Różyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Różyny
wieś
Ilustracja
Dom podcieniowy w Różynach
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat gdański
Gmina Pszczółki
Liczba ludności (2011) 1103[1]
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 83-031
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0170268
Położenie na mapie gminy Pszczółki
Mapa lokalizacyjna gminy Pszczółki
Różyny
Różyny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Różyny
Różyny
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Różyny
Różyny
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gdańskiego
Różyny
Różyny
Ziemia54°12′13″N 18°39′53″E/54,203611 18,664722
Strona internetowa

Różyny (niem. Rosenberg) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pszczółki przy drodze krajowej nr 91 i na trasie linii kolejowej Gdańsk-Tczew-Bydgoszcz.

Transport publiczny jest obsługiwany przez Przewozy Regionalne (przystanek kolejowy Różyny) oraz linie autobusowe 3/803 (Gdańsk - Pszczółki) i 50 (Gdańsk - Tczew).

W latach 1945-1998 miejscowość należała do województwa gdańskiego. Siedziba klubu sportowego GLKS Różyny.

Miejscowość posługuje się swoim herbem, przedstawiającym w tarczy dzielonej w pas, w polu górnym niebieskim: 3 złote księżyce, w polu dolnym srebrnym: 3 czerwone róże.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Różynach pochodzą z 1342 roku. Wieś została lokowana w 1347 na prawie chełmińskim. Aktu lokacji dokonał wielki mistrz krzyżacki Henryk Dusemer. Do 1454 była to własność krzyżacka wójtostwa tczewskiego, a następnie do 1773 Korony Polskiej. W latach 1773-1918 Różyny podlegały administracji zaboru pruskiego, w 1919 znalazły się na terenie Wolnego Miasta Gdańska, a 1 września 1939 wraz z nim zostały włączone do III Rzeszy. Wiosną 1945 roku Różyny po 172 latach znalazły się ponownie w Polsce.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół filialny pw. św. Wawrzyńca z poł. XVIII w., nr rej.: 221 z 6.08.1962
  • dom mieszkalny nr 14-16 z 1905, nr rej.: 1100/92 z 6.03.1992
  • murowano-szachulcowy dom podcieniowy nr 17 (d. 32) z XVIII w., nr rej.: 21 z 29.01.1949.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Wawrzyńca

Pierwszy kościół w Różynach powstał dzięki oliwskim cystersom już w połowie XIV wieku; wtedy też powstała miejscowa parafia. W latach 1580-1596 kościół znajdował się w rękach protestantów, natomiast w 1614 stał się filialnym kościołem parafii katolickiej w Łęgowie, którym pozostawał aż do 1986 r.

Obecny kościół pw. Świętego Wawrzyńca z 1746 zbudowany został z inicjatywy opata oliwskiego Iwo Rowedera na fundamentach gotyckich w miejscu zrujnowanego kościoła drewnianego. Jest to budowla jednonawowa, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, które przykrywa drewniany strop z ażurowymi wspornikami pod belkami. Zachowało się barokowe wyposażenie wnętrza, w tym: obraz Ukrzyżowania w ołtarzu głównym, rokokowa chrzcielnica, ambona, dwa ołtarze pochodzące prawdopodobnie z katedry oliwskiej – ołtarz boczny św. Bernarda z 1720 i ołtarz szafkowy z 1800, srebrny relikwiarz z relikwiami św. Wawrzyńca z XVIII wieku oraz jedyne zachowane organy znanego oliwskiego organmistrza Friedricha Rudolfa Dalitza z 1787 roku[3][4]. W ołtarzu przy południowej ścianie znajduje się obraz przedstawiający opactwo oliwskie ze św. Bernardem z datą 1746, fundacji Iwo Rowedera. W murze kościelnym zachowała się kula armatnia z czasów kampanii napoleońskiej 1807 r. Obecnie parafia należy do dekanatu Pruszcz Gdański w archidiecezji gdańskiej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]