Przejazd kolejowo-drogowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polski krzyż św. Andrzeja jednotorowy (G-3: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym)
Polski krzyż św. Andrzeja wielotorowy (G-4: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym)
Znak A-9 „przejazd kolejowy z zaporami”
Znak A-10 „przejazd kolejowy bez zapór”
Przejazd kolejowy w Szwecji

Przejazd kolejowo-drogowy (również przejazd kolejowy) – skrzyżowanie w jednym poziomie linii kolejowej lub bocznicy z drogą[1].

Jeśli skrzyżowanie z torem przeznaczone jest wyłącznie dla ruchu pieszego, rowerowego lub pieszego i rowerowego to takie skrzyżowanie nazywa się przejściem[1].

Przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia mogą być stosowane na liniach kolejowych i bocznicach kolejowych, na których ruch kolejowy jest prowadzony z prędkością nie większą niż 160 km/h[1].

Przejazd kolejowy oznacza jednopoziomowe skrzyżowanie drogi lub przejścia z torem kolejowym uznane przez zarządcę infrastruktury i otwarte do użytku publicznego lub prywatnego. Definicja nie obejmuje przejść między peronami w obrębie stacji oraz przejść po torach do wyłącznego użytku przez pracowników[2].

Przejazdy i przejścia umożliwiają bezpieczne przekraczanie linii kolejowych, choć obecnie na ważnych drogach i liniach kolejowych o dużym natężeniu ruchu dąży się do budowy wiaduktów. Przejazd kolejowo-drogowy musi spełniać warunki techniczne dotyczące widoczności, oświetlenia, pochylenia drogi na dojeździe do przejazdu, kąta skrzyżowania drogi z torem i innych.

Przejazd kolejowy z biernym systemem zabezpieczeń to przejazd kolejowy bez żadnego systemu ostrzegania lub zabezpieczenia uruchamianego, gdy przekroczenie przejazdu nie jest bezpieczne dla użytkownika[3].

Przejazd kolejowy z czynnym systemem zabezpieczeń to przejazd kolejowy, na którym przez uruchomienie urządzeń fizycznych lub ostrzeżeń przy użyciu sprzętu stałego na przejazdach, użytkownicy są zabezpieczeni lub ostrzegani przed nadjeżdżającym pociągiem[3].

Przejazdy kolejowe z czynnym systemem zabezpieczeń dzielą się na[2]:

a) ręczne: przejazd kolejowy, na którym zabezpieczenie lub ostrzeganie użytkownika jest uruchamiane ręcznie przez pracownika kolei;

b) automatyczne z systemem ostrzegania użytkownika: przejazd kolejowy, na którym ostrzeganie użytkownika jest uruchamiane przez nadjeżdżający pociąg;

c) automatyczne z systemem zabezpieczeń użytkownika: przejazd kolejowy, na którym ostrzeganie użytkownika jest uruchamiane przez nadjeżdżający pociąg. Obejmuje to przejazd kolejowy z jednoczesnym zabezpieczeniem i ostrzeganiem użytkownika;

d) przejazd kolejowy z systemem zabezpieczeń torów: przejazd kolejowy, na którym sygnał lub inny system ochrony pociągu pozwala na przejazd pociągu jedynie wówczas, gdy przejazd kolejowy zapewnia pełne zabezpieczenie użytkownika i jest wolny od przeszkód.


Kategorie przejazdów w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju[1] przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia dzielą się na sześć kategorii:

A Przejazdy użytku publicznego z rogatkami lub przejazdy użytku publicznego bez rogatek, na których ruch na drodze kierowany jest przez uprawnionych pracowników zarządcy kolei lub przewoźnika kolejowego posiadających wymagane kwalifikacje bądź przy pomocy sygnałów ręcznych albo systemów lub urządzeń przejazdowych wyposażonych w rogatki zamykające całą szerokość jezdni Przejazd ul. Przemysłowa Leżajsk1.JPG
B Przejazdy użytku publicznego, na których ruch drogowy jest kierowany przy pomocy samoczynnych systemów przejazdowych, wyposażonych w sygnalizację świetlną i rogatki zamykające ruch drogowy (tylko zapory w kierunku wjazdu na przejazd lub w kierunku zarówno wjazdu, jak i zjazdu) Tasoristeys Jarila.jpg
C Przejazdy użytku publicznego, na których ruch drogowy jest kierowany przy pomocy samoczynnych systemów przejazdowych wyposażonych tylko w sygnalizację świetlną i ewentualnie dodatkowo sygnalizację dźwiękową Dzierżążno - przejazd kolejowy.jpg
D Przejazdy użytku publicznego niewyposażone w systemy i urządzenia zabezpieczenia ruchu 130113-Sokole Biał-przejazd.jpg
E Przejścia użytku publicznego, wyposażone w półsamoczynne lub samoczynne systemy przejazdowe albo wyposażone w kołowrotki, barierki lub labirynty Umlaufgitter.jpg
F Przejazdy i przejścia zlokalizowane na drogach wewnętrznych; drogi ogólnodostępne i niezaliczone do dróg publicznych mogą posiadać wyłącznie kategorię „F”.

Kategoria przejazdu zależy głównie od iloczynu ruchu, prędkości pociągów, widoczności na przejeździe oraz ilości torów.

Wszystkie przejazdy są zabezpieczone ostrzegawczymi znakami drogowymi, a w zależności od kategorii także sygnalizacją świetlną i/lub dźwiękową oraz rogatkami lub półrogatkami.

Przejazdy kategorii A mogą być zabezpieczone rogatkami z obsługą na miejscu lub zabezpieczone rogatkami z obsługą z odległości – wszystkie obsługuje dróżnik przejazdowy, dyżurny ruchu, nastawniczy lub zwrotniczy (jeżeli rogatki nie są widoczne z posterunku to stosuje się urządzenia telewizji przemysłowej), albo też przejazd tej kategorii zabezpiecza drużyna pociągowa lub obsługa pojazdu pomocniczego.

Do kategorii F zalicza się przejazdy i przejścia użytku niepublicznego, z których korzystanie następuje na podstawie umowy zawartej między zarządcą kolei a użytkownikiem przejazdu lub przejścia. Przejazdy i przejścia wyposażone są w rogatki stale zamknięte otwierane przez użytkowników w razie potrzeby bądź są wyposażone zgodnie z warunkami technicznymi określonymi dla kategorii A albo B.

Dynamika zmian ilości przejazdów kolejowo-drogowych i przejść dla pieszych na terenie Polski[4]:

Rok Kategoria "A" Kategoria "B" Kategoria "C" Kategoria "D" Kategoria "E" Kategoria "F" ŁĄCZNIE
2015 2596 864 1316 9373 528 726 15 403
2016 2513 1090 1396 8627 510 691 14 827
2017 2502 1186 1399 8326 512 686 14 611

Przejazd uważa się za obsługiwany na miejscu, jeżeli stanowisko do jego obsługi znajduje się w odległości do 60 m i jest zachowana widoczność z miejsca jego obsługi. Na przejazdach obsługiwanych z odległości stosuje się gong lub inny sygnał dźwiękowy ostrzegający o opuszczaniu się rogatek na 8 sekund przed rozpoczęciem ich opuszczania. Przejazdy kategorii A, B i C są mogą być chronione tarczami ostrzegawczymi przejazdowymi wyświetlającymi sygnał OsP, który informuje maszynistę pojazdu kolejowego o działaniu bądź awarii urządzeń zabezpieczających przejazd. Istnieją przejazdy kategorii A obsługiwane przez drużynę pociągową lub obsługę pojazdu pomocniczego. Przed takimi przejazdami pociąg zatrzymuje się, drużyna pociągowa lub obsługa pojazdu pomocniczego opuszcza rogatki albo wstrzymuje ruch sygnałem D-7, a następnie kontynuuje jazdę, względnie po przejeździe podnosi rogatki.

Wskaźnik W6a na linii kolejowej nr 388

Kierowca zbliżający się do przejazdu kolejowego ma obowiązek zachować szczególną ostrożność[5], zaś maszynista pociągu jest zobowiązany do podania syreną co najmniej jednokrotnego sygnału Rp 1 „Baczność” przy wskaźniku W 6a oraz wielokrotnego sygnału Rp 1 „Baczność” od wskaźnika W 6b, ustawianym przed wszystkimi przejazdami i przejściami kolejowymi. W przypadku przejazdów na których ograniczenie prędkości pociągu wynosi do 20 km/h maszynista jest zobowiązany podawać sygnał Rp 1 „Baczność” dodatkowo, tj. niezależnie od wskaźnika W 6a lub W 6b[6].

Ograniczenia prędkości na przejazdach[edytuj | edytuj kod]

Przed wszystkimi przejazdami na których brak jest obsługi, uszkodzona sygnalizacja przejazdowa lub brak łączności dyżurnego ruchu z dróżnikiem przejazdowym obowiązują ograniczenia prędkości pociągów do 20 km/h, a w przypadku przekroczonego iloczynu ruchu do 50 km/h. Ponadto ograniczenia prędkości pociągów na przejazdach obowiązują z powodu ograniczonej widzialności, zwłaszcza widoczności pociągu z drogi (tzw. trójkąty widzialności), a poza tym z uwagi na widoczność z miejsca obsługi lub niedostosowania urządzeń samoczynnej sygnalizacji przejazdowej do prędkości rozkładowej. Wszystkie powyższe ograniczenia obowiązują tylko dla czoła pociągu.

Kampanie społeczne[edytuj | edytuj kod]

Obecnie prowadzona jest w Polsce kampania Bezpieczny przejazd, która propaguje wśród kierowców i pieszych, oraz rowerzystów i innych uczestników ruchu wzorce prawidłowego zachowania się na przejazdach kolejowych lub przejściach.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b c d Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 20 października 2015 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1744).
  2. a b Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/798 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei (CELEX: 32016L0798).
  3. a b Raport w sprawie bezpieczeństwa na kolei w Polsce za 2012 rok. Urząd Transportu Kolejowego, wrzesień 2013. [dostęp 2016-07-10]. s. 98.
  4. [Baza Przejazdów Kolejowych – PKP Polskie Linie Kolejowe S. A.]
  5. Dz.U. z 2017 r. poz. 1260.
  6. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz.U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1444).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]