Przestęp

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przestęp
Ilustracja
Przestęp biały
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj przestęp
Nazwa systematyczna
Bryonia L.
Sp. Pl. 1012. 1 Mai 1753[2][3]
Typ nomenklatoryczny
Bryonia alba L.[3]

Przestęp (Bryonia L.) – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych, obejmujący 12 gatunków bylin, występujących w Eurazji, Afryce Północnej (w tym na Wyspach Kanaryjskich) oraz na wyspach Pacyfiku[4]. Jako rośliny introdukowane przestęp biały i dwupienny rosną w Ameryce Północnej[5]. Oba te gatunki są także zadomowionymi antropofitami we florze Polski[6]. Rośliny o długiej tradycji zastosowań leczniczych, współcześnie jednak raczej tylko w homeopatii – brak potwierdzonych działań zdrowotnych[7].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Byliny z zielnymi, rocznymi, pnącymi pędami wyrastającymi z trwałego, zwykle bulwiastego korzenia. Pędy nagie do owłosionych, z nierozgałęzionymi wąsami czepnymi[5].
Liście
Ogonkowe, o blaszce kształtu strzałkowatego, poprzez owalny do okrągłego, 3–5-krotnie klapowane lub pierzastodzielne. Brzeg blaszki jest nierówno ząbkowany[5].
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe (rośliny zwykle dwupienne, rzadziej jednopienne), drobne. Wyrastają skupione w kątowych kwiatostanach. Kwiaty męskie w liczbie 4–16 w gronach i pęczkach, kwiaty żeńskie skupione zwykle po 2–6 w gronach i wierzchotkach. Hypancjum dzwonkowate. Działek kielicha jest 5, mają kształt trójkątny do lancetowatego. Płatków korony także jest 5, mają kolor biały, żółtozielonkawy do żółtawego. Ich długość wynosi od 3 do 7 mm. W kwiatach męskich znajduje się 5 pręcików, z czego cztery skupione w dwóch parach, przez co wydaje się, że pręciki są 3. W kwiatach żeńskich pojedyncza, jednokomorowa, owalna do elipsoidalnej zalążnia z jednym słupkiem zwieńczonym trzema rozwidlonymi znamionami[5].
Owoce
Kulista, pomarańczowa do czerwonej lub czarna jagoda zawierająca kilka nasion[5].

Systematyka[edytuj]

Rodzaj z rodziny dyniowatych z podrodziny Cucurbitoideae i plemienia Benincaseae[8].

Wykaz gatunków[8]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-01-22].
  2. C. Linnaeus: Species plantarum: exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas. T. 2. Holmiae: Impensis Laurentii Salvii, 1753, s. 1012. (łac.)
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2016-01-22].
  4. S. Nazimuddin, S. Shaharyar, H. Naqvi: Bryonia Linn.. W: Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-01-22].
  5. a b c d e Bryonia Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-01-22].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Klaus Kubitzki: Flowering Plants. Eudicots: Sapindales, Cucurbitales, Myrtaceae. Springer Science & Business Media, 2010, s. 140. ISBN 3642143970.
  8. a b Trichosanthes (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].