Puchowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Puchowiec
Puchowiec: zdjęcie
Morfologia (Ceiba pentandra)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Podrodzina wełniakowe
Rodzaj puchowiec
Nazwa systematyczna
Ceiba Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754[2]
Typ nomenklatoryczny
C. pentandra (L.) J. Gaertner[2]
Synonimy

Eriodendron DC.
Xylon L.
Xylum Post et O. Kuntze[2]

Kwitnący puchowiec Ceiba speciosa
Kwiat Ceiba speciosa

Puchowiec (Ceiba P. Miller) – rodzaj roślin tropikalnych z rodziny ślazowatych i podrodziny wełniakowych. Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajduje się co najmniej 21 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejne 3 taksony mają status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych)[3]. Rodzimym obszarem ich występowania są tropikalne rejony Azji, Afryki i Ameryki[4]. Gatunkiem typowym jest C. pentandra (L.) J. Gaertner[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewa zrzucające w porze suchej liście o pniach kolczastych i zgrubiałych u podstawy[4]. Liście duże, dłoniasto złożone. Kwiaty dość duże, 5-płatkowe. Owoce duże, kuliste lub wydłużone, o nasionach pokrytych niezwilżalnymi przez wodę włoskami (kapok).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy
Campylanthera Schott & Endl., Erione Schott & Endl., Gossampinus Schott & Endl.[5]
Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj z podrodziny wełniakowych Bombacoideae w obrębie ślazowatych Malvaceae, wchodzących w skład ślazowców z kladu różowych[1][6].
Lista gatunków[3]

Znaczenie kulturowe[edytuj | edytuj kod]

  • W kulturach przedkolumbijskich ludów Mezoameryki, zwłaszcza Majów, a także na Karaibach, puchowce (w języku Majów: Yaaxché) były uważane za święte drzewo[7], będące łącznikiem między trzema sferami wszechświata: światem podziemnym, zwanym przez Majów Xibalba, światem ziemskim, oraz światem niebios. Dodatkowo gałęzie symbolizowały kierunki świata, którym były przypisane różne bóstwa, zwłaszcza wiatru i deszczu[8]. Ze względu na swoje znaczenie, Majowie sadzili ceiby na głównym placu swoich miast. Zachowały się one m.in. w Tikál.
  • Współcześnie puchowce cieszą się kultem w afrokubańskiej religii Jorubów. W roku 2008 kubańscy wyznawcy religii santeria zasadzili puchowca z okazji 82. urodzin Fidela Castro[9].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawniej rośliny te były używane do wytwarzania kapoku, który używano jako materiał izolacyjny i do wypychania. Obecnie często są uprawiane dla pozyskania drewna i włókna[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-24].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). [dostęp 2015-06-20].
  3. 3,0 3,1 Ceiba (ang.). The Plant List. [dostęp 20 czerwca 2015].
  4. 4,0 4,1 4,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-24].
  6. Genus: Durio (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-24].
  7. La Ceiba en el universo maya – Guía de viaje, historia y fotos de Ciudades Mayas
  8. La Ceiba Reserva Privada – La Ceiba Arbol Sagrado
  9. Cuba's Yoruba religion devotees plant a Ceiba ... – Cruise Log – USATODAY.com

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]