Puchły

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puchły
wieś
Ilustracja
Cerkiew prawosławna pw. Opieki Matki Bożej
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat hajnowski
Gmina Narew
Liczba ludności (2011) 42
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 17-210[1]
Tablice rejestracyjne BHA
SIMC 0036529[2]
Położenie na mapie gminy Narew
Mapa lokalizacyjna gminy Narew
Puchły
Puchły
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Puchły
Puchły
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Puchły
Puchły
Położenie na mapie powiatu hajnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu hajnowskiego
Puchły
Puchły
Ziemia52°54′57″N 23°24′23″E/52,915833 23,406389

Puchły (białorus. Пухлы[3]) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narew w dolinie rzeki Narew[2].

Droga przez wieś

Miejscowość stanowi ważny punkt na mapie prawosławnych sanktuariów w Polsce. W okazałej cerkwi parafialnej znajduje się szczególnie czczona wśród prawosławnej ludności Podlasia ikona Matki Bożej Opiekuńczej, która w XV wieku miała objawić się na lipie jednemu z mieszkańców (wiekowy odrost zbawiennego drzewa rośnie do dziś przy cerkwi w Puchłach).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dnia 5 sierpnia 1863 roku w rejonie folwarku Puchły rozegrała się potyczka pomiędzy powstańcami a kozackim podjazdem. W potyczce zginął kozacki esauł 5. Dońskiego Pułku Kozaków, Andrej Prusakow.

W 1882 r. we wsi urodził się prawosławny święty męczennik za wiarę ks. Jarosław Jamski (Sawicki), a od miejsca urodzenia nazywany Puchłowskim. Ojciec św. Jarosława był synem cerkiewnego psalmisty puchłowskiej cerkwi Opieki Matki Bożej. Po latach sowieckich prześladowań ks. Jarosław został rozstrzelany w grudniu 1937 r. na podmoskiewskim poligonie NKWD w Butowie. Został kanonizowany przez Rosyjską Cerkiew Prawosławną w 2000 roku[6].

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności, przeprowadzonego w 1921 r., Puchły były wsią, liczącą 20 domów i 109 mieszkańców (55 kobiet i 54 mężczyzn). Większość mieszkańców miejscowości, w liczbie 81 osób, zadeklarowała wówczas wyznanie prawosławne, pozostałe 28 osób zgłosiło wyznanie rzymskokatolickie. Podział religijny mieszkańców wsi odzwierciedlał ich strukturą narodowo-etniczną, gdyż 81 mieszkańców podało narodowość białoruską, a pozostałych 28 narodowość polską. W okresie międzywojennym Puchły znajdowały się w powiecie bielskim. W miejscowości funkcjonował wtedy folwark[7].

Dnia 5 lutego 1946 r. oddział polskiego niepodległościowego podziemia zbrojnego pod dowództwem Romualda Rajsa ps. „Bury” w sile około 30 osób dokonał napadu na wieś Puchły i zamordował 6 jej mieszkańców narodowości białoruskiej i wyznania prawosławnego. Zbrodnia nosi charakter czystki etnicznej[8][9][10].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wieś w 2011 zamieszkiwały 42 osoby[11].

28 września 2018 r. we wsi odbył się białoruski festyn o nazwie I TAM ŻYWUĆ LUDZI, którego organizatorem było Muzeum i Ośrodek Kultury Białoruskiej w Hajnówce[12].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość zamieszkuje mniejszość białoruska. Mieszkańcy wsi posługują się na co dzień unikalną gwarą podlaską, będącą jednym z najdalej wysuniętych na północ i zachód dialektem języka ukraińskiego[13][14][15][16]. Gwara jednak nie jest pielęgnowana przez młode pokolenie mieszkańców wsi, w związku z czym przewiduje się jej całkowite wyginięcie w najbliższej przyszłości.

W 2017 r. w Puchłach kręcono zdjęcia do polsko-amerykańskiego filmu My name is Sara[17]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., lipiec 2015. s. 1048. [dostęp 2015-10-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1803, 2013-02-13. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. ISSN 0867-3411. [dostęp 2015-10-22]. 
  3. Пухлы, вёска. Radzima.net. [dostęp 2016-06-21].
  4. Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 40.
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2018-09-30. s. 35. [dostęp 2015-10-22].
  6. Antonina Troc-Sosna. Święty Cerkwi rosyjskiej i polskiej. „Przegląd Prawosławny”. 3 (213), marzec 2003. Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego. ISSN 1230-1078. [dostęp 2015-10-22]. 
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 17: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 32 (23).
  8. Jerzy Hawryluk. Ogniem i mieczem. „Над Бугом і Нарвою”. 2 (30), 1997. Związek Ukraińców Podlasia. ISSN 1230-2759 (pol.). [dostęp 2015-10-22]. 
  9. Sławomimir Iwaniuk: Białorusini i stosunki polsko-białoruskie na Białostocczyźnie w latach 1944–1956. T. I: sierpień 1944 – grudzień 1946. Cz. 2: styczeń – grudzień 1946. Białystok: Białoruskie Towarzystwo Historyczne, 1998, s. 76, 77, 90. ISBN 83-909009-5-5. [dostęp 2015-10-22].
  10. 70. rocznica mordu w Puchłach. https://historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com,+2016-03-05.+[dostęp 2019-08-19].
  11. Wieś Puchły » mapy, nieruchomości, GUS, kod pocztowy, kierunkowy, demografia, tabele, statystyki, liczba ludności, www.polskawliczbach.pl [dostęp 2016-09-11].
  12. Agnieszka Tichoniuk: Puchły - i tam żywuć ludzi. hajnowka.pl, 2018-09-28. [dostęp 2019-08-19].
  13. Kraina otwartych okiennic. ciekawepodlasie.pl. [dostęp 2019-08-19].
  14. Jerzy Hawryluk: „Kraje ruskie Bielsk, Mielnik, Drohiczyn”. Rusini-Ukraińcy na Podlaszu – fakty i kontrowersje. Kraków: Fundacja Świętego Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej, 1999, s. 158, 162. ISBN 83-911205-1-1.
  15. Michał Sajewicz. Nasza mowa prosta, czyli o białorusko-ukraińskiej granicy językowej na Białostocczyźnie. „Над Бугом і Нарвою”. 3, maj-czerwiec 1992. Związek Ukraińców Podlasia. ISSN 1230-2759 (pol.). [dostęp 2019-08-19]. 
  16. Nad Buhom i Narwoju: Chto my je – Kim jesteśmy?
  17. "My name is Sara" na Podlasiu. Film Commission Poland, 2018-01-26. [dostęp 2019-01-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]