Przepychacz sanitarny

Typowy przepychacz

Przepychacz – prosty przyrząd służący do mechanicznego przywracania drożności odpływom urządzeń sanitarnych – umywalek, zlewów, wanien, bidetów, muszli klozetowych, podłogowych kratek odpływowych, a nawet małych basenów.

Rodzaje

Istnieją trzy podstawowe rodzaje przepychaczy, które różnią się kształtem, w związku z tym także zastosowaniem:

1. Przepychaczka gumowa lub kielichowa (ang. cup plunger) – typowy przepychacz, składający się z drewnianego (lub plastikowego) uchwytu zakończonego gumowym kielichem, zazwyczaj w kolorze czerwonym. Jego zastosowanie sprawdza się w przypadku powierzchni płaskich, ponieważ wtedy pozwala szczelnie zamknąć przestrzeń wokół odpływu. Używany jest więc do przywracania drożności rur w przypadku zlewów, wanien umywalek.
2. Przepychaczka z flanszą lub kołnierzem (ang. flange plunger) – w odróżnieniu od zwykłej gumowej przepychaczki, wewnętrz kielicza posiada dodatkową flanszę, nazywaną także kołnierzem, co pomaga w uszczelnieniu powierzchni, stąd też stosowana jest do przywracania drożności w toaletach.
3. Przepychaczka akordeonowa (ang. accordion plunger) – swoim wyglądam przypomina akordeon, dzięki czemu pozwala wygenerować większe ciśnienie, niż standardowe przepychaczki. Wykonana jest z twardego plastiku, przez co wymaga użycia większej siły, a także trudniej jest nią zamknąć przestrzeń wokół odpływu.

Wygląd

Typowy przepychacz składa się z trzonka stanowiącego uchwyt oraz elastycznego gumowego kołnierza w kształcie dzwonu, przytykanego do otworu odpływowego w przepychanym urządzeniu. W przypadku odpływów trudnych do szczelnego zatkania, gumowy dzwon może mieć dodatkowo zmodyfikowany kształt (np. w przyrządzie przeznaczonym do muszli klozetowych).

Przepychacz w wersji rozbudowanej ma postać ręcznej pompki posuwisto-zwrotnej o średnicy cylindra niewiele mniejszej od kołnierza gumowego.

Działanie

Zastosowanie przepychacza jest proste i nie wymaga specjalistycznych umiejętności. Stosuje się go w przypadku niedrożności rur. Aby je udrożnić, należy przyłożyć przepychacz do przestrzeni wokół odpływu, szczelnie ją zamykając. Następnie powoli naciskać i szybko podnosić, powtarzając te czynności 20–30 razy. Ruch ten wywołuje się poprzez wytworzenie naprzemiennych zmian ciśnienia działającego na ciecz poprzez poruszanie końcówką przepychacza, która spełnia rolę pompy ssąco-tłoczącej.

Przepychacze służą zasadniczo do odtykania zatorów położonych w niewielkiej odległości od odpływów i najczęściej odblokowują materiał zalegający w tzw. kolankach. Ich działanie może jednak mieć wpływ również w dalszych odcinkach instalacji rurowej, np. w przewężeniach, zakrętach, a nawet w uszkodzeniach (wgnieceniach) rur. Skuteczne są również, gdy materiał zalega w przewężeniach spowodowanych korozją instalacji żeliwnych.

W celu zwiększenia skuteczności działania przepychacza oraz jego szczelności w miejscu przyłożenia do odpływu można, o ile to możliwe, wytworzyć dodatkowy słup cieczy nad przepychaczem, np. nalewając wodę do umywalki lub wanny.

Przepychacze są przyrządami łatwymi w obsłudze i należą do podstawowego wyposażenia gospodarstwa domowego, a w obiektach użyteczności publicznej są na stanie służb sprzątających węzły sanitarne. Do ich obsługi nie trzeba żadnych kwalifikacji.