Pustyniogwan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pustyniogwan
Dipsosaurus dorsalis
(Baird & Girard), 1852
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

gady

Rząd

łuskonośne

Rodzina

legwanowate

Rodzaj

Dipsosaurus

Gatunek

pustyniogwan

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pustyniogwan, legwan brązowy, legwan pustynny (Dipsosaurus dorsalis) – gatunek jednej z najpospolitszych jaszczurek na pustyniach: Sonora i Mojave w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych i w północno-zachodnim Meksyku. Występuje także na kilku wyspach Zatoki Kalifornijskiej.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został pierwotnie opisany w Catalog of North American Reptiles Spencera Fullertona Birda i Charlesa Frédérica Girarda w 1853. Edward Hallowell przeklasyfikował Crotaphytus dorsalis, dwa lata później, pod nazwę Dipsosaurus dorsalis[2]. Nazwa rodzaju pochodzi od kombinacji dwóch greckich słów – Dipsa(δίψα) ("spragniona") i sauros(σαῦρος) ("jaszczurka"). Drugi człon nazwy naukowej – dorsalis pochodzi od łacińskiego słowa dorsum, oznaczającego "plecy", co odnosi się do rzędu powiększonych łusek na środku grzbietu jaszczurki.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pustyniogwan osiąga średnią wielkość w porównaniu z innymi przedstawicielami rodziny legwanowatych. Dorasta do 40 cm (razem z ogonem)[3]. Ubarwienie matowoszare z jasnobrązowym, siatkowanym wzorem na grzbiecie. Przy tylnych nogach, wzór zamienia się w pasy, przebiegające przez cały ogon, który jest zwykle około jeden i pół raza dłuższy niż reszta ciała. Podbrzusze jest jasne. W czasie sezonu rozrodczego u obu płci boki stają się różowawe.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Preferowany habitat często pokrywa się z obszarami na których występuje roślina Larrea tridentata – to przeważnie suche, piaszczyste obszary porośnięte zaroślami. Mogą być także znajdowane w pobliżu skalistych koryt rzecznych. W południowej części środowiska, na którym występuje, jaszczurka zamieszkuje obszary wysuszonego, podzwrotnikowego buszu oraz tropikalne lasy liściaste.

Pustyniogwany wytrzymują wysokie temperatury, dlatego wychodzą na powierzchnię, podczas gdy inne jaszczurki kryją się w norach. Często w celach obronnych wspinają się na krzewy. Nory zazwyczaj są kopane we wzgórkach piasku, który gromadzi się w pobliżu krzaków, takich jak Larrea tridentata. Mogą używać gotowych nor lisów długouchych i żółwi Gopherus agassizii.

Pożywienie i rozród[edytuj | edytuj kod]

Jaszczurki te rozmnażają się wczesną wiosną. Uważa się, że raz w roku, składają od trzech do ośmiu jaj[4]. Młode wykluwają się koło września[4].

Pustyniogwany są głównie zwierzętami roślinożernymi, żywią się pąkami, owocami i liśćmi wielu roślin – zarówno jednorocznych, jak i wieloletnich[4]. Jednym z ich ulubionych pokarmów są żółte kwiaty Larrea tridentata[4]. Czasami jedzą owady, kał (ssaków i jaszczurek) oraz padlinę[4].

Drapieżniki polujące na jaszczurki, bądź zjadające ich jaja to: ptaki drapieżne, lisy, szczury, łasice, niektóre węże i ludzie[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dipsosaurus dorsalis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  2. Baird,S.F. and Girard,C. (1852). Characteristics of some new reptiles in the Museum of the Smithsonian Institution, part 2. Proceedings at the Acadamey of Natural Science, Philadelphia. 6: 125-129
  3. Robert Stebbins: Western Reptiles and Amphibians. Nowy Jork: Houghton Mifflin, 2003, s. 338–339, 537. ISBN 0-395-98272-3.
  4. a b c d e f Lemm, Jeffrey.(2006) Field Guide to Amphibians and Reptiles of the San Diego Region (California Natural History Guides). University of California Press.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Frost, D.E. and R.E. Etheridge (1989) A Phylogenetic Analysis and Taxonomy of Iguanian Lizards (Reptilia: Squamata). Univ. Kansas Mus. Nat. Hist. Misc. Publ. 81
  • Frost, D.R., R. Etheridge, D. Janies and T.A. Titus (2001) Total evidence, sequence alignment, evolution of Polychrotid lizards, and a reclassification of the Iguania (Squamata: Iguania). American Museum Novitates 3343: 38 pp.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]