Quercus infectoria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Quercus infectoria
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd bukowce
Rodzina bukowate
Rodzaj dąb
Gatunek Quercus infectoria
Nazwa systematyczna
Quercus infectoria G.Olivier
Acta Phytotax. Sin. 16(2): 92 1978[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Quercus infectoria G.Olivier – gatunek roślin z rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Występuje naturalnie w Grecji, na Cyprze, południowej Turcji oraz w Iraku[5][6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Częściowo zimozielone, niskie drzewo do 6 m, a często też krzew nie przekraczający 2 m wysokości. Kora jest prążkowana, łuszcząca się i ma szarą barwę. Młode gałązki są owłosione, lecz z czasem stają się nagie[5].
Liście
Blaszka liściowa jest skórzasta i ma podługowaty kształt. Mierzy 3–8 cm długości oraz 1,5–5 cm szerokości, ma 4–9 par zębów, jest ząbkowano karbowana, falista lub rzadziej klapowana na brzegu (jednak wówczas zwykle całobrzega u nasady), ma zaokrągloną (czasami sercowatą) nasadę i tępy wierzchołek. Górna powierzchnia jest błyszcząca, zielona, natomiast od spodu jest bledsza, o sinej barwie, naga lub z nielicznymi gwiaździstymi włoskami. Liście mają 5–11 par nerwów drugorzędnych. Ogonek liściowy jest obły i ma 10 mm długości[5].
Owoce
Orzechy zwane żołędziami o podługowato jajowatym kształcie z ostro zakończonym wierzchołkiem, dorastają do 20–35 mm długości i 18 mm średnicy, są nagie, błyszczące i mają jasnobrązową barwę. Szypułki mierzą około 10 mm długości. Osadzone są pojedynczo w miseczkach o półkulistym lub niemal stożkowatym kształcie, które mierzą 15–18 mm średnicy, z lancetowatymi, ściśniętymi, owłosionymi łuskami. Orzechy otulone są w miseczkach do 20% ich długości[5].
Gatunki podobne
Roślina podobna jest do podgatunku dębu taboru Q. ithaburensis subsp. macrolepis, lecz różni się od niego blaszką liściową bardziej ząbkowaną niż klapowaną na brzegu, lekko owłosioną od spodu. Ponadto żołędzie osadzone są w miseczkach z krótkimi łuskami[6][7]. Można ją pomylić także z dębem portugalskim (Q. faginea), który jednak różni się silnie owłosioną blaszką liściową na spodniej powierzchni. Ponadto występuje w innym regionie geograficznym – w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego[7].
Kwiaty męskie i liście podgatunku veneris

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Występuje do 6. strefy mrozoodporności, lecz nie wytrzymuje długotrwałego mrozu. Dobrze rośnie na wszystkich typach gleb[5].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono jeden podgatunek[3]:

  • Quercus infectoria subsp. veneris (A.Kern.) Meikle – występuje na Cyprze, w Turcji, Syrii, w Iraku i południowo-zachodnim Iranie[8]. Blaszka liściowa ma kształt od odwrotnie jajowatego do eliptycznego, mierzy 6–10 cm długości i 2–5 cm szerokości, jest delikatnie ząbkowana na brzegu. Ogonek liściowy jest owłosiony i ma 10–15 mm długości[9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-03-01] (ang.).
  3. a b c Quercus infectoria G.Olivier (ang.). The Plant List. [dostęp 1 marca 2017].
  4. Quercus infectoria, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. a b c d e Quercus infectoria (ang.). Oaks of the World. [dostęp 1 marca 2017].
  6. a b Quercus infectoria (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 1 marca 2017].
  7. a b M. Blamey, C. Grey-Wilson: Toutes les fleurs de Méditerranée. Paris: Delachaux & Niestlé, 2009, s. 32. ISBN 978-2-603-01657-2. (fr.)
  8. Simone Borelli, M. C. Varela: Mediterranean Oaks Network: Report of the First Meeting, 12-14 October 2000, Antalya, Turkey. Bioversity International, 2001, s. 37. ISBN 92-9043-469-4.
  9. Quercus araxina (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 20 marca 2017].