Puławy (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puławy
Rzeka Wisłok – widok z mostu w Puławach Dolnych
Rzeka Wisłok – widok z mostu w Puławach Dolnych
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Rymanów
Liczba ludności (2013) 151[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-483
Tablice rejestracyjne RKR
SIMC 0359008
Położenie na mapie gminy Rymanów
Mapa lokalizacyjna gminy Rymanów
Puławy
Puławy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Puławy
Puławy
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Puławy
Puławy
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Puławy
Puławy
Ziemia49°29′45″N 21°54′30″E/49,495833 21,908333

Puławyosada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów[2][3]. Leży nad Wisłokiem, oraz w bocznej dolinie niewielkiego potoku (Puławy Górne), na stoku Bukowicy.

Wieś prawa wołoskiego w latach 1551-1600, położona w ziemi sanockiej województwa ruskiego[4], w drugiej połowie XVII wieku wieś Poława należała do tenuty Besko starostwa sanockiego[5]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawny cmentarz łemkowski - lokalni łemkowie byli wyznania greckokatolickiego i skupieni byli wokół powstałej w połowie XIX wieku cerkwi. Po wysiedleniu łemków w okresie powojennym, cmentarz podupadł. Odnowiony częściowo w latach 90. XX w. przez lokalnych sympatyków historii i tradycji obecnie jest również miejscem pochówków dla obecnych mieszkańców Puław (potomkowie repatriantów z Zaolzia). Na zdjęciu widoczna kwatera z współczesnymi grobami mieszkańców Puław.

Wieś lokowana była na prawie wołoskim w 1572 roku na terenie, gdzie wydobywano karpacką niskoprocentową rudę żelaza (darniówkę), przetapianą metodą dymarkową i przekuwaną w miejscowych kuźniach, zwanych hamrami. W 1831 r. wybudowano tu cerkiew.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Puławy z Wierniejówką był Józef Kłopotowski[6]. Pod koniec XIX wieku właścicielem tabularnym dóbr we wsi był August ks. Czartoryski[7]. Na początku XX wieku obszar dóbr książąt Czartoryskich (głównie leśny) we wsi wynosił 491 ha[8].

Do 1914 r. powiat sądowy w Sanoku, gmina Bukowsko. Parafia łacińska w Nowotańcu. W 1898 r. wieś liczyła 782 mieszkańców oraz 125 domów, powierzchnia wsi wynosiła wtedy 11,54 km². Częścią wsi była również wólka Wernejówka. Od listopada 1918 do stycznia 1919 Republika Komańczańska.

21 sierpnia 1944 r. patrol plutonu majora Adama Winogrodzkiego dowodzony przez kaprala Polano zaskoczył Niemców w szkole w Puławach, zdobywając: broń, 5 koni, i 2 wozy z żywnością, z obuwiem i sprzętem wojskowym.

Wieś dzieli się na Puławy Dolne oraz Puławy Górne. Obecnie we wsi znajdują się gospodarstwa agroturystyczne, a zimą i latem w Puławach Górnych czynna jest popularna w regionie kolej linowa w Ośrodku Sportów Zimowych KiczeraSki na wzgórzu Kiczera (640 m n.p.m.).

Do lat 40. XX w. była to wieś o ludności łemkowskiej wyznania greckokatolickiego. Po jej wysiedleniu w ramach Akcji „Wisła” opustoszała. W 1969 roku na terenie wsi osiedlili się mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego, którzy utworzyli Ewangeliczną Wspólnotę Zielonoświątkową. Zbór znajduje się w Puławach Górnych[9].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Tomasz Figlus, Villae iuris valachici. Z problematyki rozwoju osadnictwa wołoskiego w Polsce na przykładzie ziemi sanockiej, w: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej tom 5 (2016), s. 31.
  5. Lustracja województwa ruskiego 1661-1665. Cz. 1, Ziemia Przemyska i Sanocka, wydali Kazimierz Arłamowski i Wanda Kaput, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, s. 249.
  6. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 176.
  7. Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 168.
  8. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 406.
  9. Kościół Zielonoświątkowy Zbór „FILADELFIA” w Bielsku-Białej

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]