Przeżuwacze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przeżuwacze
Ruminantia
Scopoli, 1777
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada)
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Nadrząd kopytne
Rząd parzystokopytne
Podrząd przeżuwacze

Przeżuwacze[1] (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu parzystokopytnych. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).

Ostatnie badania genetyczne wskazują, iż są one blisko spokrewnione z waleniami i hipopotamowatymi (Whippomorpha), z którymi według nowego podziału ssaków tworzą klad Cetruminantia.

Niemal wszystkie gatunki żyją w stadach.

Wyróżnia się następujące rodziny przeżuwaczy[1]:

Zęby[edytuj]

Zwykle nie posiadają górnych siekaczy. Następująco przedstawia się wzór zębowy:

  • zębów mlecznych[2]
Wzór zębowy I C P M
26 = 0 0 3 0
3 (1) 3 0




  • zębów stałych:
Wzór zębowy I C P M
32 = 0 0 3 3
3 (1) 3 3


Przeżuwanie[edytuj]

Budowa żołądka przeżuwaczy:
a – przełyk, b – żwacz, c – czepiec, d – księgi, e – trawieniec, f – jelito

Zjedzony pokarm przechodzi do komory żołądka, zwanej żwaczem, umieszczonej przed żołądkiem właściwym. W żwaczu pokarm zaczynają rozkładać zamieszkujące tam pierwotniaki i bakterie z rodzaju Bacteroides. Co pewien czas przeżuwacz zwraca pokarm (odłyka) do jamy gębowej, gdzie jest ponownie przeżuwany. Wstępnie strawiona pasza wraz z pierwotniakami i bakteriami przechodzi z kolei do właściwego żołądka i tam jest ostatecznie trawiona.

Przypisy

  1. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  2. Helena Przespolewska: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: Wydawnictwo "Wieś Jutra", 2009, s. 77. ISBN 83-89503-67-0.