Puchar Polski w piłce nożnej (1925/1926)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puchar Polski 1925/1926
Puhar PZPN
1950/1951
Szczegóły rozgrywek
Liczba zespołów 8
Liczba meczów 7
Bramki 26 (3,71 na mecz)
Mistrz Pucharu Polski Wisła Kraków
Król strzelców Wawrzyniec Staliński Warta Poznań (4)

Puchar Polski w piłce nożnej mężczyzn 1925/1926 – historyczna, pierwsza edycja krajowego pucharu, rozgrywana pod nazwą "Puhar PZPN" (obowiązywała wówczas inna pisownia słowa puchar).
Była to jedyna edycja pucharu w międzywojennej Polsce.

Przebieg rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Prace nad przygotowaniem rozgrywek o Puchar Polski rozpoczęto wiosną 1925, a formalnie powołano go do życia 16 września 1925 w Krakowie. Tego dnia bowiem Zarząd PZPN - z prezesem Edwardem Cetnarowskim na czele - zatwierdził jego regulamin. Miał on być przeprowadzony w dwóch fazach. Jesienią 1925 planowano wyłonić zdobywców w poszczególnych okręgach, którzy wiosną 1926 mieli walczyć na szczeblu centralnym o główne trofeum.

Inauguracyjne mecze (I rundy stopnia regionalnego i tym samym Pucharu Polski w ogóle) odbyły się w październiku 1925. Triumfatorami okręgowymi zostały: Warszawianka, ŁKS Łódź, Wisła Kraków, Warta Poznań, Ruch Chorzów, Sparta Lwów, TKS Toruń i Sokół Równe (w okręgu wileńskim zwycięzcy nie wyłoniono). 19 kwietnia 1926 Zarząd PZPN zatwierdził weryfikację rozgrywek eliminacyjnych, dzieląc dziewięciu uczestników zmagań centralnych na trzy grupy terytorialne i ogłaszając równocześnie terminarz zawodów centralnych, z wieńczącym je finałem planowanym na 25 lipca 1926. Podział na grupy był następujący: grupa A – Lwów, Lublin, Wilno, grupa B – Warszawa, Poznań, Toruń, grupa C – Kraków, Łódź, Śląsk. Trzej zwycięzcy grup mieli utworzyć grupę finałową. Rozgrywki odbywały się dość archaicznym systemem "przegrywający odpada" ale w ramach trzyzespołowych grup, czyli w każdej grupie jedna z drużyn czekała na rywala nie biorąc udziału w grze. O kolejności meczów w grupach decydowało losowanie.

Zwycięzcami poszczególnych grup zostały drużyny Warty Poznań, Sparty Lwów i Wisły Kraków (która otrzymała wolny los i awansowała bez gry bezpośrednio do finału). Z powodu protestu jaki wniosła Warta po pierwszym meczu z TKS Toruń powtórka tego spotkania odbyła się dopiero 25 lipca, dlatego rozgrywki grupy finałowej rozpoczęły się z opóźnieniem. W pierwszej rundzie grupy finałowej los skojarzył drużynę poznańską ze Spartą Lwów. Warta zagrała bez reprezentantów Polski: Stalińskiego, Kosickiego, Przybysza i Fliegera, którzy zostali powołani na mecz z Finlandią (odbywał się w Poznaniu tego samego dnia). W obronie „zielonych” zagrał za to Sell, a na pozycji środkowego napastnika wystąpił młody Leon Ratajczak z trzeciej drużyny Warty, znany później pod nazwiskiem Radojewski. Po zaciętym meczu lepsi o jedno trafienie okazali się piłkarze Sparty.

Pojedynku finałowego nie udało przeprowadzić się we wcześniej ustalonym terminie. Ostatecznie doszedł on do skutku 5 września 1926. O godzinie 15.30 w obecności ok. 1.500 widzów arbiter główny krakowianin Andrzej Rutkowski wyprowadził na murawę stadionu Wisły w Krakowie jedenastki miejscowej Wisły i Sparty Lwów. Wielką sensacją był awans do finału tej drugiej, wówczas B-klasowej drużyny, która m.in. w półfinale ograła 1:0 poznańską Wartę. Różnicy nie było jednak widać na boisku. W 12 minucie – po celnym strzale z rzutu karnego – Władysław Kowalski uzyskał premierowego gola, a w 32 minucie goście wyrównali (Dmytrow). Remis utrzymywał się do 89 minuty. Na 23 sekundy przed końcowym gwizdkiem, bramkę na wagę końcowego sukcesu Białej Gwiazdy zdobył Henryk Reyman.

Była to pierwsza i – jak się później okazało – ostatnia edycja krajowego Pucharu w międzywojennej Polsce. Rodzime kluby nie były zbytnio zainteresowane rywalizacją w dodatkowych rozgrywkach, a sprawą priorytetową i tak pozostawały dla nich zmagania o mistrzostwo kraju (dodatkowo w owym czasie zaczęła powstawać liga). Najdobitniej podejście czołowych drużyn do PP obrazowała sytuacja w okręgu lwowskim. Zdecydowanie najsilniejsze: Pogoń, Czarni, Lechia i Hasmonea odpadły już na szczeblu regionalnym, a do fazy centralnej zakwalifikowała się drugorzędna Sparta. Toteż władze PZPN, po konsultacjach z przedstawicielami klubów, postanowiły na czas nieokreślony zaprzestać organizowania PP.

Dokumentacja rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Finały okręgowe[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki grupowe[edytuj | edytuj kod]

Grupa A[edytuj | edytuj kod]

I runda 29 czerwca 1926

strzelcy bramek - Dmytrow (2), Murawiec, Ragan
Sparta: Szewczyk, Rusin, Olejniczak, Majcherczyk, Wójcicki, Kosiński, Ragan, Asłanowicz, Murski, Dmytrow, Murawiec
Sokół: Pliśkiewicz, Rachmaninow, Chrzanowski, Prozorow, Grądzki, Polikowski, Miaskowski, Michalski, Szewczyk, Bąk, Szarewicz

II runda 4 lipca 1926

  • AWANS do grupy finałowej: Sparta Lwów bez gry (nie wyłoniono zwycięzcy w okręgu Wilno)

Grupa B[edytuj | edytuj kod]

I runda 29 czerwca 1926

strzelcy bramek - Stogowski 8', 46' 85', P. Gumowski 10', Lewandowski 58' (TKS) - Zwierzewski 22'-k, 70', Jung 66' (Warszawianka)
TKS: A. Braun, L. Cieszyński, A. Gumowski, B. Suchocki, Konieczka, Lewandowski, Leśniewski, Stogowski, P. Gumowski, J. Cieszyński, J. Suchocki
Warszawianka: Domański, Zwierz, Redlich, S. Luxenburg, Ordon, R. Braun, S. Jung, H. Braun, Zwierzewski, Szenajch, J. Luxenburg

II runda 4 lipca 1926

strzelcy bramek - Stogowski 21', 48', J. Suchocki 42' (TKS) - Staliński 7' (głową), Przybysz 75' (Warta)
Warta: Kasprzak, Olszewski, Flieger, J. Wojciechowski, Z. Kosicki, Spojda, Szubert, Sroka, Staliński, Przybysz, Dabert
Ponieważ wyznaczony sędzia nie dotarł do Torunia, spotkanie prowadził w wyniku losowanie znany działacz Warty, a zarazem sędzia piłkarski Edmund Szyc. Jego postawa była jednak niezdecydowana. Po faulu Adolfa Gumowskiego na Romanie Dabercie sędzia podyktował rzut karny, jednak pod wpływem presji publiczności zmienił swoją decyzję. Właśnie ten fakt stał się powodem oficjalnego protestu, jaki Warta wystosowała do PZPN. Wynik spotkania anulowano, a mecz nakazano powtórzyć.

powtórka 25 lipca 1926

strzelcy bramek - Staliński 10', 68', 72', 88', Kosicki 21'-k. Przybysz 42' Dabert 57
Warta: Fontowicz, Olszewski, Śmiglak, Przykucki, Wojciechowski, Kosicki, Staliński, Przybysz, Dabert, Szubert, Niziński

Grupa C[edytuj | edytuj kod]

I runda 29 czerwca 1926

H. Reyman 33', Balcer 65' (głową)
ŁKS: Fiszer, Cyl, Kowalczyk, Jasiński, Trzmiel, Gałecki, Cichecki, Jańczyk, Radomski, K. Miller, Durka
Wisła: Ketz, Pychowski, Skrynkowicz, Wójcik, Jan Kotlarczyk, Bajorek, Adamek, Czulak, H. Reyman, S. Reyman, Balcer
Mecz przerwany po 84 minucie gry z powodu burd na widowni.

II runda 4 lipca 1926 (niedziela)

strzelec bramki - Kowalski 68'
Wisła: Ketz, Pychowski, Skrynkowicz, Wójcik, Jan Kotlarczyk, Krupa, Adamek, Czulak, J. Reyman, W. Kowalski, Balcer
Ruch: Kremer, Kutz, K. Kusz, Badura, Gensior, F. Koenig, W. Kałuża, A. Loewe, J. Kusz, Katzy, K. Frost

Grupa finałowa[edytuj | edytuj kod]

8 sierpnia 1926 (niedziela)

strzelec bramki - Murski 38'
Warta: Fontowicz, Sell, Olszewski, Przykucki, Wojciechowski, Spojda, Niziński, Schubert, Ratajczak-Radojewski, Śmiglak, Dabert
Sparta: Szewczyk, Bydliński, Olejniczak, Ragan, Steinert, Kosiński, W. Piłat, Małecki, Murski, Dmytrow, Murawiec

Finał[edytuj | edytuj kod]

5 września 1926
15:30
Wisła Kraków 2:1
(1:1)
Sparta Lwów Stadion Wisły, Kraków  
Kowalski Gol 12' (k)
H. Reyman Gol 90'
Dmytrow Gol 32' Widzów: + 2 000
Sędzia: Andrzej Rutkowski (Kraków)

Wisła: Ketz, Pychowski, Kaczor, Stefan Wójcik, Jan Kotlarczyk, Gieras, Adamek, Czulak, Henryk Reyman, Kowalski, Balcer
Sparta: Szewczyk, Bydliński, Olejniczak, Steinert, Wójcicki, Kosiński, Piłat, Małecki, Murski, Dmytrow, Murawiec


Zdobywca Pucharu Polski 1925/26
Wisła Kraków
1. tytuł

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Hałys: Polska Piłka Nożna. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 1-995. ISBN 83-03-00804-8.
  • Andrzej Gowarzewski: Lwów i Wilno w ekstraklasie. Katowice: wydawnictwo GiA, 1997, s. 1-192. ISBN 83-905424-1-2.
  • Jarosław Owsiański, Tomasz Siwiński: Historia futbolu wielkopolskiego. WZPN Poznań, 2013, s. 1-1340. ISBN 978-83-64237-00-3.
  • Gowarzewski A. i inni: Puchar Polski. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2018, s. 1–375. ISBN 978-83-88232-55-8.