Przesył energii elektrycznej z Lauffen am Neckar do Frankfurtu nad Menem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prądnica trójfazowa prądu przemiennego w Lauffen, obok tablica rozdzielcza, a przy niej transformatory trójfazowe
Silnik prądu przemiennego we Frankfurcie sprzężony z pompą

Przesył energii elektrycznej z Lauffen am Neckar do Frankfurtu nad Menem – pierwszy w historii przesył energii elektrycznej z wykorzystaniem wysokiego napięcia przemiennego[1][2][3]. Miał on miejsce we wtorek, 25 sierpnia 1891 r.[4][5] o godzinie 12.00 z okazji Międzynarodowej Wystawy Elektrotechnicznej we Frankfurcie nad Menem[2].

Budowa linii przesyłowej[edytuj | edytuj kod]

Istotną nowością w konstrukcji linii przesyłowej był fakt, że wytwarzane przez prądnicę trójfazowe napięcie przemienne 50-55 V[6] podnoszono za pomocą trójfazowego transformatora napięcia przemiennego do poziomu 15 kV[7], potem eksperymentalnie do 25 kV, a następnie przesyłano energię elektryczną linią zasilaną wspomnianym napięciem na odległość 175 km do Frankfurtu nad Menem[3]. We Frankfurcie napięcie obniżano kolejnym transformatorem do poziomu 100 V i wykorzystywano do zasilania ponad 1000 żarówek na Międzynarodowej Wystawie Elektrotechnicznej[8][9]. Linią zasilano też silnik synchroniczny prądu przemiennego o mocy 74 kW (100 KM[8]) i napięciu znamionowym 65 V. Silnik ten napędzał pompę wodną sztucznego wodospadu na terenach wystawowych[10].

Urządzenia wytwarzające, przetwarzające i wykorzystujące energię elektryczną skonstruowali pracownicy firm AEG i Maschinenfabrik Oerlikon pod kierunkiem Oskara von Millera i Michała Doliwo-Dobrowolskiego[3][11]. Transformatory, prądnicę i izolatory olejowe skonstruował Charles Eugene Lancelot Brown. Izolatory wykonała huta Margarethenhütte z Großdubrau[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lauffen am Neckar – Strom, www.lauffen.de [dostęp 2021-06-07].
  2. a b Von Lauffen nach Frankfurt: 1891 erste Drehstromübertragung – STIMME.de, www.stimme.de [dostęp 2021-06-07] (niem.).
  3. a b c Piotr Szymczak, Dmitrij A. Borodin, Wybrane przełomowe osiągnięcia w elektryce i ich odbicie w sztuce na przełomie xix i xx wieku, „Maszyny Elektryczne – Zeszyty Problemowe”, 4, 2018, s. 43–44 (pol.).
  4. MIEDZYNARODOWY DZIEŃ ELEKTRYKA 2021, WysokieNapiecie.pl, 28 maja 2021 [dostęp 2021-06-07] (pol.).
  5. Adam Allerhand, The Earliest Years of Three-Phase Power – 1891–1893 [Scanning Our Past], „Proceedings of the IEEE”, 108 (1), 2020, s. 215–227, DOI10.1109/jproc.2019.2955618, ISSN 0018-9219 [dostęp 2021-06-07].
  6. Richard Lössl, Drehstrom – Grundpfeiler der heutigen Energiewirtschaft: Rückblick zur 75 jährigen Wiederkehr der ersten grossräumiger Kraftübertragung zwischen Lauffen a. N. und Frankfurt a. M., „Schweizerische Bauzeitung”, 84 (34), 1966, s. 606 (niem.).
  7. Ryszard Tadeusiewicz, Michał Doliwo-Dobrowolski. Najwybitniejszy z polskich elektryków, www.rp.pl [dostęp 2021-06-07] (pol.).
  8. a b Zbigniew Ciok i inni, Michał Doliwo-Dobrowolski – współtwórca cywilizacji technicznej XX wieku, „Wiadomości elektrotechniczne”, 1, Warszawa: Sigma NOT, 2009, s. 39, ISSN 0043-5112 (pol.).
  9. Der älteste Energieversorger der Welt startete in Lauffen/Neckar, www.rnz.de [dostęp 2021-06-07] (niem.).
  10. Drehstromübertragung Lauffen-Frankfurt, www.vde.com [dostęp 2021-06-07] (niem.).
  11. Lauffen to Frankfurt 1891, edisontechcenter.org [dostęp 2021-06-07].
  12. Museum Margarethenhütte Großdubrau, www.museum-mhuette.de [dostęp 2021-06-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Moderne Energie für eine neue Zeit – Die Drehstromübertragung Lauffen a. N. – Frankfurt a. M. 1891, [w:] Horst A. Wessel, Geschichte der Elektrotechnik, t. 11, Berlin: VDE Verlag, 1991, ISBN 978-3-8007-1813-9 (niem.).