Róża bez kolców

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Róża bez kolcówpowieść autorstwa Zofii Urbanowskiej z 1903.

Powieść należy do tendencyjnej literatury pozytywistycznej i pozostaje pod silnym wpływem Stanisława Witkiewicza. Autorka przejęła w niej witkiewiczowski punkt widzenia na góralszczyznę zaprezentowany w Na przełęczy. Dzieło idealizuje górali podhalańskich i jest przejawem ludomanii. W tekście umieszczono liczne hiperbole i patetyczne porównania. Podhalanie to np. lud wybrany, a Tatry są tak piękne z powodu boskiej interwencji. Twarze górali przyrównane zostały do twarzy lordów bądź Rzymian, Tytus Chałubiński stał się Krzysztofem Kolumbem, a Andrzej Chramiec miałby być potomkiem dawnych kapłanów i strażników góralskiego chramu[1].

Edycje[edytuj | edytuj kod]

Róża bez kolców po raz pierwszy została opublikowana w 1900 roku na łamach „Wieczorów Rodzinnych[2]. W numerach 1-51 ukazywały się odcinki części I i II. W 1901 roku w numerach 6-32 wydrukowano część III. Opisy przyrody, sztuki podhalańskiej, fauny i flory Tatr zostały wzbogacone odpowiednimi ilustracjami[2]. Pierwsze bogato ilustrowane wydanie w formie książki ukazało się w 1903 roku nakładem Księgarni K. Grendyszyńskiego w Petersburgu. Otrzymało ono podtytuł Opowiadanie osnute na tle przyrody tatrzańskiej[3]. Kolejne, drugie wydanie wydała w 1928 roku w dwóch tomach Książnica Atlas (Lwów–Warszawa) w serii „Biblioteka Iskier”. Otrzymało ono podtytuł Opowiadanie z niedawnej przeszłości osnute na tle przyrody tatrzańskiej[4].

Powieść wydano również po II wojnie światowej. Po raz pierwszy w 1958 zrobił to Czytelnik,dołączając do książki wstęp z notką o autorce i " krótka charakterystykę fabuły"[4]. W 1980 roku książka została wydana po raz kolejny przez Naszą Księgarnię w ramach serii Złoty Liść[5].


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Majda, Literatura o Tatrach i Zakopanem (do roku 1918), Ossolineum-PAN Kraków, 1981, s.49, ​ISBN 83-04-00863-7
  2. a b Jazowska-Gumulska M. Róża bez kolców... s. 147
  3. Jazowska-Gumulska M. Róża bez kolców ... s. 149
  4. a b Jazowska-Gumulska M. Róża bez kolców.. s. 151
  5. Jazowska-Gumulska M. Róża bez kolców.. s. 153-154

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]