Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu
(Wilhelmstadt)
Osiedle Torunia
Ilustracja
Fragment zabudowy Przedmieścia św. Katarzyny, zwane dawniej Małym Berlinem (ul. Warszawska)
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miasto

Toruń

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu (Wilhelmstadt)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu (Wilhelmstadt)”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu (Wilhelmstadt)”
Ziemia53°00′46″N 18°36′52″E/53,012778 18,614444
Portal Polska

Przedmieście św. Katarzyny w Toruniu (Wilhelmstadt) – zabytkowy obszar koszarowy i reprezentacyjny powstały na przełomie XIX i XX wieku w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica znajduje się w centrum miasta i jest ograniczona od zachodu i północy Wałami gen. Sikorskiego, od wschodu ul. płk. Skrzyńskiego, zaś od południa ulicami: Traugutta, św. Jakuba, Wolą Zamkową i Szumana.

Ulice[edytuj | edytuj kod]

Do głównych ulic przecinających lub stanowiących granice dzielnicy zaliczyć należy: Wały gen. Sikorskiego, płk. Skrzyńskiego, Szumana, Warszawską, Dąbrowskiego, Piastowską, Dobrzyńską, Poniatowskiego, Jagiellończyka, Jęczmienną, plac 18 Stycznia i plac św. Katarzyny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pocztówka z ok. 1914 roku, przedstawiająca Wilhelmstadt
Ulica Warszawska – początek lat 90. XX w.

Dzielnicę, na terenie niegdyś należącym do przedmieścia Nowego Miasta Torunia, założono w końcu XIX wieku. Składa się ona w większości z zabudowy wewnętrznych fortyfikacji Twierdzy Toruń, w skład których wchodzą m.in.: podwalnie, magazyny, koszary, szpital wojskowy. Natomiast we wschodniej części osiedla w kwartale między ulicami: Warszawską, Poniatowskiego, Piastowską i Placem 18 Stycznia znajdują się okazałe kamienice czynszowe. Zbudowano je dla wyższych urzędników i oficerów wojsk pruskich, a mieszkania w nich należały wówczas do najbardziej ekskluzywnych w całym mieście[1].

W latach 1894-1897 w centralnej części dzielnicy wybudowano garnizonowy kościół św. Katarzyny. Jego patronka oraz nazwa osiedla nawiązuje do istniejącej tu niegdyś kaplicy pod tym wezwaniem[2][3][4][5].

W 2012 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków w Toruniu miał wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie wpisania dzielnicy do rejestru zabytków, co ostatecznie do dziś nie nastąpiło, mimo iż do rejestru zabytków wpisana jest większość obiektów znajdujących się na tym terenie[6].

Wybrane obiekty na terenie dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Obiekty Twierdzy Toruń[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Adres Pierwotnie Obecnie
Toruń, ul. Dąbrowskiego 4.JPG ul. Dąbrowskiego 4 lazaret Biblioteka Pedagogiczna im. gen. bryg. prof. E. Zawackiej oraz Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Toruń, ul. Dąbrowskiego 1.JPG ul. Dąbrowskiego 1 lazaret Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska
Budynki Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Toruniu.jpg ul. Zaszpitalna 2-4 lazaret Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska
Twierdza Torun piekarnia i magazyn.jpg ul. Dobrowskiego 6 zespół magazynów wraz z piekarnią Centrum Handlowe Twierdza w Toruniu
Koszary Bramy Kaszownika w Toruniu.jpg Wały gen. Sikorskiego Koszary Bramy Kaszownik siedziba m.in. Banku Żywności
Dom zarządcy magazynów (zespół magazynów prowiantowych Twierdzy Toruń).jpg Wały gen. Sikorskiego dom zarządcy magazynów siedziba Warty
Budynek Centrum Kształcenia Ustawicznego w Toruniu.jpg plac św. Katarzyny Szkoła Średnia dla Chłopców (Knaben Mittelschule) Centrum Kształcenia Ustawicznego
Torun pl 18 Stycznia 2 (04).jpg plac 18 Stycznia 2, ul. Piastowska 1 Inspektorat Kolei Królewskiej Przychodnia Specjalistyczna OLK-MED

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Adres Pierwotnie Obecnie
Kościół św. Katarzyny w Toruniu44.jpg plac św. Katarzyny kościół garnizonowy Armii Pruskiej kościół garnizonowy

Kamienice czynszowe[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Adres Pierwotnie Obecnie
Toruń, kamienica, 1896-98, ul. Warszawska 2 (OLA Z.).JPG ul. Warszawska 2 kamienica kamienica czynszowa
Kamienica pod adresem ulica Warszawska 4 w Toruniu.jpg ul. Warszawska 4
Toruń, ul. Warszawska 8 róg Jagiellończyka 3 (OLA Z.).JPG ul. Warszawska 8 / ul. Kazimierza Jagiellończyka 3
Kamienica pod adresem ulica Warszawska 6 w Toruniu.jpg ul. Warszawska 6
Toruń, ul. Poniatowskiego 1 róg Piastowskiej.JPG ul. Poniatowskiego 1
Kamienica przy ul. Piastowskiej 7 w Toruniu.jpg ul. Piastowska 7 kamienica czynszowa, Dom Studencki UMK Sąd Rejonowy (I Wydział Cywilny)

Koszary[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Adres Pierwotnie Obecnie
Koszary XIX w. przy ul. Dobrzyńskiej w Toruniu.jpg ul. Dobrzyńska 2 Koszary Hallera 81 batalion lekkiej piechoty WOT
Torun ul Dobrzynska.jpg Plac św. Katarzyny 9 Koszary Piłsudskiego X Liceum Ogólnokształcące im. prof. Stefana Banacha

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]