Puklerz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puklerz – przód i część wewnętrzna

Puklerz (fr. bouclier) – potoczna nazwa okrągłej, wypukłej tarczy używanej w Europie przez piechotę i jazdę.

Był to typ niewielkiej, krągłej, zazwyczaj całkowicie metalowej tarczy, o wybrzuszonym kształcie, ze sferycznym wystającym guzem (boucle) pośrodku. Za uchwyt służył metalowy lub drewniany imacz przechodzący wzdłuż średnicy puklerza. Średnica na ogół nie przekraczała 50 cm, ciężar wynosił 8-15 kilogramów[1].

Ochrona ta była charakterystyczna dla późnośredniowiecznych strzelców, zwłaszcza łuczników, puklerzy używano jednak w Europie przez długi czas (od ok. 1100 do XVIII w.) i w stosunkowo szerokim wymiarze. Stanowiły one prostą, ale skuteczną ochronę przed pociskami i bronią białą przeciwnika, często używaną wraz z krótkim mieczem, tasakiem lub rapierem. Podczas wojen XVII-wiecznych wyposażano w nie podoficerów piechoty z pierwszego szeregu, uzbrojonych jedynie w rapier i chronionych ponadto półpancerzem i głębokim hełmem z grzebieniem (szturmakiem albo morionowym)[2]. Najdłużej puklerze (targe) należały do tradycyjnego wyposażenia szkockich górali, którzy posługiwali się nimi jeszcze w bitwie na Culloden Moor (1746), choć głównie dotyczyło to oficerów z czołowych szeregów[3].

W literaturze stosowana archaizująca nazwa tarczy. Jako termin literacki oznaczać mogła również napierśnik zbroi[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Brnardic 2009 ↓, s. 45.
  2. Brnardic 2009 ↓, s. 44.
  3. Jarosław Wojtczak: Culloden Moor 1746. Warszawa: Bellona, 2012.
  4. Gradowski i Żygulski 2010 ↓, s. 132.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]