Psychopatologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Psychopatologia (patopsychologia, ang. psychopathology,języka greckiego ψυχή psyche "dusza", πάθος pathos - "cierpienie" i λόγος logos "słowo, myśl, rozumowanie"[1][2]) – gałąź psychiatrii i psychologii klinicznej, której domeną jest opisywanie, wyjaśnianie i porządkowanie nieprawidłowych, chorobowych zjawisk psychicznych, którym przypisuje się znaczenie kliniczne, czyli objawów psychopatologicznych lub zespołów objawowych, a których rozpoznanie, analiza i ocena są przydatne w postępowaniu terapeutycznym. W szerszym rozumieniu, za przedmiot psychopatologii przyjmuje się opisywanie zaburzeń psychicznych (ten sposób rozumienia pojęcia psychopatologii dominuje w piśmiennictwie anglosaskim)[3]. Mianem psychopatologii określa się również zaburzenia psychiczne[4].

Opisy psychopatologiczne, w zależności od celu, któremu służą, mogą mieć charakter idiograficzny (koncentrować się na indywidualnych, swoistych właściwościach opisywanych zjawisk) lub nomotetyczny (opisywać obserwowane zjawiska w kategoriach reguł i zależności obowiązujących w psychopatologii)[3].

Kryteria służące wyodrębnianiu zjawisk psychopatologicznych[edytuj]

Odróżnienie większości patologicznych zjawisk psychicznych będących objawami zaburzeń psychicznych od zjawisk prawidłowych, możliwe jest dzięki następującym atrybutom charakteryzującym zjawiska patologiczne[3][5]:

  • są źródłem cierpienia lub są formą cierpienia,
  • zakłócają indywidualne funkcjonowanie i utrudniają przystosowanie się,
  • wiążą się z nieprzewidywalnością zachowań i utratą kontroli nad własnym zachowaniem,
  • powodują dyskomfort obserwatora,
  • wiążą się z naruszeniem norm społecznych,
  • są nieracjonalne lub dziwaczne,
  • są rzadko spotykane lub niekonwencjonalne.

Normatywne definiowanie zjawisk psychopatologicznych (czyli rozpoznawanie ich np. w oparciu o ich niekonwencjonalność, czy też naruszanie przez nie norm kulturowych) wymaga szczególnej ostrożności, zindywidualizowanego podejścia, wnikliwej analizy kontekstu ocenianych zjawisk, w tym też kontekstu kulturowego[3].

Klasyfikacje chorób i zaburzeń psychicznych[edytuj]

Rozpoznanie objawów klinicznych oraz ich zespołów pozwala na zdiagnozowanie zaburzeń psychicznych. Do najczęściej wykorzystywanych systemów diagnostycznych (klasyfikacji zaburzeń psychicznych) należą[6]:

Klasyfikacja objawów psychopatologicznych[edytuj]

W ramach symptomatologii (czyli nauce o o objawach klinicznych) psychopatologicznej wyróżnia się następujące grupy objawów[3][7]:

Klasyfikacja zespołów psychopatologicznych[edytuj]

Wyróżnia się następujące zespoły objawów psychopatologicznych:[3]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. "Psychologia" w słowniku PWN. PWN. [dostęp 2012-01-29].
  2. "Patologia" w Słowniku wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego. [dostęp 2015-04-25].
  3. a b c d e f Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka (red.): Psychiatria. T. 1: Podstawy psychiatrii. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2010, s. 305—396. ISBN 978-83-7609-102-0.
  4. Hooper LM, L'Abate L, Sweeney LG, Gianesini G, Jankowski PJ: Models of Psychopathology: Generational Processes and Relational Roles. New York: Springer, 2014, s. 1. ISBN 978-1-4614-8080-8.
  5. Martin E.P. Seligman , Elaine F. Walker , David L. Rosenhan: Psychopatologia. Poznań: Zysk i S-ka, 2011. ISBN 978-83-7298-441-8.
  6. Benjamin James Sadock, Virginia Alcott Sadock, Pedro Ruiz: Kaplan & Sadock’s Synopsis of Psychiatry Behavioral Sciences/Clinical Psychiatry. Wyd. 11. Philadelphia: Wolters Kluwer, 2015. ISBN 978-1609139711.
  7. Adam Bilikiewicz: Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 66–72. ISBN 83-200-3388-8.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.