Prowincjalny Park Dinozaurów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prowincjalny Park Dinozaurów[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Prowincjalny Park Dinozaurów w Albercie
Państwo  Kanada
Typ przyrodniczy
Spełniane kryterium VII, VIII
Numer ref. 71
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1979
na 3. sesji
Położenie na mapie Alberty
Mapa lokalizacyjna Alberty
Prowincjalny Park Dinozaurów
Prowincjalny Park Dinozaurów
Położenie na mapie Kanady
Mapa lokalizacyjna Kanady
Prowincjalny Park Dinozaurów
Prowincjalny Park Dinozaurów
Ziemia50°45′34,67″N 111°28′54,73″W/50,759630 -111,481870

Prowincjalny Park Dinozaurów (ang. Dinosaur Provincial Park) – obszar chroniony położony w dolinie rzeki Red Deer, około 200 km na wschód od Calgary, w kanadyjskiej prowincji Alberta. Utworzony w roku 1955, w 1979 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, zarówno z uwagi na swoje walory krajobrazowe, jak i obfitość szczątków kopalnych. Park jest jednym z najczęstszych w świecie miejsc występowania skamieniałych szczątków dinozaurów: odnaleziono tam szczątki co najmniej 39 gatunków dinozaurów, a ponad 500 obiektów wydobyto i umieszczono w muzeach.

Czaszka ankylozaura z formacji Edmonton
Widok ze szczęki największego dinozaura w Drumheller

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Poszczególne warstwy geologiczne w parku różnią się wiekiem nawet o 2 mln lat i pochodzą z trzech formacji: położonej najgłębiej formacji Oldman, środkowej formacji Dinosaur Park i najmłodszej – jedynej morskiej – formacji Bearpaw. Formacja Dinosaur Park, która zawiera większość szczątków dinozaurów, powstała głównie z osadów wielkich rzek, płynących przez zwrotnikowe równiny nadbrzeżne 75 mln lat temu i trwała około 1 mln lat.

Paleontologia[edytuj | edytuj kod]

Obok dinozaurów, skamieniałości w parku obejmują liczne gatunki kręgowców wodnych, w tym ryb (między innymi rekinów i płaszczek, np. Myledaphus) i płazów (żab, salamander, gatunków wymarłych). Wśród gadów są jaszczurki (np. Paleosaniwa), liczne gatunki żółwi, krokodyli i żywiący się rybami Champsosaurus.

Wśród licznych gatunków dinozaurów odnaleziono ceratopsy, hadrozaury, ankylozaury, hipsylofodonty, tyranozaury, ornitomimozaury, dromeozaury, troodony.

Przodkowie dzisiejszych ptaków w parku to między innymi ptaki uzębione (Hesperornis) i olbrzymie pterozaury azdarchoidy, spokrewnione z kecalkoatlem, a ze zwierząt naziemnych to ssaki łożyskowe, torbacze i wieloguzkowce.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Park stanowi złożony ekosystem, z dominacją topól. Otacza go preria, ale sam park jest wyjątkowy krajobrazowo i przyrodniczo. Wieczorami słychać tam kojoty i lelki, spotkać też można króliki, jelenie, antylopy widłorogie i grzechotniki. Wiosną i latem do parku zalatują kuliki i bernikle kanadyjskie. Można tam znaleźć jedne z najdalej na północ wysuniętych stanowisk kaktusowatych, w tym opuncji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Park założono w 1955 w ramach obchodów 50-lecia prowincji Alberta w celu ochrony złóż skamieniałości. Jego pierwszym dyrektorem został Roy Fowler, tamtejszy farmer i amatorski poszukiwacz skamielin. Do 1985 wszystkie szczątki kopalne z parku badano i pokazywano w rozmaitych muzeach w Kanadzie i poza jej granicami, w tym w Royal Alberta Museum w Edmonton. Zmieniło się to wraz z otwarciem Royal Tyrrell Museum of Palaeontology w pobliskim Midland Provincial Park niedaleko miasta Drumheller, dokąd obecnie trafiają wszystkie odkrycia paleontologiczne z parku.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]