Przeuszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przeuszyn
Budynek dawnego dworu
Budynek dawnego dworu
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat ostrowiecki
Gmina Ćmielów
Liczba ludności (2006) 270
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 27-440
Tablice rejestracyjne TOS
SIMC 0789714
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Przeuszyn
Przeuszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przeuszyn
Przeuszyn
Ziemia50°49′58″N 21°30′16″E/50,832778 21,504444

Przeuszynwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Ćmielów[1].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV w. wieś nosiła nazwę Przeyuszyn i stanowiła własność Mikołaja Przejuszskiego h. Sulima. Znajdowała się tu karczma oraz folwark plebana z Ptkanowa. Około roku 1578 r. miejscowość zmieniła nazwę na Przeuszin i została przejęta przez Jana Wiliama[2].
Podczas II wojny światowej mieszkańcy za pośrednictwem księdza, dr.Walentego Piotrowicza, współpracowali z ZWZ. Swoją konspiracyjną działalność rozpoczął tu m.in. Henryk Czapczyk.

15 lipca 1944 roku w miejscowości zginęło 5 partyzantów Armii Ludowej z oddziału C. Boreckiego ps. "Brzoza"[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworski, złożony z dworu, dawnego budynku gospodarczego, rządcówki i parku. Od lat 50. XX w. siedzibę w dworze ma filia Szkoły Podstawowej w Brzóstowej. Przy wejściu do szkoły widnieje tablica z częściowo zamazaną inskrypcją: W tej miejscowości w lipcu 1944 oddział Armii Ludowej im. Langiewicza pod dowództwem Brzozy stoczył ciężką walkę z okupantem hitlerowskim. Cześć i chwała bohaterom poległym w walce o niepodległą ludową Polskę.
Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.602/1-4 z 11.12.1957 i z 27.05.1986)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-02-27].
  2. Przeuszyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IX: Pożajście – Ruksze. Warszawa 1888.
  3. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 715
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-06-30. s. 44. [dostęp 2015-12-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]