Przeuszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przeuszyn
Budynek dawnego dworu
Budynek dawnego dworu
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat ostrowiecki
Gmina Ćmielów
Liczba ludności (2006) 270
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 27-440[1]
Tablice rejestracyjne TOS
SIMC 0789714
Położenie na mapie gminy Ćmielów
Mapa lokalizacyjna gminy Ćmielów
Przeuszyn
Przeuszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przeuszyn
Przeuszyn
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Przeuszyn
Przeuszyn
Położenie na mapie powiatu ostrowieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ostrowieckiego
Przeuszyn
Przeuszyn
Ziemia50°49′58″N 21°30′16″E/50,832778 21,504444

Przeuszynwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Ćmielów[2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Przeuszyn[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0789720 Podchoinki część wsi
0789737 Przeuszyn-Kolonie część wsi
0789743 Spółdzielnia część wsi
0789750 Stara Wieś część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV w. wieś nosiła nazwę Przeyuszyn i stanowiła własność Mikołaja Przejuszskiego h. Sulima. Znajdowała się tu karczma oraz folwark plebana z Ptkanowa. Około roku 1578 r. miejscowość zmieniła nazwę na Przeuszin i została przejęta przez Jana Wiliama[5].
Podczas II wojny światowej mieszkańcy za pośrednictwem księdza, dr.Walentego Piotrowicza, współpracowali z ZWZ. Swoją konspiracyjną działalność rozpoczął tu m.in. Henryk Czapczyk.

15 lipca 1944 roku w miejscowości zginęło 5 partyzantów Armii Ludowej z oddziału C. Boreckiego ps. "Brzoza"[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworski, złożony z dworu, dawnego budynku gospodarczego, rządcówki i parku. Od lat 50. XX w. siedzibę w dworze ma filia Szkoły Podstawowej w Brzóstowej. Przy wejściu do szkoły widnieje tablica z częściowo zamazaną inskrypcją: W tej miejscowości w lipcu 1944 oddział Armii Ludowej im. Langiewicza pod dowództwem Brzozy stoczył ciężką walkę z okupantem hitlerowskim. Cześć i chwała bohaterom poległym w walce o niepodległą ludową Polskę.
Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.602/1-4 z 11.12.1957 i z 27.05.1986)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-02-27].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Przeuszyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IX: Pożajście – Ruksze. Warszawa 1888.
  6. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 715
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 44. [dostęp 2015-12-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]