Przesilenie zimowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oświetlenie Ziemi przez Słońce w dniu przesilenia zimowego na półkuli północnej (przesilenie grudniowe).

Przesilenie zimowe na półkuli północnej – przesilenie grudniowe, moment, w którym Słońce góruje w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli południowejzwrotniku Koziorożca. Z powodu długości roku słonecznego (ok. 365 dni 5 godzin 49 minut) i stosowania lat przestępnych przesilenie zimowe na półkuli północnej przypada 21 albo 22 grudnia. Na półkuli południowej przesilenie zimowe ma miejsce w momencie, gdy na półkuli północnej występuje przesilenie letnie, czyli 2021 czerwca.

Dzień, w którym występuje przesilenie zimowe, jest najkrótszym dniem w roku na danej półkuli. Na drugiej półkuli jest to natomiast dzień najdłuższy.

Przesilenie zimowe w większości kultur półkuli północnej było okazją do świętowania „odradzania się Słońca”. W starożytnym Rzymie obchodzono Saturnalia, w Persji – narodziny Mitry (bóstwa Słońca), wśród ludów germańskich – Jul, u Słowian – Święto Godowe. Na początku naszej ery przesilenie wypadało 25 grudnia według kalendarza juliańskiego. Stąd też data święta Bożego Narodzenia, które wyparło tradycyjne wierzenia.

Maksymalny kąt padania promieni słonecznych na danej szerokości geograficznej w dniu przesilenia zimowego można obliczyć według wzoru: , gdzie jest szerokością geograficzną zwrotników.

Przykładowo, maksymalny kąt padania promieni słonecznych w dniu przesilenia zimowego w centrum Warszawy, czyli na ok. 52° 14' szerokości geograficznej północnej, wynosi 14° 20'.

Daty i godziny przesileń w latach 2000–2025[1]
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
21 VI,
03:48
21 VI,
09:38
21 VI,
15:24
21 VI,
21:10
21 VI,
02:57
21 VI,
08:46
21 VI,
14:26
21 VI,
20:06
21 VI,
01:59
21 VI,
07:46
21 VI,
13:28
21 VI,
19:16
21 VI,
01:09
21 XII,
14:37
21 XII,
20:21
22 XII,
02:14
22 XII,
08:04
21 XII,
13:42
21 XII,
19:35
22 XII,
01:22
22 XII,
07:08
21 XII,
13:04
21 XII,
18:47
22 XII,
00:38
22 XII,
06:30
21 XII,
12:12
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
21 VI,
07:04
21 VI,
12:51
21 VI,
18:38
21 VI,
00:34
21 VI,
06:24
21 VI,
12:07
21 VI,
17:54
20 VI,
23:44
21 VI,
05:32
21 VI,
11:14
21 VI,
16:58
20 VI,
22:51
21 VI,
04:42
21 XII,
18:11
22 XII,
00:03
22 XII,
05:48
21 XII,
11:44
21 XII,
17:28
21 XII,
23:23
22 XII,
05:19
21 XII,
11:02
21 XII,
16:59
21 XII,
22:48
22 XII,
04:27
21 XII,
10:21
21 XII,
16:03
Przesilenia czerwcowe podane są w czasie CEST (UTC+2),
przesilenia grudniowe podane są w czasie CET (UTC+1).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. United States Naval Observatory: Earth's Seasons: Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000-2025. [dostęp 2016-03-24].