wykorzystana została 30 razy[2]. Tą rakietą zostały wyniesione następujące ładunki:

Wiele startów wykorzystywało również czwarty stopień. Wykorzystywane były 3 rodzaje górnego stopnia:

  • Blok D[3] – 53 starty (wliczając wersje D-1[4] i D-2[5]), starty sond i prototypowych załogowych pojazdów księżycowych (programy Łuna i Zond) i sond międzyplanetarnych (programy Mars, Wenera, Wega i Fobos);
  • Blok DM[6] – 222 starty (wliczając również wersje DM-2[7], DM1[8], DM-2M[9], DM3[10], DM4[11], DM5[12] i DM2[13]), starty satelitów komunikacyjnych i wojskowych, również satelitów systemu GLONASS;
  • Briz-M[14] – 4 starty, start 3 satelitów wojskowych oraz jednego komercyjnego.

Ostatni start Protona K miał miejsce 30 marca 2012. Ładunkiem był Kosmos 2479, ostatni satelita systemu wczesnego ostrzegania o nazwie Oko[15]. Konstrukcją, która zastąpiła całkowicie Protona K, jest rakieta Proton M, produkowana nieprzerwanie od 2001 roku.

Przypisy

  1. Proton. W: Orbital and Suborbital Launch Database [on-line]. Jonathan's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  2. Proton-K (8K82K). Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  3. Proton-K Blok-D. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  4. Proton-K Blok-D-1. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  5. Proton-K Blok-D-2. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  6. Proton-K Blok-DM. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  7. Proton-K Blok-DM-2. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  8. Proton-K Blok-DM1. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  9. Proton-K Blok-DM-2M. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  10. Proton-K Blok-DM3. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  11. Proton-K Blok-DM4. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  12. Proton-K Blok-DM5. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  13. Proton-K Blok-DM2. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  14. Proton-K Briz-M. Gunter's Space Page. [dostęp 2012-08-04].
  15. Russian Proton-K completes 45 years of service with US-KMO satellite launch. NASASpaceflight.com. [dostęp 2012-08-04].