Ptaki stymfalijskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ptaki stymfalijskie
Στυμφαλίδες Ὄρνιθες
Ilustracja
Herakles za pomocą procy (!) zabija ptaki stymfalijskie (amfora z VI w. p.n.e., British Museum)
ptaki w mitologii greckiej
Wygląd dziób i skrzydła z żelaza

Ptaki stymfalijskie, stymfalidy (gr. Στυμφαλίδες Ὄρνιθες Stymphalídes Órnithes, łac. Aves Stymphalides) – w mitologii greckiej poświęcone Aresowi ptaki o dziobach, szponach i skrzydłach z żelaza, które zasiedliły okolice bagien nad jeziorem Stymfalos w peloponeskiej Arkadii. Żywiące się mięsem stwory zabijały ludzi i stada dziobami[1] i wyrzucanymi jak strzały żelaznymi piórami, a ich odchody były trujące. Wskutek tego, ludna i bogata okolica zaczęła zamieniać się w pustkowie.

Szósta praca[2] Heraklesa zlecona przez króla Myken Eurysteusza, polegała na wytrzebieniu stada tych morderczych ptaków. W tym celu Atena obdarzyła go wykonanymi przez Hefajstosa kołatkami (bądź grzechotkami) ze spiżu, których dźwięk wypłoszył ptactwo, tak by heros mógł je powystrzelać z łuku[3]. Resztki stymfalidów znalazły schronienie na Wyspie Aresa (Aretias) na Morzu Czarnym, skąd ostatecznie zostały przepędzone przez Argonautów w ich drodze do Kolchidy.

Przypisy

  1. Uderzeniem dzioba miały przebijać wykuty z brązu pancerz (M. Pietrzykowski, dz. cyt. w bibliografii).
  2. Kolejność różna w rozmaitych przekazach; niekiedy podawana jako piąta z prac bohatera (np. Lucyna Stankiewicz: Ilustrowany słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław: Ossolineum, 2008, s. 166).
  3. Tak również w swym zbiorze ujmuje to mitograf Pseudo-Apollodoros (Bibliotheke II, 5, 6).

Bibliografia[edytuj]

  1. Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 131. ISBN 83-04-04673-3.
  2. Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wyd. Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 242. ISBN 83-221-0111-2.
  3. Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 128. ISBN 83-210-0677-9.
  4. Krystyna Kreyser: Śladami mitów starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: LSW, 1992, s. 203. ISBN 83-205-4167-0.