Przygiełka biała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przygiełka brunatna
Ilustracja
Przygiełka biała (po lewej)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina ciborowate
Rodzaj przygiełka
Gatunek przygiełka biała
Nazwa systematyczna
Rhynchospora alba (L.) Vahl.
 Enum. Pl. Obs. 2: 236 1805[2]
Synonimy

Rhynchospora luquillensis Britt.[2]

Przygiełka biała[3] (Rhynchospora alba (L.) Vahl.) – gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych (Cyperaceae).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Azji, Europie i Ameryce Północnej[4]. Najliczniej występuje w Europie, gdzie zwarty zasięg występowania obejmuje Półwysep Skandynawski, środkową i zachodnią Europę oraz Wyspy Brytyjskie. W Polsce występuje na terenie całego niemal kraju, najliczniej na Pomorzu, Pojezierzu Mazurskim, Roztoczu, w zachodniej Wielkopolsce, w Kotlinie Sandomierskiej, ma Wyżynie Małopolskiej, Dolnym i Górnym Śląsku. W górach znana jest tylko z pojedynczych stanowisk. W Karpatach występuje tylko na kilku stanowiskach w Kotlinie Nowotarskiej[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina tworząca luźne darnie[6].
Łodyga
Prosto wzniesiona, trójkanciasta do obłej, wysokości (10)15-40(60) cm[7].
Liście
Blaszka liściowa szydlasta i rynienkowata, szerokości do 2 mm, pochwa liściowa szara[6].
Kwiat
Kwiaty obupłciowe, zebrane w 2-3 kwiatowe jajowate kłosy długości 4–5 mm, skupione w główkę. Wyrastają w kątach jajowato-lancetowatych przysadek, początkowo białawych później blado brązowych do różowych. Podsadka dolnego kłoska nie dłuższa od główki. Okwiat w postaci 9-13 wstecznie ząbkowanych szczecinek. Słupek jeden o dwóch znamionach, pręcików 2 lub 3[7].
Owoc
Odwrotnie jajowaty orzeszek, długości ok. 3 mm[7].
Pokrój
Kwiatostan
Owoce

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Bylina, hemikryptofit, niekiedy hydrofit. Kwitnie w Polsce od czerwca do września[5].
Siedlisko
Występuje głównie na torfowiskach przejściowych i wilgotnych zagłębieniach torfowisk wysokich oraz mokrych wrzosowiskach. Tworzy fitocenozy budujące pło zarastające jeziora humotroficzne[7]. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Scheuchzerietalia palustris oraz zespołu (Ass.) Rhynchosporetum albae[8].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 26, 42[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Umieszczona na polskiej czerwonej liście z 2016 roku w kategorii NT (bliski zagrożenia)[9].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-17].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-03-23].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-04-03].
  5. a b c Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  7. a b c d Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007. ISBN 978-83-7073-248-6.
  8. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  9. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.