Przełęcz Kocierska
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Wysokość |
718 m n.p.m. |
| Pasmo | |
| Sąsiednie szczyty | |
Położenie na mapie Beskidu Żywieckiego, Małego i Makowskiego  | |
Położenie na mapie Karpat  | |
 49°46′33,90″N 19°19′31,74″E/49,776083 19,325483
| |
Przełęcz Kocierska (718 m) – przełęcz w Beskidzie Małym, między szczytami Błasiakówka i Roczenka[1]. Stanowi najniższy punkt w głównym grzbiecie Beskidu Andrychowskiego (wschodnia część Beskidu Małego). Jednocześnie punkt zwornikowy: zbiegają się tutaj grzbiety Góry Cygańskiej, Kocierza i Potrójnej (Czarny Groń)[2].
Przez przełęcz biegnie granica między miejscowościami Targanice w województwie małopolskim i Kocierz Rychwałdzki w województwie śląskim, oraz droga wojewódzka nr 781 z Andrychowa w kierunku Żywca. Na przełęczy znajduje saię ostry zakręt o nazwie Zakręt Beskid, a po obu stronach szosy dwa parkingi samochodowe[1]. Dawniej biegł tędy szlak kupiecki z Krakowa przez Żywiec na Węgry i stał drewniany zajazd (spłonął w 1908 r.). W końcu XVIII w. drogę przekształcono w tzw. Gościniec Kocierski – najstarszą drogę w Polsce o bitej nawierzchni. Nazwa Kocierza może pochodzić od słowackiego „chotar”, oznaczającego granicę. Istnieje też inna wersja, że prawdopodobnie licznie występowały tu niegdyś rysie[3].
W latach 30. XX wieku działało w tym miejscu schronisko turystyczne na Przełęczy Kocierskiej, obecnie już nieistniejące. Po wojnie bytomska Kopalnia Węgla Kamiennego Miechowice wybudowała na przełęczy duży ośrodek wypoczynkowy, wówczas bardzo komfortowy. W budynku tym kręcono wiele scen serialu Dyrektorzy. W latach 90. ośrodek ten został sprywatyzowany. Działa pod nazwą „Kocierz Resort”. Odbywają się w nim konferencje, różnego rodzaju imprezy, jest hotel, restauracja, osobno stojąca regionalna karczma „Baciarska Chata”, basen, korty tenisowe, boisko, park linowy. Ośrodek ten prowadzi również wyciąg narciarski na wyrębie na wschodnim stoku, opadającym ku dolinie Targaniczanki[3].
Wieczorem 17 stycznia 2026 r. drewniana karczma „Baciarska Chata” doszczętnie spłonęła. Pożar gasiły 23 jednostki Straży Pożarnej. Nikt nie zginął, poszkodowanych zostało siedem osób, w tym jeden strażak. Trzy osoby wymagały hospitalizacji[4].
Obecnie Przełęcz jest węzłem szlaków turystycznych:
Mały Szlak Beskidzki na odcinku: Żarnówka Mała – Żar – Kiczera – Przełęcz Isepnicka – Cisownik (Cisowa Grapa Północna) – Cisowe Grapy (Cisowa Grapa Południowa) – Szeroka Przełęcz (Przysłop Cisowy) – Kocierz – Przełęcz Szeroka – Beskid – Błasiakówka – Przełęcz Kocierska. Czas przejścia: 4:05 h, ↓ 3:30 h- Mały Szlak Beskidzki na odcinku: Przełęcz Kocierska – Roczenka – Kiczora – przełęcz Skaliste – Potrójna – Łamana Skała – Leskowiec – Schronisko PTTK Leskowiec
odcinek: Porąbka – Palenica – Bukowski Groń – Trzonka – Przełęcz Bukowska – Mała Bukowa – Kaprówka (Wielka Bukowa) – Przełęcz Cygańska – Góra Cygańska – Kocierz Rychwałdzki[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-05-04].
- ↑ a b Beskid Mały. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, s. 2, ISBN 978-83-7605-329-5.
- ↑ a b Radosław Truś, Beskid Mały. Przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008, s. 67–69, ISBN 978-83-62460-50-2.
- ↑ Łukasz Zalega: Ogromny pożar w Beskidach! W Kocierz Resort spłonęła Baciarska Chata (...). 18 stycznia 2026. [dostęp 2026-01-18].