Przecław (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przecław
Przecław w granicach Wielkiego Miasta Szczecin w czasie II wojny światowej
Przecław w granicach Wielkiego Miasta Szczecin w czasie II wojny światowej
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat policki
Gmina Kołbaskowo
Liczba ludności (2010) 3362
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-005
(Przecław k. Szczecina)
Tablice rejestracyjne ZPL
SIMC 0777846
Położenie na mapie gminy Kołbaskowo
Mapa lokalizacyjna gminy Kołbaskowo
Przecław
Przecław
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przecław
Przecław
Ziemia 53°22′34″N 14°28′20″E/53,376111 14,472222

Przecław (niem. Pritzlow) – osada[1] w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo. Miejscowość położona na Wzniesieniach Szczecińskich.

Obecnie na byłych terenach rolniczych w obszarze Przecławia rozwija się budownictwo mieszkaniowe (osiedle Zielone Pole), co w połączeniu z bliskością Szczecina powoduje liczne osiedlanie się tutaj osób zawodowo związanych z tym miastem.

Przy południowej części Przecławia przy linii kolejowej nr 409 znajduje się staw hodowlany.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Na granicy Przecławia przebiega droga krajowa nr 13 na odcinku SzczecinKołbaskowoRosówek, która w pobliskim Kołbaskowie łączy się z autostradą A6 (SzczecinBerlin).

Przez wieś biegną trasy autobusowe komunikacji miejskiej zapewniające wygodne połączenie z pobliskim Szczecinem:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki osadnictwa na tym terenie sięgają przełomu VI–VII wieku. Nazwa osady wywodzi się od kasztelana Przecława, który przybyć miał na te ziemie wraz z Mieszkiem I. On też miał założyć sąsiednie wsie służebne: Warzymice, Smolęcin i Karwowo.

Pierwsza wzmianka źródłowa pochodzi z 1240 roku i mówi o wzięciu przez księcia Barnima I Dobrego od biskupa kamieńskiego w lenno dziesięciny z dwudziestu gospodarstw. W roku 1243 książę Barnim I nadał najpierw część, a w roku 1277 całą wieś klasztorowi cysterek w Szczecinie. W roku 1291 miejscowy sołtys założył we wsi karczmę. Z tego samego roku pochodzi wzmianka o kościele, znajdującym się wówczas pod patronatem Jana Schele ze Szczecina, a przekazany mu przez klasztor cysterek w lenno.

Kolejne wzmianki pochodzą dopiero z XIX w., kiedy to majątkiem Przecław zarządzała rodzina Kraule, a później Kolbe. W zachodniej części miejscowości zachowały się fragmenty ówczesnej zabudowy folwarcznej, reszta uległa powolnej degradacji w latach powojennych.

W 1939 roku Przecław został włączony do Wielkiego Miasta Szczecina.

W latach 1946–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP

Przecław posiada kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Nawiedzenia NMP. W miejscowości znajduje się urząd pocztowy.

W jednym z bloków mieszkalnych mieści się filia biblioteki gminnej, prowadząca działalność od 1980 roku. Filia posiada wypożyczalnię i kącik czytelniczy dla dzieci[2].

W północno-wschodniej części Przecławia zlokalizowana jest komunalna mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków o wydajności 2400 m³/d. Ścieki oczyszczone odprowadzane są do rowu melioracyjnego, który w rejonie Kurowa uchodzi do Kanału Kurowskiego[3].

Przecław znajduje się w rewirze komisariatu policji w Mierzynie[4].

Samorząd mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Gmina Kołbaskowo utworzyła jednostką pomocnicząsołectwo "Przecław". Jego teren obejmuje miejscowości Przecław i Smętowice. Ich mieszkańcy wyłaniają wspólnie na zebraniu wiejskim sołtysa. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, która składa się minimum z 3 członków[5].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Historia Szkoły Podstawowej w Przecławiu zaczęła się 1 września 1995 roku, kiedy to oddano do użytku nowy budynek i powołano placówkę oświatowa, zatrudniającą 13 pedagogów, w tym większość młodych stawiających pierwsze kroki w nauczycielskim zawodzie. Dyrektorem została Maria Palacz.

1 września 1999 r. powstało Publiczne Gimnazjum w Kołbaskowie, którym w latach 1999-2002 kierowała pani Maria Pawliszewska.

Następnie 1 września 2002 r. wraz z oddaniem do użytku nowego skrzydła budynku, powołano do życia Zespół Szkół[6]w skład której weszły: Szkoła Podstawowa w Przecławiu i Publiczne Gimnazjum w Kołbaskowie. Pierwszym dyrektorem Zespołu Szkół była [[Urszula Pańka]. Od 1 września 2004 do 31 sierpnia 2011r. funkcję tę sprawowała Ewa Cydzik, a w roku szkolnym 2011/2012 Maria Pawliszewska i Edyta Majewska-Gargula. W roku szkolnym 2006/2007 Zespół Szkół zatrudniał łącznie 62 pedagogów i zapewniał edukację dla 673 uczniów.

W roku 2012 oddano do użytku nowy budynek szkolny, co pozwoliło decyzją Rady Gminy z 6 lutego 2012 roku na rozwiązanie Zespołu Szkół i powołanie dwóch odrębnych placówek – Szkoły Podstawowej i Publicznego Gimnazjum (które przeniosło się do nowego obiektu). Wykorzystując bazę szkoły stworzono również Punkt Przedszkolny. Od 1 września 2012 roku dyrektorem szkoły podstawowej jest Beata Bitel, zaś gimnazjum Edyta Majewska-Gargula.

W Przecławiu znajdują się dwa przedszkola: Happy Kids oraz Wyspa Malucha.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Victoria 95[edytuj | edytuj kod]

Swoją siedzibę ma tutaj Ludowy Klub Sportowy "Victoria 95" Przecław. Klub piłki nożnej powstał w 1995 roku i posiada barwy klubowe niebiesko-białe. W sezonie 2009/2010 zespół grał w IV lidze (grupie zachodniopomorskiej).

Klub rozgrywa mecze na stadionie o pojemności 1200 miejsc, z czego 200 siedzących. Boisko posiada murawę o wymiarach 102 × 72 m[7].

Skatepark[edytuj | edytuj kod]

14 kwietnia 2012 roku oddano do użytku skatepark o powierzchni o powierzchni 886,00 m², na którym Andergrand.pl zorganizował tego samego dnia pierwsze zawody skateboardowe. Obiekt został wybudowany przy wsparciu środków z Unii Europejskiej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" – operacja, która odpowiada warunkom przyznania pomocy w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Całkowity koszt wybudowania obiektu wyniósł 633 984,91 zł, z czego 396 550,00 zł to udział środków UE, 237 434,91 zł. to wkład własny z budżetu gminy.[8]

Skatepark wyposażony jest w 9 przeszkód:

  • Bold gurb 35/55 (szerokość 100 cm x długość 300 cm x wysokość 55 cm),
  • Bold rail (6 cm x 300 cm x 40 cm),
  • Curb 40 (100 cm x 300 cm x 40 cm),
  • Manualpad 35 w/curbs 40 (661 cm x 1448 cm x 75 cm) - platforma o gładkiej powierzchni bez podjazdu - umożliwia wykonanie takich trików jak Flipy, Slide'y i Grind'y,
  • Central plaza part 60 (850 cm x 1900 cm x 35 cm) - platforma o gładkiej powierzchni zakończonej w trzech miejscach schodami z metalową poręczą oraz dwoma podjazdami - umożliwia wykonanie takich trików jak Flipy, Slide'y i Grind'y,
  • Kinked gurb 35 (100 cm x 418 cm x 35 cm),
  • Manualpad 25 (100 cm x 300 cm x 25 cm),
  • Flatrail 35 (6 cm x 300cm x 35 cm),
  • Wallride 60 (170 cm x 300 cm x 60 cm).

Dawny kościół[edytuj | edytuj kod]

Na terenie osady znajdował się kościół usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie przebiegającej przez osadę drogi. Była to świątynia salowa, orientowana, wzniesiona na planie prostokąta, bez wyodrębnionego prezbiterium i wieży zachodniej. Ściany wzniesiono z kwadr granitowych wiązanych zaprawą wapienną o grubości około jednego metra.

Fotografia archiwalna ukazuje dobrze zachowany pierwotny stan budowli. W elewacjach północnej i południowej osadzone były okna o ostrołukowych, rozglifionych na zewnątrz ościeżach w liczbie trzech lub czterech w każdej ze ścian. Przesłonięcie obiektu okalającym go murem nie pozwala stwierdzić czy w elewacji południowej (względnie północnej) znajdował się portal wejściowy. Na pewno istniało wejście zachodnie, do którego dostawiono w późniejszym okresie wieżę.

Najciekawszą jest elewacja wschodnia, w której znajdowały się prawdopodobnie trzy okna o znanym już ostrołukowym wykroju i rozglifionych ościeżach, tej samej wysokości. Odpowiadały im trzy smukłe blendy o ostrołukowych ościeżach umieszczone w szczycie w układzie piramidalnym.

Wieżę o planie kwadratu (5 x 5 m.) wtopiono częściowo w zachodnią elewację. Podzielona była gzymsem kordonowym na dwie wyraźne kondygnacje, kryte dachem namiotowym, przechodzącym następnie w ośmioboczną latarnię, zwieńczoną barokowym hełmem z iglicą, kulą i chorągiewką, na której figurowała data 1739 (data jej wzniesienia). Prawdopodobnie od zachodu znajdowało się wejście portalowe prowadzące do wnętrza świątyni. Zewnętrzne elewacje charakteryzowały się manierystycznym opracowaniem dolnych elewacji – wykrojem okien i obramieniem narożników.

Kościół został zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku, a później rozebrany. Obecnie jedynym śladem jego istnienia jest starodrzew okalający opustoszały plac kościelny z wyraźnym zarysem przebiegu muru, oraz kryjące się pod ziemią fundamenty.

Kościół posiadał nad wyraz bogate wyposażenie:

Obecnie w centrum Przecławia znajduje się nowa, murowana świątynia zbudowana w latach 1992–93 według projektu Walentego Zaborowskiego[10].

Przypisy

  1. Przecław (pol.). W: Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2010-03-29].
  2. Filia w Przecławiu (pol.). Gminna Biblioteka Publiczna w Kołbaskowie. [dostęp 2011-05-07].
  3. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Kołbaskowo. Urząd Gminy Kołbaskowo, 2004-06, s. 16.
  4. Dzielnicowi Kołbaskowo (pol.). Komenda Powiatowa Policji w Policach. [dostęp 2010-03-29].
  5. Uchwała Nr XV/201/04 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 26 kwietnia 2004 r. ws. uchwalenia statutów sołectw gminy Kołbaskowo (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 Nr 42, poz. 794, s. 4492)
  6. Historia szkoły (pol.). Zespół Szkół w Przecławiu. [dostęp 2015-07-08].
  7. Victoria 95 Przecław (pol.). 90minut.pl. [dostęp 2010-03-29].
  8. Informacje o skateparku z oficjalnej strony Gminy (pol.). [dostęp 2015-07-09].
  9. Architektura sakralna Pomorza Zachodniego (pol.). [dostęp 2010-09-30].
  10. Historia budowy kościoła w Przecławiu (pol.). Przeclaw24.pl. [dostęp 2011-05-07].