Uszatka jamajska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pseudoscops)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Uszatka jamajska
Pseudoscops grammicus[1]
(Gosse, 1847)
Uszatka jamajska
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Podrodzina puszczyki
Rodzaj Pseudoscops
Kaup, 1848[2]
Gatunek uszatka jamajska
Synonimy
  • Ephialtes grammicus Gosse, 1847[3]
  • Pseudoscops grammicusKaup, 1848
  • Scops grammicusBonaparte, 1850[4]
  • Asio grammicusSharpe, 1875[5]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Uszatka jamajska[7] (Pseudoscops grammicus) – gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych (Striginae). Słabo poznany ptak występujący na Jamajce, według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.

Zasięg występowania[edytuj]

Uszatka jamajska występuje endemicznie na terenie całej Jamajki[8][9][10].

Taksonomia[edytuj]

Gatunek ten po raz pierwszy naukowo opisał w 1847 roku angielski przyrodnik Philip Henry Gosse, nadając mu nazwę Ephialtes grammicus[3]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu autor wskazał Tait-Shafton na Jamajce[3]. Holotypem była dorosła samica, schwytana rankiem 6 kwietnia, gdy siedziała na drzewie mango[3]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Pseudoscops utworzonego w 1848 roku przez niemieckiego ornitologa Johanna Jakoba Kaupa[2].

Czasami umieszczany w rodzaju Asio[5][11]; niektóre ujęcia systematyczne sugerują, że takson ten jest ściśle związany z uszatką krzykliwą (Asio clamator) i uszatką ciemną (Asio stygius) i że wszystkie trzy gatunki powinny być umieszczone razem w rodzaju Pseudoscops[8][9]. Nowsze badania oparte o dane genetyczne potwierdzają jednak, że uszatka jamajska powinna być umieszczana w monotypowym rodzaju[12]. Gatunek monotypowy[9].

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa: gr. ψευδος pseudos – fałszywy; σκωψ skōps, σκωπος skōpos – syczek[13]. Epitet gatunkowy: łac. grammicus – prążkowany, od gr. γραμμικος grammikos – linowy, od γραμμη grammē – linia, od γραφω graphō – pisać[14].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 27–34 cm[8]; długość skrzydła 197–229 mm, ogona 96–131 mm[15]. Dobrze rozwinięta szlara koloru rudego, na krawędziach biała i czarna, dobrze widoczne pióra przypominające uszy; górne partie ciała rude, z drobnymi, czarnymi, falistymi liniami; piersi i brzuch rude z wąskimi, ciemnobrązowymi smugami; lotki i ogon krótkie, z nieregularnie ciemnobrązowym okratowaniem. Oczy ciemne, dziób jasno niebieskoszary; nagie palce koloru szarego[8]. U młodych ptaków górne partie ciała jaśniejsze, tył ciała jasno szarawo-brązowy, reszta upierzenia matowo cynamonowo-płowa[8].

Ekologia[edytuj]

Odzywa się wysokim, drgającym pohukiwaniem oraz gardłowym warczeniem[8]. Dość często słychać gdy powtarza w kilkusekundowych odstępach głośne „k-kwoarrr”[15].

Gatunek osiadły, zamieszkujący otwarte lasy, skraje lasów, czasem otwarte tereny parku; zalatuje również do ogrodów, w których są drzewa[8][15]. Spotykany głównie na obszarach przybrzeżnych i nizinnych, rzadziej w górach[8]. Prowadzi ściśle nocny tryb życia, regularnie korzysta z tej samej żerdzi[15].

Poluje na owady, zwłaszcza chrząszcze, i pająki; zjada również myszy, jaszczurki, płazy bezogonowe i być może małe ptaki[8][15].

Lęgi przypadają prawdopodobnie na okres od grudnia do czerwca, gniazdo znajduje się w naturalnym zagłębieniu dużego drzewa lub w rozwidleniu drzewa ukryte wśród roślinności; samica składa 2 jaja[8]. Jaja wysiaduje wyłącznie samica, samiec w tym okresie przynosi jej pożywienie[15]. Brak innych informacji[15].

Status zagrożenia i ochrona[edytuj]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (ang. Least Concern – najmniejszej troski)[6]. Gatunek o ograniczonym zasięgu, globalna wielkość populacji nie została oszacowana[6][8]. Obszerne wycinanie lasów prawdopodobnie zmniejszyło zasięg i liczebność tego ptaka[8].

Przypisy

  1. Pseudoscops grammicus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b J.J. Kaup. Uebersicht der Eueln (Strigidae). „Isis von Oken”. 1848, s. kol. 769, 1848 (niem.). 
  3. a b c d P.H. Gosse: The birds of Jamaica. London: J. Van Voorst, 1847, s. 19. (ang.)
  4. Ch.L. Bonaparte: Conspectus generum avium. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 46. (łac.)
  5. a b R.B. Sharpe: Catalogue of the Birds in the British Museum. Cz. 2: Striges, or nocturnal birds of prey. London: Printed oby order of the Trustees, 1875, s. 242. (ang.)
  6. a b c BirdLife International 2012. Pseudoscops grammicus. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2016-1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-11-05]
  7. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Striginae Leach, 1820 - puszczyki (Wersja: 2016-08-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-11-08].
  8. a b c d e f g h i j k l P.D. Olsen: Jamaican Owl (Pseudoscops grammicus). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-11-08]. (ang.)
  9. a b c F. Gill, D. Donsker (red.): Owls (ang.). IOC World Bird List: Version 6.4. [dostęp 2016-11-08].
  10. J.L. Peters: Check-list of birds of the world. Cambridge: Harvard University Press, 1940, s. 171. (ang.)
  11. J.H. Boyd III: Strigidae: Typical Owls (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 3.06 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2016-11-08].
  12. M. Wink, A.-A. El-Sayed, H. Sauer-Gürth, J. Gonzalez. Molecular Phylogeny of Owls (Strigiformes) Inferred from DNA Sequences of the Mitochondrial Cytochrome b and the Nuclear RAG-1 gene. „Ardea”. 97 (4), s. 581-591, 2009. DOI: 10.5253/078.097.0425 (ang.). 
  13. Jobling 2016 ↓, s. Pseudoscops.
  14. Jobling 2016 ↓, s. grammicus.
  15. a b c d e f g C. König, F. Weick: Owls of the World. London: Bloomsbury Publishing, 2010, s. 476–477. ISBN 9780713665482. (ang.)

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-11-08]. (ang.)