Przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów, ANCA (ang. anti-neutrophil cytoplasmic antibodies) – autoprzeciwciała, które swoiście reagują z antygenami mieszczącymi się w cytoplazmie obojętnochłonnych granulocytów czyli neutrofilów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

ANCA po raz pierwszy zostały opisane w 1982 r. przez Daviesa i wsp. u chorych na kłębuszkowe zapalenie nerek[1]. Natomiast w roku 1985 van der Woude i wsp. wykazali ich obecność u chorych na ziarniniaka Wegenera[2]. Wtedy tym przeciwciałom została przez nich nadana ang. nazwa AntiNeutrophil Cytoplasmic Antibodies (w skrócie ANCA).

Wartości prawidłowe[edytuj | edytuj kod]

Miano ANCA ≤ 1/80.

Wykrywanie[edytuj | edytuj kod]

Fluorescencja przeciwciał typu p-ANCA
Fluorescencja przeciwciał typu c-ANCA

Przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów wykrywa się w płynach ustrojowych:

Podstawową metodą oznaczania jest immunofluorescencja pośrednia. Na jej podstawie wyróżnia się trzy typy fluorescencji przeciwciał przeciw cytoplazmie neutrofilów:

  • c-ANCA – typ cytoplazmatyczny (widoczna jest fluorescencja całej cytoplazmy)
  • p-ANCA – typ okołojądrowy (silniejsza fluorescencja wokół jądra komórkowego)
  • a-ANCA – atypowe przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów

Swoiste antygeny dla ANCA wykrywa się metodą ELISA. Przeciwciała c-ANCA reagują głównie z proteinazą 3 (przeciwciała PR3-ANCA). Przeciwciała p-ANCA reagują przede wszystkim z mieloperoksydazą (MPO-ANCA), rzadziej z elastazą, lizozymem, laktoferyną, katepsyną G i katalazą.

Występowanie w określonych jednostkach chorobowych[edytuj | edytuj kod]

Przydatność diagnostyczna[edytuj | edytuj kod]

Miano przeciwciał PR3-ANCA ma istotne znaczenie w określaniu stopnia nasilenia choroby i skuteczności leczenia w przypadku ziarniniaka Wegenera. W pozostałych chorobach wartość diagnostyczna przeciwciał przeciw cytoplazmie neutrofilów (szczególnie typu p-ANCA) ma mniejsze znaczenie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Szczeklik (red): Choroby wewnętrzne : podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM. T. 1. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-031-0.

Przypisy

  1. Davies DJ, Moran JE, Niall JF, Ryan GB. Segmental necrotising glomerulonephritis with antineutrophil antibody: possible arbovirus aetiology?. „Br Med J (Clin Res Ed)”. 285. 6342, s. 606, 1982 Aug 28 – Sep 4. PMID 6297657. 
  2. van der Woude FJ, Rasmussen N, Lobatto S, Wiik A, Permin H, van Es LA et al. Autoantibodies against neutrophils and monocytes: tool for diagnosis and marker of disease activity in Wegener's granulomatosis. „Lancet”. 1. 8426, s. 425-9, 1985 Feb 23. PMID 2857806. 
  3. 3,0 3,1 Harper L, Radford D, Plant T, Drayson M, Adu D, Savage CO. IgG from myeloperoxidase-antineutrophil cytoplasmic antibody-positive patients stimulates greater activation of primed neutrophils than IgG from proteinase 3-antineutrophil cytosplasmic antibody-positive patients. „Arthritis Rheum”. 44. 4, s. 921-30, 2001 Apr. PMID 11315931. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.