Puchar Francji w piłce nożnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puchar Francji
Coupe de France
Państwo  Francja
 Monako
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek FFF
Data założenia 1917
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Olympique de Paris
Obecny zwycięzca Paris Saint-Germain
Najwięcej zwycięstw Paris Saint-Germain (12)
Strona internetowa

Puchar Francji w piłce nożnej (fra. Coupe de France de football) – cykliczne rozgrywki piłkarskie, organizowane corocznie (co sezon) przez Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF) dla francuskich męskich drużyn klubowych (zarówno amatorskich, jak i profesjonalnych).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki o piłkarski Puchar Francji powołano do życia 15 stycznia 1917 w Paryżu w siedzibie Comité français interfédéral (bezpośredniego protoplasty FFF), a z inicjatywą ich zorganizowania wystąpił Henri Delaunay. Premierową edycję przeprowadzono w sezonie 1917/1918, zaś wzięło w niej udział 48 zespołów. 16 inauguracyjnych spotkań I rundy odbyło się 7 października 1917, natomiast w pierwszym finale - rozegranym 5 maja 1918 na paryskim stadionie Stade de la rue Olivier-de-Serres - Olympique de Paris (wówczas pod nazwą Olympique de Pantin) pokonał 3:0 FC Lyon.
6 maja 1927, podczas - rozgrywanego na podparyskim Stade Olympique de Colombes - jubileuszowego 10 finału, główne trofeum zwycięzcy (Olympique Marsylia) po raz pierwszy w historii wręczył ówczesny prezydent Francji Gaston Doumergue. Od tego czasu tradycja ta kontynuowana jest co roku przez kolejnych "ojców narodu" i stanowi jeden ze znaków firmowych Pucharu Francji. Od edycji 2002/2003 cechę charakterystyczną stanowi również termin 1/32 finału, gdyż mecze tej rundy odbywają się w pierwszy weekend stycznia nowego roku (większość w sobotę).
Rozgrywek o Puchar Francji - w przeciwieństwie do ligi - nie odwołano nawet w czasie II wojny światowej. Pierwsze i jedyne ich przerwanie miało miejsce dopiero w sezonie 1991/1992 (odwołanie finału) i było związane z największą tragedią w dziejach francuskiego futbolu. 5 maja 1992 na stadionie Furiani, przed półfinałowym meczem (notabene właśnie krajowego pucharu) pomiędzy SC Bastia i Olympique Marsylia, zawaliła się jedna z trybun (wskutek czego śmierć poniosło 18 osób, a 2.300 zostało rannych). Owego spotkania postanowiono nie rozgrywać, podobnie jak i finału (do którego zakwalifikowało się już wcześniej AS Monaco).
Od pierwszej edycji tych rozgrywek do czasów obecnych mecze finałowe organizowano wyłącznie w Paryżu lub na jego przedmieściach - w sumie na 7 stadionach: Stade de la rue Olivier-de-Serres, Parc des Princes, Stade Bergeyre, Stade Pershing, Stade Olympique de Colombes, Stade de Paris de Saint-Ouen i Stade de France (nieprzerwanie od 1998).
Największą widownię w historii rozgrywek zgromadziło - rozegrane 29 kwietnia 2006 na Stade de France - finałowe spotkanie pomiędzy Paris Saint-Germain i Olympique Marsylia, które z trybun podziwiało 79 061 osób.
Triumfator Pucharu Francji ma zagwarantowane miejsce w Lidze Europy UEFA (jedno z trzech, które posiada do obsadzenia Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF).
Kolejną cechą charakterystyczną Pucharu Francji są - częstsze niż gdziekolwiek indziej - niespodzianki, związane z eliminowaniem faworytów (nierzadko zdecydowanych) przez drużyny z niższych lig i to niemal na każdym etapie rozgrywek. Najwymowniejszym tego przykładem jest awans w sezonie 1999/2000 5-ligowego wówczas Calais RUFC do wielkiego finału - po wcześniejszym wyeliminowaniu m.in. Lille OSC, AS Cannes, RC Strasbourg i Girondins Bordeaux - w którym uległ on 1:2 FC Nantes. Ponadto zespoły amatorskie lub półamatorskie wielokrotnie w historii kwalifikowały się do ćwierćfinału, czy półfinału. Również do samego wielkiego finału docierały mniejsze kluby, często II-ligowe - w ostatniej dekadzie: Nîmes Olympique, En Avant Guingamp, Amiens SC, FC Lorient, SC Bastia, LB Châteauroux, czy CS Sedan.

Finały Pucharu Francji[edytuj | edytuj kod]

Sezon Data finału Zwycięzca Wynik Finalista Miejsce Widzów Liczba drużyn
1917/18 05.05.1918 Olympique de Pantin 3:0 FC Lyon Rue Olivier-de-Serres, Paryż 2 000 48
1918/19 06.04.1919 CASG Paryż 3:2 (d.) Olympique de Pantin Parc des Princes, Paryż 10 000 60
1919/20 09.05.1920 CA Paryż 2:1 Le Havre AC Stade Bergeyre, Paryż 7 000 114
1920/21 24.04.1921 Red Star 2:1 Olympique de Pantin Stade Pershing, Vincennes 18 000 202
1921/22 07.05.1922 Red Star 2:0 Stade Rennais UC Stade Pershing, Vincennes 25 000 249
1922/23 06.05.1923 Red Star 4:2 Sète Stade Pershing, Vincennes 20 000 304
1923/24 06.05.1924 Olympique Marsylia 3:2 (d.) Sète Stade Pershing, Vincennes 20 000 325
1924/25 26.04.1925 CASG Paryż 1:1 (d.) Rouen Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 20 000 326
10.05.1926 3:2 (powtórka) 18 000
1925/26 09.05.1926 Olympique Marsylia 4:1 AS Valentigney Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 000 336
1926/27 06.05.1927 Olympique Marsylia 3:0 Quevilly Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 23 800 346
1927/28 06.05.1928 Red Star Olympique 3:1 CA Paryż Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 000 336
1928/29 05.05.1929 SO Montpelliérain 2:0 Sète Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 25 000 380
1929/30 27.04.1930 Sète 3:1 (d.) Racing de France Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 35 000 408
1930/31 03.05.1931 Club Français 3:0 SO Montpelliérain Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 000 423
1931/32 24.04.1932 Cannes 1:0 RC Roubaix Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 36 143 438
1932/33 07.05.1933 Excelsior AC 3:1 RC Roubaix Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 38 000 472
1933/34 06.05.1934 Sète 2:1 Olympique Marsylia Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 40 600 540
1934/35 05.05.1935 Olympique Marsylia 3:0 Stade Rennais UC Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 40 008 567
1935/36 03.05.1936 RC Paryż 1:0 OFC Charleville Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 725 636
1936/37 09.05.1937 Sochaux 2:1 RC Strasbourg Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 538 658
1937/38 08.05.1938 Olympique Marsylia 2:1 (d.) FC Metz Parc des Princes, Paryż 33 044 679
1938/39 14.05.1939 RC Paryż 3:1 Olympique Lillois Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 52 431 727
1939/40 05.05.1940 RC Paryż 2:1 Olympique Marsylia Parc des Princes, Paryż 25 969 778
1940/41 25.05.1941 Girondins AS Port 2:0 SC Fives Stade de Paris, Saint-Ouen 15 230 236
1941/42 17.05.1942 Red Star Olympique 2:0 Sète Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 44 654 469
1942/43 09.05.1943 Olympique Marsylia 2:2 (d.) Girondins AS Port Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 005 664
22.05.1943 4:0 (powtórka) 32 212
1943/44 07.05.1944 É.F. Nancy-Lorraine 4:0 É.F. Reims-Champagne Parc des Princes, Paryż 31 995 772
1944/45 06.05.1945 RC Paryż 3:0 Lille OSC Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 49 983 510
1945/46 26.05.1946 Lille OSC 4:2 Red Star Olympique Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 59 692 811
1946/47 11.05.1947 Lille OSC 2:0 RC Strasbourg Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 59 852 922
1947/48 10.05.1948 Lille OSC 3:2 RC Lens Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 60 739 933
1948/49 08.05.1949 RC Paryż 5:2 Lille OSC Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 473 981
1949/50 14.05.1950 Stade de Reims 2:0 RC Paryż Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 722 981
1950/51 06.05.1951 RC Strasbourg 3:0 Valenciennes Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 492 1 010
1951/52 04.05.1952 OGC Nice 5:3 Girondins Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 485 1 024
1952/53 31.05.1953 Lille OSC 2:1 Nancy Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 58 993 1 035
1953/54 23.05.1954 OGC Nice 2:1 Olympique Marsylia Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 56 803 1 072
1954/55 29.05.1955 Lille OSC 5:2 Girondins Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 49 411 1 165
1955/56 27.05.1956 UA Sedan-Torcy 3:1 AS Troyes-Savinienne Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 47 258 1 203
1956/57 26.05.1957 Toulouse FC 6:3 Angers SCO Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 43 125 1 149
1957/58 18.05.1958 Stade de Reims 6:3 Nîmes Olympique Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 56 523 1 163
1958/59 03.05.1959 Le Havre AC 2:2 (d.) Sochaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 50 778 1 159
18.05.1959 3:1 (powtórka) 36 655
1959/60 15.05.1960 AS Monaco 4:2 (d.) AS Saint-Étienne Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 38 298 1 187
1960/61 07.05.1961 UA Sedan-Torcy 3:1 Nîmes Olympique Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 070 1 193
1961/62 13.05.1962 AS Saint-Étienne 1:0 Nancy Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 654 1 226
1962/63 12.05.1963 AS Monaco 0:0 (d.) Olympique Lyon Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 923 1 226
23.05.1963 2:0 (powtórka) Parc des Princes, Paryż 24 910
1963/64 10.05.1964 Olympique Lyon 2:0 Girondins Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 777 1 203
1964/65 23.05.1965 Stade Rennais UC 2:2 (d.) UA Sedan-Torcy Parc des Princes, Paryż 36 789 1 183
26.05.1965 3:1 (powtórka) 36 789
1965/66 22.05.1966 RC Strasbourg 1:0 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 36 285 1 190
1966/67 21.05.1967 Olympique Lyon 3:1 Sochaux Parc des Princes, Paryż 32 523 1 378
1967/68 12.05.1968 AS Saint-Étienne 2:1 Girondins Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 33 959 1 378
1968/69 18.05.1969 Olympique Marsylia 2:0 Girondins Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 460 1 377
1969/70 31.05.1970 AS Saint-Étienne 5:0 FC Nantes Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 894 1 375
1970/71 20.06.1971 Stade Rennais UC 1:0 Olympique Lyon Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 46 801 1 383
1971/72 04.06.1972 Olympique Marsylia 2:1 SEC Bastia Parc des Princes, Paryż 44 069 1 596
1972/73 17.06.1973 Olympique Lyon 2:1 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 45 734 1 596
1973/74 08.06.1974 AS Saint-Étienne 2:1 AS Monaco Parc des Princes, Paryż 45 813 1 720
1974/75 14.06.1975 AS Saint-Étienne 2:0 RC Lens Parc des Princes, Paryż 44 725 1 940
1975/76 12.06.1976 Olympique Marsylia 2:0 Olympique Lyon Parc des Princes, Paryż 45 661 1 977
1976/77 18.06.1977 AS Saint-Étienne 2:1 Stade de Reims Parc des Princes, Paryż 45 454 2 084
1977/78 13.05.1978 Nancy 1:0 OGC Nice Parc des Princes, Paryż 45 998 2 544
1978/79 16.06.1979 FC Nantes 4:1 (d.) Auxerre Parc des Princes, Paryż 46 070 2 473
1979/80 07.06.1980 AS Monaco 3:1 Orléans Parc des Princes, Paryż 46 136 2 473
1980/81 13.06.1981 SEC Bastia 2:1 AS Saint-Étienne Parc des Princes, Paryż 46 155 2 924
1981/82 15.05.1982 Paris Saint-Germain 2:2 (d.)
6:5 (k.)
AS Saint-Étienne Parc des Princes, Paryż 46 160 3 179
1982/83 11.06.1983 Paris Saint-Germain 3:2 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 46 203 3 280
1983/84 11.05.1984 FC Metz 2:0 (d.) AS Monaco Parc des Princes, Paryż 45 384 3 705
1984/85 08.06.1985 AS Monaco 1:0 Paris Saint-Germain Parc des Princes, Paryż 45 711 3 983
1985/86 30.04.1986 Girondins Bordeaux 2:1 (d.) Olympique Marsylia Parc des Princes, Paryż 45 429 4 117
1986/87 10.06.1987 Girondins Bordeaux 2:0 Olympique Marsylia Parc des Princes, Paryż 45 145 4 964
1987/88 11.06.1988 FC Metz 1:1 (d.)
5:4 (k.)
Sochaux Parc des Princes, Paryż 44 531 5 293
1988/89 10.06.1989 Olympique Marsylia 4:3 AS Monaco Parc des Princes, Paryż 44 448 5 293
1989/90 02.06.1990 Montpellier HSC 2:1 (d.) RC Paryż Parc des Princes, Paryż 44 067 5 972
1990/91 08.06.1991 AS Monaco 1:0 Olympique Marsylia Parc des Princes, Paryż 44 123 6 065
1991/92 1992 Finał odwołany po katastrofie na stadionie Stade Furiani z 8 maja. 6 343
1992/93 12.06.1993 Paris Saint-Germain 3:0 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 48 789 6 523
1993/94 14.05.1994 Auxerre 3:0 Montpellier HSC Parc des Princes, Paryż 45 189 6 261
1994/95 13.05.1995 Paris Saint-Germain 1:0 RC Strasbourg Parc des Princes, Paryż 46 698 5 975
1995/96 04.05.1996 Auxerre 2:1 Nîmes Olympique Parc des Princes, Paryż 44 921 5 847
1996/97 10.05.1997 OGC Nice 1:1 (d.)
4:3 (k.)
EA Guingamp Parc des Princes, Paryż 44 131 5 986
1997/98 02.05.1998 Paris Saint-Germain 2:1 RC Lens Stade de France, Saint-Denis 78 265 6 106
1998/99 15.05.1999 FC Nantes 1:0 CS Sedan Stade de France, Saint-Denis 78 586 5 957
1999/00 07.05.2000 FC Nantes 2:1 Calais Stade de France, Saint-Denis 78 717 6 096
2000/01 26.05.2001 RC Strasbourg 0:0 (d.)
5:4 (k.)
Amiens SC Stade de France, Saint-Denis 78 641 6 375
2001/02 11.05.2002 Lorient 1:0 Bastia Stade de France, Saint-Denis 66 215 5 848
2002/03 31.05.2003 Auxerre 2:1 Paris Saint-Germain Stade de France, Saint-Denis 78 316 5 850
2003/04 29.05.2003 Paris Saint-Germain 1:0 Châteauroux Stade de France, Saint-Denis 78 357 6 057
2004/05 04.06.2005 Auxerre 2:1 CS Sedan Stade de France, Saint-Denis 77 617 6 263
2005/06 29.04.2006 Paris Saint-Germain 2:1 Olympique Marsylia Stade de France, Saint-Denis 79 061 6 394
2006/07 12.05.2007 Sochaux 2:2 (d.)
5:4 (k.)
Olympique Marsylia Stade de France, Saint-Denis 79 797 6 577
2007/08 24.05.2008 Olympique Lyon 1:0 (d.) Paris Saint-Germain Stade de France, Saint-Denis 79 204 6 734
2008/09 09.05.2009 EA Guingamp 2:1 Stade Rennes Stade de France, Saint-Denis 80 056 7 246
2009/10 01.05.2010 Paris Saint-Germain 1:0 (d.) AS Monaco Stade de France, Saint-Denis 75 000 7 317
2010/11 14.05.2011 Lille OSC 1:0 Paris Saint-Germain Stade de France, Saint-Denis 79 000 7 449
2011/12 28.04.2012 Olympique Lyon 1:0 Quevilly Stade de France, Saint-Denis 76 229 7 422
2012/13 31.05.2013 Girondins Bordeaux 3:2 Evian Stade de France, Saint-Denis 77 000 7 656
2013/14 03.05.2014 EA Guingamp 2:0 Stade Rennes Stade de France, Saint-Denis 80 000 7 656
2014/15 30.05.2015 Paris Saint-Germain 1:0 Auxerre Stade de France, Saint-Denis 80 000 7 656
2015/16 21.05.2016 Paris Saint-Germain 4:2 Olympique Marsylia Stade de France, Saint-Denis 80 000 7 656
2016/17 27.05.2017 Paris Saint-Germain 1:0 Angers SCO Stade de France, Saint-Denis 78 000 7 656
2017/18 8.05.2018 Paris Saint-Germain 2:0 Les Herbiers VF Stade de France, Saint-Denis

Zdobywcy Pucharu Francji[edytuj | edytuj kod]

Drużyna Zwycięzca Finalista Zwycięzca (lata) Finalista (lata)
Paris Saint-Germain 12 4 1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018 1985, 2003, 2008, 2011
Olympique Marsylia 10 9 1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989 1934, 1940, 1954, 1986, 1987, 1991, 2006, 2007, 2016
AS Saint-Étienne 6 3 1962, 1968, 1970, 1974, 1975, 1977 1960, 1981, 1982
Lille OSC 6 3 1946, 1947, 1948, 1953, 1955, 2011 1939, 1945, 1949
AS Monaco 5 4 1960, 1963, 1980, 1985, 1991 1974, 1984, 1989, 2010
Racing de France 5 3 1936, 1939, 1940, 1945, 1949 1930, 1950, 1990
Olympique Lyon 5 3 1964, 1967, 1973, 2008, 2012 1963, 1971, 1976
Red Star 5 1 1921, 1922, 1923, 1928, 1942 1946
Girondins Bordeaux 4 6 1941, 1986, 1987, 2013 1943, 1952, 1955, 1964, 1968, 1969
Auxerre 4 2 1994, 1996, 2003, 2005 1979, 2015
FC Nantes 3 5 1979, 1999, 2000 1966, 1970, 1973, 1983, 1993
RC Strasbourg 3 3 1951, 1966, 2001 1937, 1947, 1995
OGC Nice 3 1 1952, 1954, 1997 1978
Sète 2 4 1930, 1934 1923, 1924, 1929, 1942
Stade Rennes 2 4 1965, 1971 1922, 1935, 2009, 2014
CS Sedan 2 3 1956, 1961 1965, 1999, 2005
Sochaux 2 3 1937, 2007 1959, 1967, 1988
Montpellier HSC 2 2 1929, 1990 1931, 1994
Stade de Reims 2 1 1950, 1958 1977
FC Metz 2 1 1984, 1988 1938
EA Guingamp 2 1 2009, 2014 1997
CASG Paryż 2 - 1919, 1925
EA Guingamp 2 1 2009, 2014 1997
Olympique de Pantin 1 2 1918 1919, 1921
Bastia 1 2 1981 1972, 2002
Club Français Paryż 1 - 1931
Cannes 1 - 1932
Excelsior Roubaix 1 - 1933
É.F. Nancy-Lorraine 1 - 1944
Toulouse FC 1 - 1957
Nancy 1 - 1978
Lorient 1 - 2002

Sponsorzy[edytuj | edytuj kod]

Puchar Francji nie ma tytularnego i głównego sponsora, jednakże Francuska Federacja Piłkarska sprzedała prawa do pokazywania znaków sponsorów na koszulkach zespołów. Obecnie sponsorami turnieju są: SFR, Caisse d’Epargne, Crédit Agricole, SITA i Carrefour[1].

Media[edytuj | edytuj kod]

We Francji oficjalnymi nadawcami są France Télévisions i Eurosport, którzy prawa nabyli wspólnie 25 stycznia 2010 roku, a suma kontraktu opiewa na €4 miliony na sezon[2]. Finał pokazywany jest na ogólnodostępnym kanale France 2. Poza Francją, prawa do pokazywania Pucharu Francji posiada irlandzka stacja Setanta Sport, która oprócz Irlandii, pokazuje te rozgrywki na swoich kanałach w Kanadzie, Australii, Afryce (wybrane kraje) oraz w Wielkiej Brytanii. W Polsce do 2014 roku prawa do pokazywania rozgrywek miał Orange Sport,a odstycznia 2017 roku, na okres dwóch sezonów, posiada je TVP Sport.[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Oficjalna strona