Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski
Kruk II
Ilustracja
Marsz o odznakę sprawnościową w DOK X Przemyśl. Widoczni są mjr Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski (nr 5), mjr Tadeusz Żyborski (nr 2), gen. Stanisław Tessaro (nr 1), mjr Stawarz (nr 3), kpt. Żwinklewicz (nr 7)
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 13 czerwca 1896
Tbilisi, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1957
Kraków, Polska
Przebieg służby
Lata służby od 1913
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie (II RP)
Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 28 Pułk Strzelców Kaniowskich
5 Pułk Strzelców Podhalańskich
63 Pułk Piechoty
163 Pułk Piechoty
9 Batalion Strzelców Karpackich
2 Brygada Strzelców Karpackich
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
kwatermistrz pułku
zastępca dowódcy pułku
zastępca dowódcy brygady
dowódca pułku piechoty
dowódca batalionu piechoty
zastępca dowódcy brygady
dowódca brygady piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi
Państwowa Odznaka Sportowa

Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski[1] ps. „Kruk II” (ur. 13 czerwca 1896 w Tbilisi, zm. 17 sierpnia 1957 w Krakowie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie Franciszka, urzędnika, działacza socjalistycznego, i Elżbiety z Klukowskich, bratem stryjecznym i ciotecznym Bronisława Nakoniecznikowa-Klukowskiego i ciotecznym Stanisława Nakoniecznikoffa[2].

Od 1913 należał do konspiracyjnego (polskiego) Związku Strzeleckiego w Tbilisi. W latach 1915–1917 służył w armii rosyjskiej, walcząc w I wojnie światowej na froncie kaukaskim i perskim. Po rewolucji bolszewickiej 1917 wstąpił do Polskiej Oddzielnej Brygady na Kaukazie, a potem po jej rozbrojeniu przez Niemców działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Po rozwiązaniu POW-u w listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. W 1923 pełnił obowiązki dowódcy, w następnym roku dowodził III batalionem, a od 1925 roku był kwatermistrzem 28 pułku piechoty w Łodzi. 26 kwietnia 1928 roku został przeniesiony do dowództwa 27 Dywizji Piechoty w Kowlu na stanowisku pełniącego obowiązki oficera Przysposobienia Wojskowego[3]. Cztery lata później służył w 5 pułku strzelców podhalańskich w Przemyślu. Był członkiem oddziału Polskiego Białego Krzyża w Przemyślu[4]. 28 czerwca 1933 roku został przeniesiony do 63 pułku piechoty w Toruniu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[5]. Następnie, od 21 kwietnia 1937 roku zastępca dowódcy Brygady KOP „Podole”.

Dowódca rezerwowego 163 pułku piechoty, walczącego we wrześniu 1939 w obronie ziemi koneckiej i szydłowieckiej. 8 września 1939 objął dowództwo nad resztkami 36 Rezerwowej Dywizji Piechoty. Po zakończeniu kampanii wrześniowej został internowany na Węgrzech. Stamtąd przedostał się na zachód. W maju 1942 objął dowództwo 9 Batalionu Strzelców Karpackich. Później wyznaczony został na stanowisko zastępcy dowódcy i dowódcy 2 Brygady Strzelców Karpackich. 21 września 1944 zrzucony jako cichociemny. We wrześniu i październiku 1944 pełnił obowiązki zastępcy dowódcy Kieleckiego Korpusu AK. Następnie od października 1944 do stycznia 1945 komendant Okręgu Kraków AK.

Po zakończeniu II wojny światowej został aresztowany przez NKWD i wywieziony do ZSRR, gdzie przebywał do 1955. Po zwolnieniu powrócił do Krakowa, gdzie 17 sierpnia 1957 roku zmarł. Został pochowany w Lubaczowie[2].

Został upamiętniony symboliczną inskrypcją (podobnie jak Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski), na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[6]. W treści tej inskrypcji został określony jako generał brygady[6].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • kapitan - 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty;
  • major - 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 126 lokatą w korpusie oficerów piechoty;
  • podpułkownik - ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 w korpusie oficerów piechoty;
  • pułkownik – 22 września 1944

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Przemysław Nakoniecznikoff”.
  2. a b Stawecki 1977 ↓.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 141.
  4. „Oświata - to potęga”. Wydawnictwo pamiątkowe z okazji obchodu 15-lecia Niepodległości Państwa Polskiego. Przemyśl: 1933, s. 95.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 126.
  6. a b Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Cmentarz Stare Powązki. Nakoniecznikow-Klukowski. um.warszawa.pl. [dostęp 2017-06-18].
  7. „Za męstwo i osobistą odwagę okazane w walce z nieprzyjacielem w obronie Ojczyzny”; Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1836 z 12 lipca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1209)
  8. M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 102.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 29.
  10. Kronika. Krajowa. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 230 z 6 października 1931. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]