Pyzy (danie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pyzy (l. poj. pyza) – potrawa kuchni polskiej (zwykle obiadowa) w postaci dużych klusek ziemniaczanych lub drożdżowych[1][2], przyrządzanych w sposób charakterystyczny dla kuchni regionalnych.

Główne odmiany[edytuj | edytuj kod]

Pyzy ziemniaczane[edytuj | edytuj kod]

Przygotowywane z ziemniaków (wyłącznie z tartych surowych lub łącząc gotowane i tarte surowe)[3], względnie z dodatkiem mąki, jaj i soli, gotowane we wrzątku[2]. O kształcie kulistym lub owalnym[4]

Mogą stanowić indywidualne danie (polane np. stopioną słoniną, serwowane niekiedy z zasmażaną kapustą) lub być dodatkiem do duszonych mięs[2]. Mogą być przygotowywane z farszem: mięsnym[2], twarogowym[4] bądź grzybowym.

Potrawami z kategorii pyz ziemniaczanych są m.in. goły[5], kartacze i litewskie cepeliny, knedle ziemniaczane[potrzebny przypis] i kluski śląskie.

Pyzy drożdżowe[edytuj | edytuj kod]

Przyrządzane z mąki, jaj, drożdży, mleka, masła, cukru i soli[6]. Gotowane na parze (zob. pampuchy) lub w wodzie[6]. W literaturze spotykane są także propozycje upieczenia pyz w piecu[6]. W kuchni podhalańskiej znane są bombolki – pieczone drożdżowe kluski podawane z roztopionym masłem z miodem[7][8][9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. hasło „pyza”. W: Wielki słownik języka polskiego PAN (wsjp.pl) [on-line]. Instytut Języka Polskiego PAN. [dostęp 2021-10-13].
  2. a b c d Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1987, s. 150. ISBN 83-225-0106-4.
  3. Pyzy borowiackie. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. pomorskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 19 września 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 marca 2016)]. Cytat: „Pyzy borowiackie różnią się tym od pyz przygotowywanych w innych regionach, że do ich sporządzania wykorzystuje się ziemniaki surowe bez dodatku gotowanych”
  4. a b Pyzy borowiackie. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. pomorskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 19 września 2013]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 marca 2016)].
  5. Agnieszka Długosz: Świętokrzyskie pyzy. 2013-02-19. [zarchiwizowane z [brak tego adresu] (2013-09-21)].
  6. a b c Rozdział XVII. Potrawy mączne i z jaj (podpunkt "390. Pyzy"). W: Maria Śleżańska: Kucharz wielkopolski: praktyczne przepisy gotowania smacznych a tanich potraw, smażenia konfitur, pieczenia ciast, przyrządzania lodów, kremów, galaret, deserów, konserwów i wędlin oraz różne sekreta domowe. Poznań: J. Leitgeber, 1892, s. 160-161.
  7. Ruchanki i fjuty, czyli... osobliwe nazwy polskich dań. W: magazyn-kuchnia.pl [on-line]. Agora SA, 20 kwietnia 2018. [dostęp 2019-07-02].
  8. Kuchnia podhalańska – potrawy, których warto spróbować. W: Przeglad-Turystyczny.pl [on-line]. Apconnect sp. z o.o., 5 grudnia 2016. [dostęp 2019-07-02].
  9. Magdalena Kasprzyk-Chevriaux: Dziesięć regionów, dziesięć obiadów. W: Culture.pl [on-line]. Instytut Adama Mickiewicza, 15 maja 2015. [dostęp 2019-07-02].