Przeprosiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przeprosiny – forma wyrażenia żalu za wyrządzoną krzywdę w celu zażegnania konfliktu.

Janet Holmes określa przeprosiny jako akt mowy skierowanej do odbiorcy, wymagający rozwiązania wykroczenia, za które nadawca ponosi odpowiedzialność. Przeprosiny zatem mają przywrócić równowagę pomiędzy nadawcą i odbiorcą[1].

Historia wyrazu "przepraszać"[edytuj | edytuj kod]

Przykłady użycia słowa "przepraszać" pochodzą z XIV wieku, jednak do sfery powszechnej obyczajowości weszło w XVII wieku, zacierając różnicę między "wybacz"[2].

Marek Cybulski wskazuje, że formy "przepraszam" i "wybacz" pełniły dawniej różne funkcje: użycie słowa "przepraszam" ograniczano do tłumaczenia wyłącznie przeszłych czynów, "wybacz" zaś odnosiło się zarówno do czynów przeszłych i przyszłych. Wraz z rozwojem języka polskiego, wyraz "przepraszać" stosowano w języku prawniczym jako formuła ubiegająca złożenie pozwu przez pokrzywdzonego. Przepraszanie wiązało się z konkretną wartością. Natomiast stosowanie wyrazu "wybacz" w XVI wieku kierowane było przez kata do ofiary i było prośbą o wybaczenie krzywdy, która następnie miała być wyrządzona[3].

Zatem niegdysiejsze rozróżnienie między "przepraszam" i "wybacz" miało uzasadnienie w rygorach procedury prawnej[3].

Marek Cybulski:

Przeprosiny w różnych kulturach[edytuj | edytuj kod]

W Chinach przeprosiny uważane są za cnotę, nie stanowią zaś przyznania się do winy[4]. Amerykanie przeprosiny traktują jako przyznanie się do nagannego uczynku, natomiast Japończycy nie wiążą przeprosin z poczuciem winy - jest to jedynie wyraz chęci naprawienia szkody wyrządzonej wzajemnym relacjom. Japończycy przepraszają częściej, niż Amerykanie[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Janet Holmes. Sex Differences and Apologies: One Aspect of Communicative Competence. „Applied Linguistics”. 10, nr 2, s. 159, 1989. Oxford University Press. ISSN 1477-450X (ang.). 
  2. Marek Cybulski: Obyczaje językowe dawnych Polaków. Formuły werbalne w dobie średniopolskiej. Łódź: 2003, s. 238. ISBN 83-7171-634-6.
  3. a b Marek Cybulski: Język - kultura - historia (pol.). Katedra Historii Języka Polskiego. [dostęp 2014-07-02].
  4. Przepraszanie i odmowa (pol.). eChiny.pl. [dostęp 2014-07-02].
  5. William W. Maddux, Peter H. Kim: Słowo przepraszam nie wszędzie znaczy to samo (pol.). Harvard Business Review Polska. [dostęp 2014-07-02].