Puchar Francji w piłce nożnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Puchar Francji
Coupe de France
Państwo  Francja
 Monako
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek FFF
Data założenia 1917
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Olympique de Paris
Obecny zwycięzca Paris Saint-Germain (10 razy)
Najwięcej zwycięstw Marsylia (10 razy)
Paris Saint-Germain (10 razy)
Strona internetowa

Puchar Francji w piłce nożnej (fra. Coupe de France de football) - cykliczne rozgrywki piłkarskie, organizowane corocznie (co sezon) przez Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF) dla francuskich męskich drużyn klubowych (zarówno amatorskich, jak i profesjonalnych).

Historia[edytuj]

Rozgrywki o piłkarski Puchar Francji powołano do życia 15 stycznia 1917 w Paryżu w siedzibie Comité français interfédéral (bezpośredniego protoplasty FFF), a z inicjatywą ich zorganizowania wystąpił Henri Delaunay. Premierową edycję przeprowadzono w sezonie 1917/1918, zaś wzięło w niej udział 48 zespołów. 16 inauguracyjnych spotkań I rundy odbyło się 7 października 1917, natomiast w pierwszym finale - rozegranym 5 maja 1918 na paryskim stadionie Stade de la rue Olivier-de-Serres - Olympique de Paris (wówczas pod nazwą Olympique de Pantin) pokonał 3:0 FC Lyon.
6 maja 1927, podczas - rozgrywanego na podparyskim Stade Olympique de Colombes - jubileuszowego 10 finału, główne trofeum zwycięzcy (Olympique Marsylia) po raz pierwszy w historii wręczył ówczesny prezydent Francji Gaston Doumergue. Od tego czasu tradycja ta kontynuowana jest co roku przez kolejnych "ojców narodu" i stanowi jeden ze znaków firmowych Pucharu Francji. Od edycji 2002/2003 cechę charakterystyczną stanowi również termin 1/32 finału, gdyż mecze tej rundy odbywają się w pierwszy weekend stycznia nowego roku (większość w sobotę).
Rozgrywek o Puchar Francji - w przeciwieństwie do ligi - nie odwołano nawet w czasie II wojny światowej. Pierwsze i jedyne ich przerwanie miało miejsce dopiero w sezonie 1991/1992 (odwołanie finału) i było związane z największą tragedią w dziejach francuskiego futbolu. 5 maja 1992 na stadionie Furiani, przed półfinałowym meczem (notabene właśnie krajowego pucharu) pomiędzy SC Bastia i Olympique Marsylia, zawaliła się jedna z trybun (wskutek czego śmierć poniosło 18 osób, a 2.300 zostało rannych). Owego spotkania postanowiono nie rozgrywać, podobnie jak i finału (do którego zakwalifikowało się już wcześniej AS Monaco).
Od pierwszej edycji tych rozgrywek do czasów obecnych mecze finałowe organizowano wyłącznie w Paryżu lub na jego przedmieściach - w sumie na 7 stadionach: Stade de la rue Olivier-de-Serres, Parc des Princes, Stade Bergeyre, Stade Pershing, Stade Olympique de Colombes, Stade de Paris de Saint-Ouen i Stade de France (nieprzerwanie od 1998).
Największą widownię w historii rozgrywek zgromadziło - rozegrane 29 kwietnia 2006 na Stade de France - finałowe spotkanie pomiędzy Paris Saint-Germain i Olympique Marsylia, które z trybun podziwiało 79 061 osób.
Triumfator Pucharu Francji ma zagwarantowane miejsce w Lidze Europy UEFA (jedno z trzech, które posiada do obsadzenia Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF).
Kolejną cechą charakterystyczną Pucharu Francji są - częstsze niż gdziekolwiek indziej - niespodzianki, związane z eliminowaniem faworytów (nierzadko zdecydowanych) przez drużyny z niższych lig i to niemal na każdym etapie rozgrywek. Najwymowniejszym tego przykładem jest awans w sezonie 1999/2000 5-ligowego wówczas Calais RUFC do wielkiego finału - po wcześniejszym wyeliminowaniu m.in. Lille OSC, AS Cannes, RC Strasbourg i Girondins Bordeaux - w którym uległ on 1:2 FC Nantes. Ponadto zespoły amatorskie lub półamatorskie wielokrotnie w historii kwalifikowały się do ćwierćfinału, czy półfinału. Również do samego wielkiego finału docierały mniejsze kluby, często II-ligowe - w ostatniej dekadzie: Nîmes Olympique, En Avant Guingamp, Amiens SC, FC Lorient, SC Bastia, LB Châteauroux, czy CS Sedan.

Finały Pucharu Francji[edytuj]

Sezon Data finału Zwycięzca Wynik Finalista Miejsce Widzów Liczba drużyn
1917/18 05.05.1918 Olympique de Pantin 3:0 FC Lyon Rue Olivier-de-Serres, Paryż 2 000 48
1918/19 06.04.1919 CASG Paryż 3:2 (d.) Olympique de Pantin Parc des Princes, Paryż 10 000 60
1919/20 09.05.1920 CA Paryż 2:1 Le Havre AC Stade Bergeyre, Paryż 7 000 114
1920/21 24.04.1921 Red Star 2:1 Olympique de Pantin Stade Pershing, Vincennes 18 000 202
1921/22 07.05.1922 Red Star 2:0 Stade Rennais UC Stade Pershing, Vincennes 25 000 249
1922/23 06.05.1923 Red Star 4:2 Sète Stade Pershing, Vincennes 20 000 304
1923/24 06.05.1924 Marsylia 3:2 (d.) Sète Stade Pershing, Vincennes 20 000 325
1924/25 26.04.1925 CASG Paryż 1:1 (d.) Rouen Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 20 000 326
10.05.1926 3:2 (powtórka) 18 000
1925/26 09.05.1926 Marsylia 4:1 AS Valentigney Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 000 336
1926/27 06.05.1927 Marsylia 3:0 Quevilly Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 23 800 346
1927/28 06.05.1928 Red Star Olympique 3:1 CA Paryż Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 000 336
1928/29 05.05.1929 SO Montpelliérain 2:0 Sète Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 25 000 380
1929/30 27.04.1930 Sète 3:1 (d.) Racing de France Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 35 000 408
1930/31 03.05.1931 Club Français 3:0 SO Montpelliérain Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 000 423
1931/32 24.04.1932 Cannes 1:0 RC Roubaix Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 36 143 438
1932/33 07.05.1933 Excelsior AC 3:1 RC Roubaix Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 38 000 472
1933/34 06.05.1934 Sète 2:1 Marsylia Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 40 600 540
1934/35 05.05.1935 Marsylia 3:0 Stade Rennais UC Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 40 008 567
1935/36 03.05.1936 RC Paryż 1:0 OFC Charleville Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 725 636
1936/37 09.05.1937 Sochaux 2:1 RC Strasbourg Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 538 658
1937/38 08.05.1938 Marsylia 2:1 (d.) FC Metz Parc des Princes, Paryż 33 044 679
1938/39 14.05.1939 RC Paryż 3:1 Olympique Lillois Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 52 431 727
1939/40 05.05.1940 RC Paryż 2:1 Marsylia Parc des Princes, Paryż 25 969 778
1940/41 25.05.1941 Girondins AS Port 2:0 SC Fives Stade de Paris, Saint-Ouen 15 230 236
1941/42 17.05.1942 Red Star Olympique 2:0 Sète Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 44 654 469
1942/43 09.05.1943 Marsylia 2:2 (d.) Girondins AS Port Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 005 664
22.05.1943 4:0 (powtórka) 32 212
1943/44 07.05.1944 É.F. Nancy-Lorraine 4:0 É.F. Reims-Champagne Parc des Princes, Paryż 31 995 772
1944/45 06.05.1945 RC Paryż 3:0 Lille Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 49 983 510
1945/46 26.05.1946 Lille 4:2 Red Star Olympique Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 59 692 811
1946/47 11.05.1947 Lille 2:0 RC Strasbourg Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 59 852 922
1947/48 10.05.1948 Lille 3:2 RC Lens Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 60 739 933
1948/49 08.05.1949 RC Paryż 5:2 Lille Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 473 981
1949/50 14.05.1950 Reims 2:0 RC Paryż Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 722 981
1950/51 06.05.1951 RC Strasbourg 3:0 Valenciennes Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 492 1 010
1951/52 04.05.1952 Nice 5:3 Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 61 485 1 024
1952/53 31.05.1953 Lille 2:1 Nancy Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 58 993 1 035
1953/54 23.05.1954 Nice 2:1 Marsylia Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 56 803 1 072
1954/55 29.05.1955 Lille 5:2 Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 49 411 1 165
1955/56 27.05.1956 UA Sedan-Torcy 3:1 AS Troyes-Savinienne Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 47 258 1 203
1956/57 26.05.1957 Toulouse 6:3 Angers Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 43 125 1 149
1957/58 18.05.1958 Reims 6:3 Nîmes Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 56 523 1 163
1958/59 03.05.1959 Le Havre AC 2:2 (d.) Sochaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 50 778 1 159
18.05.1959 3:1 (powtórka) 36 655
1959/60 15.05.1960 AS Monaco 4:2 (d.) Saint-Étienne Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 38 298 1 187
1960/61 07.05.1961 UA Sedan-Torcy 3:1 Nîmes Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 070 1 193
1961/62 13.05.1962 Saint-Étienne 1:0 Nancy Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 30 654 1 226
1962/63 12.05.1963 AS Monaco 0:0 (d.) Lyon Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 923 1 226
23.05.1963 2:0 (powtórka) Parc des Princes, Paryż 24 910
1963/64 10.05.1964 Lyon 2:0 Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 777 1 203
1964/65 23.05.1965 Stade Rennais UC 2:2 (d.) UA Sedan-Torcy Parc des Princes, Paryż 36 789 1 183
26.05.1965 3:1 (powtórka) 36 789
1965/66 22.05.1966 RC Strasbourg 1:0 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 36 285 1 190
1966/67 21.05.1967 Lyon 3:1 Sochaux Parc des Princes, Paryż 32 523 1 378
1967/68 12.05.1968 Saint-Étienne 2:1 Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 33 959 1 378
1968/69 18.05.1969 Marsylia 2:0 Bordeaux Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 39 460 1 377
1969/70 31.05.1970 Saint-Étienne 5:0 FC Nantes Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 32 894 1 375
1970/71 20.06.1971 Stade Rennais UC 1:0 Lyon Stade Olympique Yves-du-Manoir, Colombes 46 801 1 383
1971/72 04.06.1972 Marsylia 2:1 SEC Bastia Parc des Princes, Paryż 44 069 1 596
1972/73 17.06.1973 Lyon 2:1 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 45 734 1 596
1973/74 08.06.1974 Saint-Étienne 2:1 AS Monaco Parc des Princes, Paryż 45 813 1 720
1974/75 14.06.1975 Saint-Étienne 2:0 RC Lens Parc des Princes, Paryż 44 725 1 940
1975/76 12.06.1976 Marsylia 2:0 Lyon Parc des Princes, Paryż 45 661 1 977
1976/77 18.06.1977 Saint-Étienne 2:1 Reims Parc des Princes, Paryż 45 454 2 084
1977/78 13.05.1978 Nancy 1:0 Nice Parc des Princes, Paryż 45 998 2 544
1978/79 16.06.1979 FC Nantes 4:1 (d.) Auxerre Parc des Princes, Paryż 46 070 2 473
1979/80 07.06.1980 AS Monaco 3:1 Orléans Parc des Princes, Paryż 46 136 2 473
1980/81 13.06.1981 SEC Bastia 2:1 Saint-Étienne Parc des Princes, Paryż 46 155 2 924
1981/82 15.05.1982 Paris Saint-Germain 2:2 (d.)
6:5 (k.)
Saint-Étienne Parc des Princes, Paryż 46 160 3 179
1982/83 11.06.1983 Paris Saint-Germain 3:2 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 46 203 3 280
1983/84 11.05.1984 FC Metz 2:0 (d.) AS Monaco Parc des Princes, Paryż 45 384 3 705
1984/85 08.06.1985 AS Monaco 1:0 Paris Saint-Germain Parc des Princes, Paryż 45 711 3 983
1985/86 30.04.1986 Bordeaux 2:1 (d.) Marsylia Parc des Princes, Paryż 45 429 4 117
1986/87 10.06.1987 Bordeaux 2:0 Marsylia Parc des Princes, Paryż 45 145 4 964
1987/88 11.06.1988 FC Metz 1:1 (d.)
5:4 (k.)
Sochaux Parc des Princes, Paryż 44 531 5 293
1988/89 10.06.1989 Marsylia 4:3 AS Monaco Parc des Princes, Paryż 44 448 5 293
1989/90 02.06.1990 Montpellier 2:1 (d.) RC Paryż Parc des Princes, Paryż 44 067 5 972
1990/91 08.06.1991 AS Monaco 1:0 Marsylia Parc des Princes, Paryż 44 123 6 065
1991/92 1992 Finał odwołany po katastrofie na stadionie Stade Furiani z 8 maja. 6 343
1992/93 12.06.1993 Paris Saint-Germain 3:0 FC Nantes Parc des Princes, Paryż 48 789 6 523
1993/94 14.05.1994 Auxerre 3:0 Montpellier Parc des Princes, Paryż 45 189 6 261
1994/95 13.05.1995 Paris Saint-Germain 1:0 RC Strasbourg Parc des Princes, Paryż 46 698 5 975
1995/96 04.05.1996 Auxerre 2:1 Nîmes Parc des Princes, Paryż 44 921 5 847
1996/97 10.05.1997 Nice 1:1 (d.)
4:3 (k.)
EA Guingamp Parc des Princes, Paryż 44 131 5 986
1997/98 02.05.1998 Paris Saint-Germain 2:1 RC Lens Stade de France, Saint-Denis 78 265 6 106
1998/99 15.05.1999 FC Nantes 1:0 CS Sedan Stade de France, Saint-Denis 78 586 5 957
1999/00 07.05.2000 FC Nantes 2:1 Calais Stade de France, Saint-Denis 78 717 6 096
2000/01 26.05.2001 RC Strasbourg 0:0 (d.)
5:4 (k.)
Amiens Stade de France, Saint-Denis 78 641 6 375
2001/02 11.05.2002 Lorient 1:0 Bastia Stade de France, Saint-Denis 66 215 5 848
2002/03 31.05.2003 Auxerre 2:1 Paris Saint-Germain Stade de France, Saint-Denis 78 316 5 850
2003/04 29.05.2003 Paris Saint-Germain 1:0 Châteauroux Stade de France, Saint-Denis 78 357 6 057
2004/05 04.06.2005 Auxerre 2:1 CS Sedan Stade de France, Saint-Denis 77 617 6 263
2005/06 29.04.2006 Paris Saint-Germain 2:1 Marsylia Stade de France, Saint-Denis 79 061 6 394
2006/07 12.05.2007 Sochaux 2:2 (d.)
5:4 (k.)
Marsylia Stade de France, Saint-Denis 79 797 6 577
2007/08 24.05.2008 Lyon 1:0 (d.) Paris Saint-Germain Stade de France, Saint-Denis 79 204 6 734
2008/09 09.05.2009 EA Guingamp 2:1 Rennes Stade de France, Saint-Denis 80 056 7 246
2009/10 01.05.2010 Paris Saint-Germain 1:0 (d.) AS Monaco Stade de France, Saint-Denis 75 000 7 317
2010/11 14.05.2011 Lille 1:0 Paris Saint-Germain Stade de France, Saint-Denis 79 000 7 449
2011/12 28.04.2012 Lyon 1:0 Quevilly Stade de France, Saint-Denis 76 229 7 422
2012/13 31.05.2013 Bordeaux 3:2 Evian Stade de France, Saint-Denis 77 000 7 656
2013/14 03.05.2014 EA Guingamp 2:0 Rennes Stade de France, Saint-Denis 80 000 7 656
2014/15 30.05.2015 Paris Saint-Germain 1:0 Auxerre Stade de France, Saint-Denis 80 000 7 656
2015/16 21.05.2016 Paris Saint-Germain 4:2 Marsylia Stade de France, Saint-Denis 7 656

Zdobywcy Pucharu Francji[edytuj]

Drużyna Zwycięzca Finalista Zwycięzca (lata) Finalista (lata)
Marsylia 10 9 1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989 1934, 1940, 1954, 1986, 1987, 1991, 2006, 2007, 2016
Paris Saint-Germain 10 4 1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016 1985, 2003, 2008, 2011
Saint-Étienne 6 3 1962, 1968, 1970, 1974, 1975, 1977 1960, 1981, 1982
Lille 6 3 1946, 1947, 1948, 1953, 1955, 2011 1939, 1945, 1949
AS Monaco 5 4 1960, 1963, 1980, 1985, 1991 1974, 1984, 1989, 2010
Racing de France 5 3 1936, 1939, 1940, 1945, 1949 1930, 1950, 1990
Lyon 5 3 1964, 1967, 1973, 2008, 2012 1963, 1971, 1976
Red Star 5 1 1921, 1922, 1923, 1928, 1942 1946
Bordeaux 4 6 1941, 1986, 1987, 2013 1943, 1952, 1955, 1964, 1968, 1969
Auxerre 4 2 1994, 1996, 2003, 2005 1979, 2015
FC Nantes 3 5 1979, 1999, 2000 1966, 1970, 1973, 1983, 1993
RC Strasbourg 3 3 1951, 1966, 2001 1937, 1947, 1995
Nice 3 1 1952, 1954, 1997 1978
Sète 2 4 1930, 1934 1923, 1924, 1929, 1942
Rennes 2 4 1965, 1971 1922, 1935, 2009, 2014
CS Sedan 2 3 1956, 1961 1965, 1999, 2005
Sochaux 2 3 1937, 2007 1959, 1967, 1988
Montpellier 2 2 1929, 1990 1931, 1994
Reims 2 1 1950, 1958 1977
FC Metz 2 1 1984, 1988 1938
EA Guingamp 2 1 2009, 2014 1997
CASG Paryż 2 - 1919, 1925
EA Guingamp 2 1 2009, 2014 1997
Olympique de Pantin 1 2 1918 1919, 1921
Bastia 1 2 1981 1972, 2002
Club Français Paryż 1 - 1931
Cannes 1 - 1932
Excelsior Roubaix 1 - 1933
É.F. Nancy-Lorraine 1 - 1944
Toulouse 1 - 1957
Nancy 1 - 1978
Lorient 1 - 2002

Sponsorzy[edytuj]

Puchar Francji nie ma tytularnego i głównego sponsora, jednakże Francuska Federacja Piłkarska sprzedała prawa do pokazywania znaków sponsorów na koszulkach zespołów. Obecnie sponsorami turnieju są: SFR, Caisse d’Epargne, Crédit Agricole, SITA i Carrefour[1].

Media[edytuj]

We Francji oficjalnymi nadawcami są France Télévisions i Eurosport, którzy prawa nabyli wspólnie 25 stycznia 2010 roku, a suma kontraktu opiewa na €4 miliony na sezon[2]. Finał pokazywany jest na ogólnodostępnym kanale France 2. Poza Francją, prawa do pokazywania Pucharu Francji posiada irlandzka stacja Setanta Sport, która oprócz Irlandii, pokazuje te rozgrywki na swoich kanałach w Kanadzie, Australii, Afryce (wybrane kraje) oraz w Wielkiej Brytanii. W Polsce do 2014 roku prawa do pokazywania rozgrywek miał Orange Sport. Obecnie żadna telewizja w Polsce nie posiada praw do pokazywania Pucharu Francji.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]

Oficjalna strona