Prusy (kraina historyczna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy krainy historycznej. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Krainy historyczne dawnych Prus
Pomorze i Prusy do roku 1125, rozgraniczała je dolna Wisła
Terytoria plemion pruskich do XIII wieku
Nowa Mapa Królestwa Prus Johna Carry'ego z 1799 z podziałem Prus na krainy: Żuławy - żółty, Warmia - czerwony, Prusy Górne (Oberland) - niebieski, Natangia (czyli Prusy Dolne) - żółty, Sambia - czerwony, Mała Litwa (lub Pruska Litwa) - zielony.
Podział językowy Prus na niemieckiej mapie z 1880. Zielony - przewaga polskiego lub mazurskiego, czerwony - przewaga niemieckiego

Prusy (łac. Borussia, Prutenia, Prussia; niem. Preußen; prus. Prūsa) – region historyczny położony pomiędzy dolnym Niemnem a dolną Wisłą.

Prusy obejmują mniejsze krainy historyczne:

Historia[edytuj]

W średniowieczu Prusy zasiedlone były przez lud Prusów i blisko spokrewnionych z nimi Jaćwingów.

W XIII wieku Prusy zostały podbite przez zakon krzyżacki, a w następnych stuleciach uległy przekształceniom etnicznym: mieszkańcy składali się z ludności napływowej z Niemiec, Polski i Litwy (także w małym stopniu Ślązacy, Czesi, Rusini, Holendrzy, Szwedzi, Duńczycy, Szwajcarzy, Francuzi, Salzburczycy i inni) oraz resztek zasymilowanych autochtonów. Język pruski przetrwał najdłużej do 1627 roku na Sambii.[potrzebny przypis]

Prusy dzieliły dzieje państwa zakonnego: w 1466 (pokój toruński) część zachodnią (Warmia i północne Powiśle) wcielono do Korony, a reszta (Prusy Zakonne, od 1525 Prusy Książęce) stała się jej lennem. W 1701 Fryderyk I uzyskał tytuł króla w Prusach. W 1772 całość weszła w skład monarchii Hohenzollernów (prowincja Prusy Wschodnie). W 1923 Kłajpeda została przyłączona do Litwy, a w 1945 pozostałą część podzielono między Polskę a Rosję (wówczas republikę ZSRR).

Współczesność[edytuj]

Obecnie znajduje się w granicach 3 państw: Polski, w województwach: warmińsko-mazurskim, pomorskim i kujawsko-pomorskim (1 600 000 mieszk., 24 000 km²)[potrzebny przypis], Rosji: obwód kaliningradzki (900 000 mieszk., 15 000 km²)[potrzebny przypis] oraz Litwy (200 000 mieszk., 2000 km²)[potrzebny przypis].

Linki zewnętrzne[edytuj]