Róża Wielka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Róża Wielka
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat pilski
Gmina Szydłowo
Liczba ludności (2006) 550
Strefa numeracyjna (+48) 67
Kod pocztowy 64-930[1]
Tablice rejestracyjne PP
SIMC 0529976
Położenie na mapie gminy Szydłowo
Mapa lokalizacyjna gminy Szydłowo
Róża Wielka
Róża Wielka
Położenie na mapie powiatu pilskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pilskiego
Róża Wielka
Róża Wielka
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Róża Wielka
Róża Wielka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Róża Wielka
Róża Wielka
Ziemia53°08′28,8″N 16°28′45,9″E/53,141333 16,479417

Róża Wielka (niem. Rose[2]) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo.

Integralne części wsi Lubania[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
1007895 Róża Mała część wsi
0529982 Różanka część wsi

W latach 1946–54 istniała gmina Róża Wielka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wieś Róża Wielka powstała prawdopodobnie w XVI wieku, po raz pierwszy jest wzmiankowana w 1555 r. Należała wówczas do starostwa ujsko-pilskiego. W 1565 r. Wojciech Czarnkowski wydał zezwolenie Janowi Gelinghausowi na budowę huty żelaza na gruncie pustym zwanym Róża, który wówczas należał do dóbr bialskich.

W 1621 r. król Zygmunt III Waza nadał sołectwo w Róży rodzinie Kion za służbę w wojskach koronnych. Pierwszy kościół powstał w XVI wieku, w 1593 r. przejęli go protestanci, w 1609 r. prawdopodobnie wybudowali nowy drewniany kościół i utrzymali go do 1623 r., kiedy przejęli go katolicy, wtedy też nadano mu imię Świętej Trójcy. W 1628 r. miał on status kościoła parafialnego i wraz z filiami w Leżenicy i Gostomi zarządzał nim komendariusz Piotr Walcenn kanonicznie ustanowiony w 1626 r. W 1641 r. komendariusz Adam Jerzy nie miał kanonicznej instytucji i urzędował tylko chwilowo. W zastępstwie nieobecnego duchownego rektor szkoły czytał ludowi postyllę katolicką w języku niemieckim i śpiewał z nimi nabożne pieśni. Później kościół w Róży bywał nieobsadzony i być może z tego powodu został w 1663 r. filią Wałcza. Komendariusz w Róży miał plebanię, stodołę, oborę, sad, staw rybny, włókę ziemi i pobierał dziesięcinę. W 1689 r. Róża miała 64 domy, w 1800 r. mieszkało w niej 338 katolików i 86 luteran. W 1827 r. drewniany kościół w Róży spłonął, w latach 1830–1832 wybudowano nowy kościół poświęcony w 1833 r. przez ówczesnego oficjała wałeckiego ks. Józefa Dalskiego. W 1834 r. erygowano powtórnie na parafię w Róży. Obecny proboszcz to ks. Adam Paź. Po 1945 r. Róża Wielka znów należy do Polski.

Panorama wsi z kościołem pw. Świętej Trójcy




Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].