Przytulia nierównolistna
Wygląd
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
przytulia nierównolistna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Galium anisophyllon Vill. Prosp. Hist. Pl. Dauphiné: 20 (1779)[3] | |||
Synonimy | |||
|
Przytulia nierównolistna (Galium anisophyllon Vill.) – gatunek rośliny z rodziny marzanowatych. Występuje na obszarach górskich Europy – w Alpach, Apeninach, Karpatach, górach Półwyspu Bałkańskiego[3][4]. W Polsce rośnie w Tatrach, Pieninach, na Babiej Górze oraz w dolinie Wisłoka koło Mymonia[5][4]. Gatunek jest rozpowszechniony w obszarze występowania[4] i mimo ograniczonego areału występowania w Polsce, nie jest uznawany za zagrożony także w skali regionalnej[6].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Roślina zielna tworząca gęste darnie. Łodygi cienkie, w dole zwykle pokładające się, poza tym wzniesione osiągające wysokość od kilku cm do 15 cm. Łodygi są czterokanciaste, w dolnej części z międzywęźlami krótszymi lub podobnymi do długości liści, a w górnej części z dłuższymi od liści co najwyżej dwukrotnie[4].
- Liście
- Zebrane po 6–7 w okółku (rzadziej jest ich 5 lub 8). Odwrotnie lancetowate, tj. w górnej części najszersze, nagle zwężone i ostro zakończone. Osiągają 6–16 mm długości i 1–2,5 mm szerokości. Brzegi są gładkie lub ze szczecinkami, nierzadko też podwinięte[4].
- Kwiaty
- Zebrane w niezbyt obfite kwiatostany na szczytach pędów, osadzone na sztywnych, skośnie wzniesionych szypułkach o długości do 5 mm. Listki podkwiatowe są nieliczne, wąskolancetowate o długości ok. 2 mm. Korona kwiatu jest kremowa o średnicy 3–4 mm, płatki tępo zakończone[4].
- Owoce
- Rozłupki do 1,5 mm długie i 1 mm szerokie, pokryte płaskimi brodawkami[4].
- Gatunki podobne
- Grupa gatunków różniących się proporcją międzywęźli do liści, kształtem liści i wielkością kwiatów obejmuje w Polsce kilka gatunków (np. przytulia stepowa Galium valdepilosum, sudecka G. sudeticum, szorstkoowockowa G. pumilum, hercyńska G. saxatile, krakowska G. cracoviense), ale rośliny te występują w Sudetach i na ich pogórzu albo na wyżynach[4].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina wapieniolubna. Rośnie w murawach górskich i na skałach w piętrze alpejskim i subalpejskim, poza tym na żwirowiskach w dolinach rzek spływających z gór. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n=44[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-01-08] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-01-08] (ang.).
- ↑ a b Galium anisophyllon Vill., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-01-08] .
- ↑ a b c d e f g h i Bogumił Pawłowski (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych, t. XI, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 314-315 .
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając, Maria Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 248, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):