Putranjivaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Putranjivaceae
Ilustracja
Putranjiva roxburghii
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Nazwa systematyczna
Putranjivaceae Meisn.
Pl. Vasc. Gen., Tab. Diagn. 345, Comm. 258. 13-15 Feb 1842[2]
Typ nomenklatoryczny
Putranjiva Wall. (1826)[2]
Gałąź Putranjiva roxburghii z kwiatami męskimi

Putranjivaceaerodzina roślin okrytonasiennych z rzędu malpigiowców. Obejmuje w zależności od ujęcia dwa[3] do czterech[1] rodzajów liczących ok. 210 gatunków, z czego ok. 200 należy do rodzaju Drypetes[1]. Zasięg tych roślin obejmuje strefę klimatu tropikalnego w tym Azję południowo-wschodnią i północną Australię (na tych obszarach jest największe zróżnicowanie wśród przedstawicieli rodziny), poza tym Afrykę, południową część Ameryki Północnej i południową Ameryki Południowej. Wiele gatunków dostarcza surowca drzewnego. Niektóre gatunki zawierają olej musztardowy i silnie pachną chrzanem[4]. Owoce niektórych gatunków Drypetes są jadalne, ale mają znaczenie lokalne. Gatunek Putranjiva roxburghii jest uprawiany w tropikach jako ozdobny, jego kora wykorzystywana jest w lecznictwie, a z nasion pozyskuje się olej[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Różnej wielkości drzewa i krzewy z liśćmi wyrastającymi w dwóch szeregach, rzadko naprzeciwległymi. Blaszki liściowe mają zwykle asymetryczną nasadę blaszki liściowej, a jej brzeg ząbkowany lub cały. U kilku gatunków liście są twarde, skórzaste a ich brzeg jest kolczasty. Przylistki są drobne. Kwiaty są jednopłciowe, a całe rośliny zwykle dwupienne, rzadziej jednopienne. Drobne kwiaty wyrastają w wiązkach w kątach liści, czasem wprost z pnia (kaulifloria) i wsparte sa niepozornymi przysadkami. Działki są w liczbie od 3 do 7, często o nierównej długości. Płatków korony brak. Pręciki obecne w kwiatach męskich występują w liczbie od 2 do 20, rzadziej są liczniejsze (do 50). Obecna w kwiatach żeńskich zalążnia jest górna i powstaje z 1 lub większej liczby (do 6) owocolistków, z adekwatną liczbą komór zawierających po 2 zalążki. Szyjka słupka jest zwykle krótka i zakończona spłaszczonym lub dwudzielnym znamieniem, zwykle zachowującym się na owocu. Owocem jest zielony lub brązowy jednonasienny pestkowiec[4][1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rośliny tu zaliczane zwykle włączane były do końca XX wieku do szeroko ujmowanej rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Badania molekularne i odrębności morfologiczne (owocem jest tu zawsze pestkowiec) spowodowały wyodrębnienie tych roślin do osobnej rodziny o siostrzanej pozycji względem rodziny Lophopyxidaceae w obrębie malpigiowców (Malpighiales)[4]. Taką też pozycję rodzina ta zajmuje w systemie APG III z 2009, APG IV z 2016 i według APweb.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
malpigiowce


Putranjivaceae



Lophopyxidaceae




Caryocaraceaedrzewipestowate




Centroplacaceae




Malpighiaceaemalpigiowate



Elatinaceaenadwodnikowate






Balanopaceae





Trigoniaceae



Dichapetalaceae





Chrysobalanaceaezłotośliwowate



Euphroniaceae






Podział[5][6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-04].
  2. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-06-06].
  3. a b Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 315. ISBN 978-1-842466346.
  4. a b c Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 270-271. ISBN 1-55407-206-9.
  5. Genera of Putranjivaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-06-06].
  6. List of Genera in PUTRANJAVACEAE. W: Vascular plant families and genera [on-line]. Angiosperm Phylogeny Website. [dostęp 2018-12-04].