Przewodniczący Komisji Europejskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przewodniczący Komisji Europejskiej
Ilustracja
Obecny
Obecny Przewodniczący Komisji Europejskiej
Obecna przewodnicząca Ursula von der Leyen
Stanowisko
Organizacja  Unia Europejska
Data utworzenia 1 stycznia 1958
Pierwszy Walter Hallstein
Długość kadencji 5 lat
Obecny Ursula von der Leyen
Obecny od 1 grudnia 2019
Siedziba Berlaymont
Strona internetowa
Unia Europejska
Flaga UE
Ten artykuł jest częścią serii:
Polityka i instytucje
Unii Europejskiej
Portal Portal Unia Europejska

Przewodniczący[1] Komisji Europejskiej – stanowisko w Unii Europejskiej. Nominuje on komisarzy spośród członków Komisji, może też w razie potrzeby zmieniać ich stanowiska, bądź ich zwalniać. Determinuje porządek obrad KE, tylko on jest również upoważniony do zgłoszenia nowego prawa wspólnotowego[2].

Stanowisko to powstało w roku 1957 na mocy traktatów rzymskich. Obecne prawo przewiduje pięcioletnią kadencję z możliwością jednorazowego powtórzenia. Z dniem 1 grudnia 2019 skończył kadencję Jean-Claude Juncker, członek Europejskiej Partii Ludowej i były premier Luksemburga. 1 grudnia 2019 rozpoczęła się kadencja aktualnej przewodniczącej (trzynastej) - Ursuli von der Leyen, członkini Europejskiej Partii Ludowej i minister w rządzie Angeli Merkel w latach 2005-2019[3].

Jak dotąd przewodniczącymi byli: trzej Luksemburczyków, dwóch Włochów, dwóch Francuzów, dwójka Niemców (w tym jedyna kobieta), Belg, Holender, Brytyjczyk, Hiszpan i Portugalczyk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek Berlaymont w Brukseli, siedziba Komisji Europejskiej.

Odpowiednikiem Komisji Europejskiej w Europejskiej Wspólnocie Węgla i Stali była tak zwana Wysoka Władza, którą powołano za sprawą traktatów paryskich w 1951. W 1957, gdy podpisano traktaty rzymskie, ustanowiono KE (choć nazwa ta przyjęła się dopiero po powstaniu Unii Europejskiej). Przejęła ona część uprawnień Wysokiej Władzy i Komisji Euratomu (które to ostatecznie zlikwidowano w 1967)[4]. Pierwszym przewodniczącym nowego ciała ustawodawczego został Niemiec Walter Hallstein, który od początku skupił swoje wysiłki na podporządkowaniu się kodeksów prawa państw członkowskich prawodawstwu EWG. Z początku nie odnosił zbyt wielu sukcesów, dopiero z czasem, dzięki pomocy aktów i decyzji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, lokalne rządy zaczęły traktować Komisję poważniej[2].

Lista przewodniczących Komisji Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Lp. Zdjęcie Przewodniczący Objęcie urzędu Złożenie urzędu Państwo Partia Komisja
1. Bundesarchiv B 145 Bild-F004665-0003, Walter Hallstein.jpg Walter Hallstein 1 stycznia 1958 30 czerwca 1967 Republika Federalna Niemiec (1949–1990) RFN Chrześcijańscy demokraci
Narodowa: CDU
Pierwsza Komisja Waltera Hallsteina
Druga Komisja Waltera Hallsteina
2. Jean Rey World Economic Forum 1975.jpg Jean Rey 2 lipca 1967 1 lipca 1970 Belgia Belgia Liberalni demokraci
Narodowa: PRL
Komisja Jeana Reya
3. Franco Maria Malfatti.jpg Franco Maria Malfatti 2 lipca 1970 1 marca 1972 Włochy Włochy Chrześcijańscy demokraci
Narodowa: DC
Komisja Franco Malfattiego
4. Beel I - Sicco Mansholt.jpg Sicco Mansholt 22 marca 1972 5 stycznia 1973 Holandia Holandia Socjaliści
Narodowa: PvdA
Komisja Sicco Mansholta
5. François-Xavier Ortoli (1973) (cropped).jpg François-Xavier Ortoli 6 stycznia 1973 5 stycznia 1977 Francja Francja Chrześcijańscy demokraci
Narodowa: RPR
Komisja François-Xaviera Ortolego
6. Roy Jenkins 1977b.jpg Roy Jenkins 6 stycznia 1977 19 stycznia 1981 Wielka Brytania Wielka Brytania Socjaliści
Narodowa: Labour
Komisja Roya Jenkinsa
7. Gaston Thorn (1984).jpg Gaston Thorn 20 stycznia 1981 6 stycznia 1985 Luksemburg Luksemburg Liberalni demokraci
Narodowa: Demokratesch
Komisja Gastona Thorna
8. Bundesarchiv B 145 Bild-F078267-0023, Bonn, Ministerpräsidenten mit EU-Kommissar Delors-CROPPED.jpg Jacques Delors 7 stycznia 1985 24 stycznia 1995 Francja Francja Socjaliści
Narodowa: PS
Pierwsza Komisja Jacques’a Delorsa
Druga Komisja Jacques’a Delorsa
Trzecia Komisja Jacques’a Delorsa
9. Jacques Santer.jpg Jacques Santer 25 stycznia 1995 15 marca 1999[a] Luksemburg Luksemburg Partia Ludowa
Narodowa: CSV
Komisja Jacques’a Santera
Manuel Marin.jpg Manuel Marín
Tymczasowo
15 marca 1999 17 września 1999 Hiszpania Hiszpania Socjaliści
Narodowa: PSOE
Tymczasowa Komisja Manuela Marína
10. Prodi27marzo2007.jpg Romano Prodi 17 września 1999 22 listopada 2004[b] Włochy Włochy Liberalni demokraci
Narodowa: Democratici
Komisja Romano Prodiego
11. José Manuel Barroso MEDEF 2.jpg José Manuel Barroso 22 listopada 2004 1 listopada 2014 Portugalia Portugalia Partia Ludowa
Narodowa: PSD
Pierwsza Komisja José Barroso
Druga Komisja José Barroso
12. Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg Jean-Claude Juncker 1 listopada 2014 1 grudnia 2019 Luksemburg Luksemburg Partia Ludowa
Narodowa: CSV
Komisja Jean-Claude’a Junckera
13. Ursula
von der Leyen
1 grudnia 2019 Sprawuje urząd Niemcy Niemcy Partia Ludowa
Narodowa: CDU
Komisja Ursuli von der Leyen

Oś czasu[edytuj | edytuj kod]

Ursula von der LeyenJean-Claude JunckerJosé Manuel BarrosoRomano ProdiManuel MarínJacques SanterJacques DelorsGaston ThornRoy JenkinsFrançois-Xavier OrtoliSicco MansholtFranco Maria MalfattiJean Rey (politician)Walter Hallstein

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Santer zrezygnował przed upływem kadencji. Jego funkcję aż do września tymczasowo pełnił Marín, zastąpiony później przez Prodiego.
  2. Kadencja trwała do 31 października 2004. Z powodu opóźnionego powołania komisji Barroso działanie komisji Prodiego przedłużono do 22 listopada 2004.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. lub Przewodnicząca
  2. a b Derk Jan. Eppink, Life of a European mandarin : inside the commission, Tielt, Belgium: Lannoo, 2007, ISBN 978-90-209-7022-7, OCLC 181088042 [dostęp 2019-11-27].
  3. Von der Leyen tapped to run European Commission, POLITICO, 2 lipca 2019 [dostęp 2019-11-27].
  4. European Commission, CVCE.EU by UNI.LU, 7 września 2016 [dostęp 2019-11-27] (ang.).