Przybyszew (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°39′49″N 20°51′19″E
- błąd 38 m
WD 51°39'49"N, 20°51'19"E, 51°42'N, 20°51'E
- błąd 38 m
Odległość 0 m
Przybyszew
wieś
Ilustracja
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Przybyszewie
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat białobrzeski
Gmina Promna
Wysokość 134 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 666[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-803[3]
Tablice rejestracyjne WBR
SIMC 0633113[4]
Położenie na mapie gminy Promna
Mapa konturowa gminy Promna, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Przybyszew”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Przybyszew”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Przybyszew”
Położenie na mapie powiatu białobrzeskiego
Mapa konturowa powiatu białobrzeskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Przybyszew”
Ziemia51°39′49″N 20°51′19″E/51,663611 20,855278
Epitafium Antoniego Madalińskiego w kościele parafialnym w Przybyszewie, dłuta Bolesława Syrewicza.
Drzeworyt Józefa Łoskoczyńskiego z 1876 roku.

Przybyszewwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Promna[4][5]. Był miastem duchownym[6]. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1396 rokiem, zdegradowany w 1869 roku[7]. Przybyszewo, będące własnością duchowną położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie grójeckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[8]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie radomskim.

Integralne części wsi Przybyszew[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0633120 Błonie część wsi
0633136 Podwal część wsi
0633142 Przybyszkowice część wsi
0633159 Rynek część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

12 grudnia 1338 w zamian za Milonów (obecnie Wilanów) Benedyktyni płoccy uzyskują od księcia mazowieckiego i czerskiego Trojdena I przywileje dla wsi klasztornych w ziemi czerskiej nad Pilicą, w tym dla Przybyszewa oraz przywilej na lokację miasta na prawie magdeburskim w Przybyszewie lub okolicy. W 1396 lub przed Przybyszew otrzymuje prawa miejskie od księcia Siemowita IV. W tym czasie istnieje tu już parafia i wzniesiona zostaje warownia nad rzeką.

W drugiej połowie XV wieku i w wieku następnym osada rozwija się leżąc na trasie pilickich płukanek – istnieje tu pal (przystań), binduga i warsztat szkutniczy. Powstawały tu płaskodenne łodzie m.in. łyżwy i byki do transportu płodów rolnych. Budowano na bindudze tratwy spławiane ku Wiśle i dalej do Gdańska. Od XVII wieku na skutek licznych wojen powolny upadek regionu, w latach 1779–1812 miasto płonęło 5 razy. W czasie insurekcji kościuszkowskiej w miejscowym ratuszu gościł Tadeusz Kościuszko, wydając tu Ordonans przybyszewski. W 1869 Przybyszew stracił prawa miejskie.

Miasto słynęło z upraw ogórków i ich kiszenia w dębowych beczkach, przechowywanych w nurtach rzeki. Ogórki przybyszewskie wożono m.in. do Warszawy, Radomia i innych miast.

W Przybyszewie funkcjonuje parafia pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła, należąca do dekanatu mogielnickiego, archidiecezji warszawskiej. Jej proboszczem był ks. kan. Stanisław Wilkoszewski od 1914 do 1955[9]. W podziemiach tutejszego kościoła został pochowany gen. Antoni Józef Madaliński, który dzierżawił pobliski folwark Borowe.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Przybyszew w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-12-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-12-13].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1045 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Polska XVI wieku, t. V Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 62-63.
  8. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  9. Stanisław Wilkoszewski. parafiaprzybyszew.w.interia.pl. [dostęp 2015-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-07-14)].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]