Przesieka (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przesieka
kaplica we wsi Przesieka
kaplica we wsi Przesieka
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat jeleniogórski
Gmina Podgórzyn
Wysokość 480-650 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 502[1]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Kod pocztowy 58-563
Tablice rejestracyjne DJE
SIMC 0192117
Położenie na mapie gminy Podgórzyn
Mapa lokalizacyjna gminy Podgórzyn
Przesieka
Przesieka
Położenie na mapie powiatu jeleniogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jeleniogórskiego
Przesieka
Przesieka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Przesieka
Przesieka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przesieka
Przesieka
Ziemia50°48′30″N 15°40′20″E/50,808333 15,672222

Przesieka (do 1945 niem. Hain, do 1946 Matejkowice[2][3]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim, w gminie Podgórzyn, w centrum Karkonoszy w Dolinie Czerwienia, Podgórnej i Myi, na wysokości 480–650 m n.p.m. na stoku Złotego Widoku.

Historia[edytuj]

Pierwsza pewna wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1618 (wzmianka z roku 1387 dotyczyła w istocie Podgórzyna Górnego). W roku 1632 Przesieka została podarowana przez cesarza Georgowi Andreasowi Schwinghammerowi, weteranowi wojny 30-letniej. W 1930 w miejscowości wybudowano remizę dla Freiwillige Feuerwehr Hain (OSP). Znajdowały się w niej ponadto biura władz wiejskich oraz mieszkanie naczelnika wsi. Korzystali z niej również ratownicy górscy z Freiwillige Sanitätskolonne vom Roten Kreuz. Obecnie przed remizą eksponowana jest pompa, wyprodukowana przed 1939 przez C&H Klose Maschinenfabrik Ober Berbisdorf (pol. Dziwiszów Górny)[4]. Po II wojnie światowej, dzięki informacji por. Zygmunta Bratkowskiego, ekipa prof. Stanisława Lorentza w restauracji Waldschlösschen odnalazła na początku lipca 1945 zaginione dzieła Jana MatejkiUnia Lubelska”, „Rejtan” i „Batory pod Pskowem”, stąd nazwa Matejkowice[2]. W latach 1961-1968 w Przesiece mieszkał George Bidwell[5].

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Walory turystyczne[edytuj]

Atrakcjami Przesieki są: Wodospad Podgórnej (547 m n.p.m.), Waloński Kamień, Chybotek, Kaskada Myi. Wieś słynie z pięknych widoków i malowniczego położenia. Często są tu organizowane plenery malarskie i fotograficzne. Z takich punktów widokowych, jak np. "Złoty Widok" można podziwiać panoramę Karkonoszy oraz Kotlinę Jeleniogórską. O atrakcyjności turystycznej miejscowości stanowi również bliskość Zamku Chojnik (1 godzina pieszo), Świątyni Wang w Karpaczu (1,5 godziny), Przełęczy Karkonoskiej (2 godziny) i Śnieżnych Kotłów (3 godziny)[6]. Znajduje się tu wiele domów wypoczynkowych i pensjonatów. Istniejąca tu niegdyś gospoda "Pod Lipami" (niem. Gasthaus zur groβen Linde, następnie Lindenschänke) spłonęła 2 kwietnia 1986. W roku 2014 dla zwiedzających udostępniono, urządzony na powierzchni 1,5 ha i położony na wysokości około 600 m n.p.m., ogród japoński Siruwia z 3 wodospadami (do 6 m wysokości) oraz 7 stawami.

Meteorologia[edytuj]

Od roku 1931 istnieje tu opadowa stacja meteorologiczna. Położona jest na wysokości 630 m n.p.m. Średnia roczna suma opadów, w latach 1931-1960, wyniosła 918 mm. Najbardziej mokrymi miesiącami są: lipiec 137 mm i sierpień 106 mm. Najmniejsze opady bywają w grudniu 49 mm i styczniu 51 mm[7].

Komunikacja publiczna[edytuj]

Do czerwca 2016 do Przesieki kursowały linie jeleniogórskiej komunikacji miejskiej nr 4 (z dworca głównego PKP w Jeleniej Górze) oraz 18 (z apteki "Pod Koroną" w Cieplicach). Obecnie połączenia zapewnia wyłącznie linia 4, kończąca bieg na osiedlu XX-lecia w Jeleniej Górze.

Od 20 maja 1914 do 31 grudnia 1964 do Podgórzyna Górnego - niemal do rogatek Przesieki - kursowały tramwaje z Jeleniej Góry[8].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest obiekt[9]:

  • młyn, murowano-drewniany, ul. Karkonoska 3, z roku 1803

W gminnej ewidencji zabytków znajdują się budynki przy ul. Bukowy Gaj 1, 3, 5, Dolina Czerwienia 8 i 12, Droga do wodospadu 9, Kamiennej 3 i 7, Karkonoskiej 4-9, 11, 16, 18, 22, 25-30, 34, 36, 46, Przeskok 1, Turystycznej 4, Zachełmska Droga 4 oraz stanowiska archeologiczne we wsi[10].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b Przesieka - dawniej Matejkowice. www.przesieka.pl. [dostęp 2011-11-19].
  3. Nazwa Przesieka została urzędowo wprowadzona na mocy Zarządzenia Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości, które weszło w życie 19 maja 1946 r.
  4. Budynek i historia remizy
  5. Dom Bidwella na dolny-slask.org.pl
  6. Przesieka: atrakcje turystyczne
  7. Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-107. ISBN 83-04-01586-2.
  8. Henryk Magoń "Tramwaje dolnośląskie" t. 1
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 27 sierpnia 2012]. s. 53.
  10. Gminna ewidencja zabytków

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]