Puchowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puchowiec
Ilustracja
Morfologia (Ceiba pentandra)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Podrodzina wełniakowe
Rodzaj puchowiec
Nazwa systematyczna
Ceiba Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754[3]
Typ nomenklatoryczny

C. pentandra (L.) J. Gaertner[3]

Synonimy
  • Eriodendron DC.
  • Xylon L.
  • Xylum Post et O. Kuntze[3]
Kwitnący puchowiec Ceiba speciosa
Kwiat Ceiba speciosa

Puchowiec (Ceiba P. Miller) – rodzaj roślin tropikalnych z rodziny ślazowatych i podrodziny wełniakowych. Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajduje się co najmniej 21 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejne 3 taksony mają status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych)[4]. Rodzimym obszarem ich występowania są tropikalne rejony Azji, Afryki i Ameryki[5]. Gatunkiem typowym jest C. pentandra (L.) J. Gaertner[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewa zrzucające w porze suchej liście o pniach kolczastych i zgrubiałych u podstawy[5]. Liście duże, dłoniasto złożone. Kwiaty dość duże, 5-płatkowe. Owoce duże, kuliste lub wydłużone, o nasionach pokrytych niezwilżalnymi przez wodę włoskami (kapok).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy
Campylanthera Schott & Endl., Erione Schott & Endl., Gossampinus Schott & Endl.[6]
Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj z podrodziny wełniakowych Bombacoideae w obrębie ślazowatych Malvaceae, wchodzących w skład ślazowców z kladu różowych[2][7].
Lista gatunków[4]

Znaczenie kulturowe[edytuj | edytuj kod]

  • W kulturach przedkolumbijskich ludów Mezoameryki, zwłaszcza Majów, a także na Karaibach, puchowce (w języku Majów: Yaaxché) były uważane za święte drzewo[8], będące łącznikiem między trzema sferami wszechświata: światem podziemnym, zwanym przez Majów Xibalba, światem ziemskim, oraz światem niebios. Dodatkowo gałęzie symbolizowały kierunki świata, którym były przypisane różne bóstwa, zwłaszcza wiatru i deszczu[9]. Ze względu na swoje znaczenie, Majowie sadzili ceiby na głównym placu swoich miast. Zachowały się one m.in. w Tikál.
  • Współcześnie puchowce cieszą się kultem w afrokubańskiej religii Jorubów. W roku 2008 kubańscy wyznawcy religii santeria zasadzili puchowca z okazji 82. urodzin Fidela Castro[10].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawniej rośliny te były używane do wytwarzania kapoku, który używano jako materiał izolacyjny i do wypychania. Obecnie często są uprawiane dla pozyskania drewna i włókna[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-24] (ang.).
  3. a b c d Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). [dostęp 2015-06-20].
  4. a b Ceiba (ang.). The Plant List. [dostęp 20 czerwca 2015].
  5. a b c Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-24].
  7. Genus: Durio (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-24].
  8. La Ceiba en el universo maya – Guía de viaje, historia y fotos de Ciudades Mayas
  9. La Ceiba Reserva Privada – La Ceiba Arbol Sagrado
  10. Travel News, Tips, and Guides - USATODAY.com, www.usatoday.com [dostęp 2017-11-26] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]