RBWZ S-21 Russkij Witiaź

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
RBWZ S-21 Russkij Witiaź
Ostateczna wersja samolotu z czterema silnikami w układzie ciągnącym
Ostateczna wersja samolotu z czterema silnikami w układzie ciągnącym
Dane podstawowe
Producent Rosyjska Bałtycka Fabryka Wagonów Kolejowych
Konstruktor Igor Sikorski
Typ pasażerski
Historia
Data oblotu 10 maja 1913
Egzemplarze 1
Dane techniczne
Wymiary

Sikorski Russkij Witiaź (ros. Русский витязь, Rosyjski rycerz), znany wcześniej jako Bolszoj Bałtiskij (ros. Большой Балтийский, Wielki Bałtyk) w swojej pierwszej czterosilnikowej wersji[1], był pierwszym czterosilnikowym samolotem na świecie. Zaprojektowany przez Igora Sikorskiego i zbudowany w Rosyjskiej Bałtyckiej Fabryce Wagonów Kolejowych (Russo-Baltiiskij Wagonnyj Zawod, RBWZ) w Sankt Petersburgu na początku 1913 r.

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

Sikorski wpadł na pomysł S-21 w 1911 r., kiedy żaden znany samolot nie był w stanie unieść więcej niż 600 kg. Rekord udźwigu należał do francuskiego pilota Ducisa, który przeleciał 800 m z ładunkiem 600 kg. Eksperci i media z całego świata, słysząc na początku wiosny 1913 r. o budowie Russkiego Witiazia, przewidywali kompletną porażkę. Jednak pierwsza próba w powietrzu, która miała miejsce 10 maja 1913 r., była udana. Przez cały czas wielu ludzi na świecie uważało to za plotkę medialną i nie uwierzyło w to. Obserwatorzy nie wierzyli, żeby samolot o takich gabarytach mógł oderwać się od ziemi.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wersja, „Le Grand”, z dwoma silnikami.

Russkij Witiaź był czterosilnikowym dwupłatem o nierównej rozpiętości skrzydeł. Skrzydła miały podwójne dźwigary, prostokątny obrys i cięciwę o długości 2,5 metra. Odległość między skrzydłami także wynosiła 2,5 m. Prostokątny kadłub pokryty arkuszami sklejki był jednocześnie dźwigarem. Samolot miał kabinę pilotów z kolumną sterową, dwie kabiny pasażerskie i magazyn na części zamienne. Przed kabiną pilotów znajdował się też otwarty pokład wyposażony w reflektor i karabin maszynowy. Lotki na górnych skrzydłach zapewniały stabilność. Pierwszą czterosilnikową wersję maszyny nazwano Bolszoj Bałtiskij. Była napędzana czterema silnikami zamontowanymi w parach (oryginalnie samolot był dwusilnikowy, znany jako „Le Grand”)[2]. S-21 napędzały dwa silniki zamontowane jak w Bolszoj Bałtijskim na krawędzi natarcia dolnego skrzydła (ale w przeciwieństwie do pierwowzoru były w układzie ciągnącym), a po ich wewnętrznej stronie - dwa oryginalne silniki ciągnące.

Historia eksploatacji[edytuj | edytuj kod]

Po pierwszych próbach w locie Russkiego Witiazia między 10 a 27 maja 1913 r. ustalono, że pasażerowie mogą nawet spacerować w kabinach, nie powodując problemów ze stabilnością[3]. Samolot oderwał się od ziemi po siedmiusetmetrowym rozbiegu.

Aspiracje Sikorskiego wobec Russkiego Witiazia okazały się krótkotrwałe. 23 czerwca 1913 r. z lądującego jednomiejscowego Morane’a odpadł silnik i stojący na pasie S-21 został rozbity[4]. Sikorski nie zdecydował się na naprawę poważnie uszkodzonego samolotu i zaczął pracować nad swoim kolejnym pomysłem: Ilią Muromiec.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Dane z[5]

Ogólna charakterystyka:

  • Załoga: trzy osoby
  • Liczba pasażerów: do siedmiu
  • Długość: 20 m
  • Rozpiętość górnych skrzydeł : 28 m
  • Rozpiętość dolnych skrzydeł: 20 m
  • Wysokość: 4 m
  • Powierzchnia skrzydeł: 120 m2
  • Masa własna: 2700 kg
  • Masa z ładunkiem: 4000 kg
  • Maksymalna masa startowa: 4940 kg
  • Napęd: 4 czterocylindrowe, chłodzone wodą silniki ułożone w jednej linii, każdy o mocy 75 kW (100 KM)

Osiągi:

  • Prędkość maksymalna: 90 km/h
  • Zasięg: 170 km
  • Pułap praktyczny: 600 m

Przypisy

  1. Sergiej Sikorski, The Sikorsky Legacy-Bolshoi Baltisky, wyd. 1, Arcadia Publishing, 2007, s. 27, ISBN 978-0738549958.
  2. Walter Hines Page, Arthur Wilson Page, ,,Man And His Machines: A Russian <<Airbus>>", „The World’s Work: A History of Our Time” (44), 4 sierpnia 2009.
  3. The Sikorsky 'Bus in Russia, „Flight”, 21 czerwca 1913.
  4. Bryan R. Swopes, 23 June 1913, 26 czerwca 2014.
  5. H.F. King, Milestones of the Air, McGraw-Hill (red.), Nowy Jork: Jane’s All the World’s Aircraft Publishing Company, 1969, s. 22.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

https://sputniknews.com/voiceofrussia/2013_05_26/World-s-first-four-engine-airplane-Russky-Vityaz-the-Era-of-Sykorsky/